Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/11959 K.2012/3154

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 17/07/2008 gününde verilen dilekçe ile yabancı ülke mahkemesi kararının tenfizi istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 03/02/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ile davalı ... vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ...'ün tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ile davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, yabancı mahkeme ilamında gerekçe bulunmadığı, Türk hukuk sisteminde kararların gerekçeli olmasının Anayasadan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu, kamu düzenine ilişkin olup resen gözönüne alınması gerektiği, gerekçe taşımayan ilamın tanınmasının mümkün olmadığı, ayrıca kesinleşme şerhinin de Türk hukuk sistemine uygun bulunmadığı şeklindeki gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mülga 2675 sayılı Kanun ve bu kanunu yürürlükten kaldıran 5718 sayılı Kanunda yabancı bir mahkeme tarafından "hukuk davalarına ilişkin olmak üzere verilmiş" ilamların ayrıca ceza ilamlarının kişisel haklarla ilgili hükümlerinin" de tenfiz edilebileceği kabul edilmiştir.

Yabancı Devletin usul hukukuna tabi olarak verilmiş bir mahkeme kararının, mahkeme ilamı niteliğinde olup olmadığı ve kesinleşme şartları, münhasıran kararın verildiği ülkenin usul hukukuna göre tespit edilir.

Tenfiz için ayrıca 5718 sayılı Yasanın 54/c maddesine göre yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Yabancı mahkeme ilamındaki gerekçe ilamın tenfizini etkileyebilecek bir öneme sahip değildir. Tenfiz istemini inceleyen hakimin, yabancı mahkeme ilamının maddi hukuk bakımından doğruluğunu inceleme ve değerlendirme yetkisi yoktur. Bu nedenle tenfiz hakiminin ilamda mevcut olan bir gerekçeyi inceleyip değerlendirmesi mümkün değildir. Tenfizi talep edilen ilamda Türk Usul Hukukunun anladığı anlamda bir gerekçenin bulunması ya da bulunmaması Türk kamu düzeninin müdahalesi bakımından etkili değildir.

Anayasamızın 141/3 maddesinde "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır" ilkesi benimsenmiştir. Türk mahkemelerindeki davalara ilişkin yargılama kuralını tespit eden bu maddede yer alan "bütün mahkemeler" kavramına yabancı mahkemelerin dahil olduğu söylenemez. Bu hükümdeki ilke Türk mahkemeleri bakımından geçerlidir. Türk Usul hukukunun eski 388, yeni 297. maddesinde sayılan şekli ve maddi unsurların yabancı mahkeme ilamında bulunmasını aramak tenfizi engelemek anlamına gelir. HMK'nun 297. maddesi anlamında bir gerekçenin bulunmaması tek başına Türk kamu düzeninin müdahalesini gerektiren bir olgu değildir.

Diğer bir deyişle; yabancı mahkeme ilamlarının gerekçesizliği salt bu sebepten dolayı tenfize engel bir neden olarak ileri sürülemez. Ancak, kararın Türk hukukunun temel değerlerine, genel ahlak ve adap anlayışına, temel adalet anlayışına, temel hak ve özgürlüklere aykırılıklar kamu düzenine aykırılık olarak kabul edilebilir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu 10.02.2012 gün ve 2010/1 E – 2012/1 K)

Şu halde, yabancı mahkeme ilamının salt gerekçesinin bulunmaması ilamın tenfizine engel teşkil etmeyeceği dikkate alınmadan karar verilmiş olması hükmün bozulmasını gerektirmiştir.