Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/12845 K.2012/2229

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 25/11/2008 gününde verilen dilekçe ile haksız şikayet nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/06/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK.nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlemiştir.

Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa

varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda, Antalya Barosuna bağlı avukat olarak çalışan davacı yürüttüğü vekillik görevini icra ederken davalıların asılsız isnatları sonucunda Ağır Ceza Mahkemesinde görevi kötüye kullanmak ve dolandırıcılık suçlarından yargılandığını, Baro tarafından soruşturmaya maruz kaldığını belirterek yapılan suçlamaların haksız olduğu iddiasıyla manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalılar cevaplarında, yasal şikayet haklarını kullandıklarını ve mağduriyetlerini dile getirdiklerini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davalıların şikayet ve suç duyuruları nedeniyle davacının yargılanması ve soruşturmaya maruz kalması nedeniyle manevi yönden etkilendiği gerekçesiyle istem kısmen kabul edilmiştir.

Dosya kapsamına göre, davalıların dava dışı kişilerle olan alacak borç ilişkisi nedeniyle aleyhlerine girişilen icra takibindeki borcun haricen ödendiğini belirterek bu durumun dava dışı alacaklı vekili ile davacı avukat tarafından bilindiği halde borçtan sorumlu dava dışı kişiye üçüncü kişi gibi alacağın temlik edilerek vekili olarak davacı avukat tarafından aleyhlerine olan icra takibinin yenilenerek davalı ...'nın işyerine hacze gelinmesi üzerine mağduriyetlerini dile getirerek davacı hakkında şikayetçi olmuşlardır.

Davacı avukat ile dava dışı avukatlar bunun üzerine Ağır Ceza Mahkemesinde görevi kötüye kullanmak ve dolandırıcılık suçlarından yargılanmışlar, borcun haricen ödendiğine dair belgenin elde edilememesi nedeniyle delil yetersizliğinden beraatlerine karar verilip temyiz aşamasında ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir. Olayın gelişimi, tarafların konumu ve kullanılan ifadeler gözetildiğinde davalılar şikayet haklarını kullanmışlardır.

Şu durumda, davanın reddine karar verilmelidir. Mahkemenin bu yönü gözetmeden verdiği karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.