Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/13242 K.2012/1886

Davacı ... Kağıtçı ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları Paz. Tic. Ltd. Şti. ve diğeri aleyhine 22/05/2005 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda;davanın kısmen kabulüne dair verilen 06/03/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalılardan ... Dayanıklı Tüketim Malları Tic. Ltd. Şti. vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, trafik kazası sonucu desteğin ölümü nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davacılar ve davalılardan Halil Ulus Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama Ticaret Limited Şirketi tarafından temyiz olunmuştur.

a)Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayın gelişimi, davacıların ölene olan yakınlık dereceleri, olay günü, davalı sürücünün tam kusurlu bulunması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacılar yararına takdir olunan manevi tazminat miktarları azdır. Yerel mahkemece davacılar yararına daha üst düzeyde manevi tazminat takdiri için kararın bozulması gerekmiştir.

b)Davacılar, destekten yoksun kalma tazminatı isteminde bulunmuşlardır. Yerel mahkemece, karara esas alınan destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasına ilişkin 7.12.2007 günlü bilirkişi raporu, dava dışı sigorta şirketi tarafından aynı olay nedeniyle açılan rucuan tazminat davasına ilişkin dosyada alınmıştır.

Rücuan tazminat davası ile eldeki bu davanın konusu aynı trafik kazası olsa da; davacıların taraf olmadığı o dosyadaki verilerle eldeki bu dava dosyasındaki veriler ve deliller arasında farklılık olabileceği ve belirlenecek tazminatın miktarının da hesaplamanın yapıldığı ve yapılacağı tarihlerde yürürlükte bulunan net asgari ücret miktarlarına göre farklılık gösterebileceği gözetilmelidir.

Şu durumda yerel mahkemece, davalının sorumlu tutulacağı tazminat tutarı eldeki bu dava dosyasında bulunan delillere, verilere ve hesaplamanın yapılacağı tarihteki asgari ücret miktarına göre belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılması ve zarar kapsam ve miktarının dosya kapsamına uygun biçimde belirlenmesi gerekirken destekten yoksun kalma zararının belirlenmesi yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan davacıların taraf olmadığı davada alınmış olan bilirkişi raporu ile yetinilerek ve bu bilirkişi raporuna göre eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması

gerekmiştir.

3-Davalının diğer temyiz itirazına gelince; dava konusu eylem nedeniyle, dava dışı sigorta şirketi tarafından davacılara 30.06.2005 günü 58.476,00 TL tazminat ödenmiştir. Yerel mahkemece benimsenen 7.12.2007 günlü bilirkişi raporunda sigorta şirketi tarafından davacılara yapılan bu ödeme, herhangi bir güncelleştirme yapılmadan, indirilmiştir.

Sigorta şirketi tarafından verilen parayı tazminat hesabının yapıldığı günden önce alan davacılar, bu paranın tazminat hesabının yapıldığı güne kadar işleyen yasal faizi kadar kazanım sağlamış olacaklarından; zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, tazminat hesabının yapıldığı güne kadar geçen süreye ilişkin getirisinin yasal faiz ölçüsünde güncelleştirilip belirlenerek, hesaplanan tazminattan indirilmesi gerekir.

Yerel mahkemece, olay nedeniyle sigorta şirketi tarafından davacılara ödemenin yapıldığı 30.6.2005 günü ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporunun düzenleneceği tarih arasında geçen sürede, sigorta şirketinden alınan paranın getirisinin yasal faiz ölçüsünde güncelleştirilip belirlenmesi ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile birlikte, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmemiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.