Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/7106 K.2012/8346

Davacılar ... vdl. vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... Oyak vdl. aleyhine 02/05/2008 gününde verilen dilekçe ile ölümlü trafik kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/12/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı ... vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarına gelince,

Dava, ölümlü trafik kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir

Davacılar, dava dilekçesinde; davalı ...'ın kullandığı araç ile destekleri ...'in kullandığı aracın çarpışması neticesinde desteklerinin hayatını kaybettiğini, bu nedenle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini istemişlerdir.

Davalılar, belirlenen kusur oranını kabul etmediklerini, maddi tazminatı sigortanın karşıladığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, Adli Tıp raporu ve aktüerya raporu dikkate alınarak maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasında, nispi karar ve ilam harçları davalının aleyhine olacak şekilde fazla hesaplanmıştır.

Kabul edilen maddi ve manevi tazminat toplamı üzerinden hesap edilecek nisbi karar ilam harcından peşin alınan düşüldükten sonra tahsil edilmesi gereken harca hükmedilmesi gerekirken nasıl hesaplandığı anlaşılamayan fazla harç tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece; gerekçeli kararın hüküm fıkrasının B bendinin 8. paragrafında yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranları gözetilerek taraflara yükletilmesine karar verilmiştir. Ancak, karar ve ilam harcı da yargılama giderleri toplamı içinde değerlendirilmiş ve davacının harçtan da kısmen sorumluluğuna karar verilmiştir.

Yargılama giderleri bakımından, tarafların haklılık oranları göz önünde tutulur (HUMK.417/1 m.). Diğer yandan, ilam harçları da yargılama giderlerindendir. (HUMK.423/b.3 m.). Yargı Harçları, 492 sayılı Harçlar Yasası’nda düzenlenmiştir. Buna göre, yargı işlemlerinden (1) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabidir.(2/1 m.). Diğer yandan, yargı işlemlerinden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden ; işlemin niteliğine göre de maktu esas üzerinden harç alınır.(15. m.).

Karar ve ilam harcı; konusu belli bir değer ile ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden ve nispi olarak alınır. Davanın reddi halinde ise; karar ve ilam harcı maktu esas üzerinden alınır. (1 sayılı Tarife, A/III vd.). Tarife hükmüne göre, karar ve ilam harcı hüküm altına alınan miktar üzerinden belirlenmektedir.

Davanın reddi dışında, davacı harç ile sorumlu tutulamaz. Çünkü, karar ve ilam harcı hüküm altına alınan miktar üzerinden belirlenir. Bu nedenle de, davanın kısmen kabul, kısmen reddi durumunda; karar ve ilam harcı diğer yargılama giderleri ile birlikte değerlendirilemez. Mahkemece, harcın da bölüştürülen yargılama giderleri arasında kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir