Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/2452 K.2012/4466

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine 12/12/2001-18/07/2002 gününde verilen dilekçe ile asıl davada tazminat, birleşen davada men'i müdahale istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen 16/09/2010 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 20/03/2012 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı hazine vekili Avukat ... ile karşı taraftan davalı şirket vekili Avukat ... geldi. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince:

Davacı asıl ve birleşen dava ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden izinsiz alçı taşı çıkarılması nedeniyle alınan malzemenin bedelinin ödetilmesini ve el atmanın önlenmesini istemiştir. Yerel mahkemece istemin reddine dair verilen kararın dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyularak istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davalı zamanaşımı def'inde bulunmuş, Maden Yasası kapsamında ... San. AŞ.'nin ruhsatına dayalı olarak, onunla imzalanan redevans (rödovans) sözleşmesine dayalı olarak faaliyette bulunduğunu ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece verilen önceki karar; davalının maden ruhsatı ile faaliyette bulunmuş olmakla beraber, devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan taşınmazları kullanabilmek için davacıdan izin alması ve kiralama yapması gerektiği, davalının ruhsatsız çalışması halinde davacının çıkarılan maden bedelini isteme hakkı bulunduğu gibi ruhsatının bulunduğunun anlaşılması halinde yer kullanım bedelini isteme hakkı da olduğu, bu nedenle dava dilekçesindeki talebin bu doğrultuda değerlendirilip davacı yararına tazminat kapsamının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, davalının çalışma yaptığı sahada ruhsatı olduğu varsayılarak kullanım bedelinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyada bulunan 8/2/2010 günlü bilirkişi raporuna ekli krokide İR:... nolu ruhsat ile ona komşu AR:..., İR:..., İR:..., İR:..., İR:... ve İR:... nolu işletme ruhsatlarının sınırları işaretlenip davalı tarafından kullanılan yerler sarı renge boyanarak gösterilmiş ve İR:... sayılı ruhsatın davalı ... Ltd. Şirketine ait olduğu açıklanmıştır. Ancak, numaraları belirtilen işletme ruhsatları dosyada bulunmadığı gibi davalının savunmasında yer verdiği ruhsat sahibiyle arasında düzenlenmiş rödovans veya kira sözleşmesine ilişkin belgelerde bulunmamaktadır.

Yerel mahkemece, bilirkişi raporunda sözü edilen ruhsatlar ile davalının kullanımına esas sözleşmelerin getirtilip incelenmesi, işletme ruhsatlarının ve rödovans gibi sözleşmelerinin ve davalının kullanımına esas sözleşmelerin başlangıç ve bitiş tarihleriyle dava konusu eylemin gerçekleştiği dönemin karşılaştırılmasından sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.