Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/125 K.2013/4543

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... vdl. aleyhine 13/10/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 13/10/2011 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 05/02/2013 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan ..., ... vekili Avukat ... ve diğer davalı ... vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, haksız eyleme dayalı maddi zararının tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, mülkiyeti parti tüzel kişiliğine ait olan ... plakalı ... marka aracın 03/04/2009 tarih ve 6038 yevmiye numaralı satış senedi ile 83.164,00-TL bedelle, ... plakalı passat 2006 model otomobilin ise 07/04/2009 günlü ve 6355 yevmiye numaralı satış senedi ile 36.750,00-TL bedelle satışının yapıldığını, noterlikte gösterilen satış bedeli ile parti kayıtlarına giren bedel arasında 44.914,00-TL fark bulunduğunu, partiye zarar verildiğini iddia ederek zararın parti genel başkanı, genel muhasibi ve genel sekreter yardımcısı olan davalılardan tazminine karar verilmesi istemiştir.

Davalılar, siyasi partilerin mali denetim açısından Anayasa Mahkemesine karşı sorumlu olduğunu, denetlemenin Anayasa Mahkemesince yapılabileceğini, parti tüzüğünün 47. maddesine göre Genel Başkanların görev ve yetkilerini kullanmalarından dolayı Büyük Kongreye karşı sorumlu olduğunu, Büyük Kongreden yetki alınarak dava açılmadığını, işlemlerde usulsüzlük olmadığını, davalıların 15 Mayıs 2009 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında ibra edildiğini, davanın hukuki olmayıp siyasi olduğunu, ... plaka sayılı aracın kaza sonucu hasarlandığını, ... plaka sayılı aracın ikinci el satışının canlı olmadığını ve motor arızasının olduğunu,

noterlikte kasko sigortası bedelinin gösterilmesi zorunluluğu bulunduğundan piyasa değerinin üstünde değer konulduğunu, parti kasasına giren meblağ üzerinden satış yapıldığını, hukuka aykırılık bulunmadığını, partinin zarara uğratılmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu da esas alınarak araçların resmi senetten daha düşük bedelle satıldığı konusunda yeterli kanaat gelmediği, bu yöndeki savunmanın ispat edimediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, 03/04/2009 tarihinde davalılarca imzalanan dava konusu araçların ...Hizmetler Ltd. Şti'ne devredilmesi ve devir işlemlerini yürütmek için genel merkez başşoförü olan dava dışı ... isimli kişiye yetki verilmesi hususunda karar alındığı görülmektedir.

Dava dışı ...Hizmetler Ltd. Şti.'nce 14/04/2009 tarihinde davacı partiye 75.000,00-TL bedelle ve şirket adına araçları satın alan kişilerin isimleri yazılı faturanın düzenlendiği anlaşılmaktadır.

08/05/2009 tarihli davacı partinin eski genel başkanı olan davalılardan ... ile dava dışı ...Hizmetler Ltd. Şti yetkilisinin imzaladıkları belgeye göre, davacı partinin dava dışı şirkete 152.985,00-TL borcunun bulunduğu ve bu borç nedeniyle dava konusu 2 aracın devredildiği, bakiye borç için ise 3 adet senet verildiği görülmektedir.

Yine, davacı partinin 07/05/2009 tarihli fiş listesinde borca karşılık dava dışı şirkete araç satışı olarak 75.000,00-TL miktarın yazılı olduğu, şirket hesap ekstresinde de araç bedellerinin toplam 75.000,00-TL ve 3 adet senedin 25.966,95'er TL bedelli olarak alacak hanesinde yer almaktadır.

Harçlar Kanunu'nun 43/3 maddesinde "Motorlu kara taşıtları ile ilgili alım, satım ve taahhüt işlemlerinde gösterilecek değer; işleme konu olan taşıtın cinsi, markası, model, tipi ve yaşı itibariyle ... Şirketleri Birliğince tespit edilen ve işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan kasko sigortasına esas değerinden aşağı olamaz. ... Şirketleri Birliğince düzenlenen listelerde yer almayan eski model taşıtların asgari değeri; o taşıtların listede yer alan en eski modelleri için belirlenen değerinden her model yılı için % 10 indirim yapılmak suretiyle tespit edilir. Birlikçe düzenlenen listelerde yer almayan taşıtların değerleri, emsali taşıtların değerlerinden aşağı olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye ve ... Bakanlığınca belirlenir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Görüldüğü üzere, araçların kasko değeri satış senedinde harca esas olan değerdir. Bu miktardan daha düşük bedelle satış yapılsa dahi kasko değeri üzerinden harç alınmaktadır. Nitekim, somut olayda da kasko değerleri satış bedeli olarak gösterilmiştir. Ülkemizdeki genel uygulama da bu yöndedir. Zira, taşınmaz satışlarında da belediyenin emlak birim fiyatına göre hesaplanan değeri üzerinden satış yapılmakta ve çoğu zaman gerçeği yansıtmamaktadır. Ayrıca, noterde satış işlemini yapan davalılar da değildir. Davalılar sadece araçların satışı husunda karar almışlar, satışı bizzat gerçekleştirmemişlerdir. Kaldı ki, parti kayıtları ile şirket fatura ve kayıtlarının da birbirini doğruladığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, dosyadaki delil ve belgelere göre, satışın fatura ve belgelerde geçen miktarlar üzerinde yapıldığı, satışı gerçekleştiren dava dışı parti ve şirket yetkililerinin noterde kasko değerini beyan ettikleri, davacı partinin herhangi bir zararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken istemin kabulü yönünde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.