Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/12718 K.2012/15377

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... vd. aleyhine 24/03/2005 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17/03/2011 günlü kararın Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne, tebligat gideri verilmediğinden duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazına gelince;

a- Dava, kasten adam öldürmeye tam teşebbüs nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı ... tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalı ...'un kendisini öldürmeye tam teşebbüs suçundan mahkum olduğunu, yaralanması nedeni ile sakat kaldığını iddia ederek uğradığı maddi ve manevi zararın davalılara müştereken ve müteselsilen ödetilmesini istemiştir.

Davalı ..., eylemin davacının ağır tahriki sonucu meydana geldiğini, tazminat isteminin yersiz olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporları uyarınca davacının haksız eylem nedeni ile malul kaldığı benimsenerek istemle bağlı kalınarak maddi ve manevi tazminat ödetilmesine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, Zile Ağır Ceza Mahkemesinin 2002/85-2003/91 esas karar sayılı ilamında davalı ...'un ağır tahrik altında davacıyı öldürmeye tam teşebbüste bulunduğu, davalı ...'ün de davacıya ağır tahrik altında kavgada el uzatmak suçundan mahkum oldukları anlaşılmıştır.

BK 53. maddesi uyarınca hukuk hakimi ceza mahkemesi kararı ile bağlı değil ise de, ceza mahkemesince belirlenen maddi olgu hukuk yargıcı yönünden de bağlayıcıdır. Şu durumda davalıların eylemini ağır tahrik altında işlendiğinin kabulü gerekir.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Somut olaya gelince; davalıların eyleminin ağır tahrik altında işlenmiş bulunması, olay tarihi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.