Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/1731 K.2013/3108

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vdl. aleyhine 28/08/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26/05/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ile bir kısım davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı, dava dışı ... Limited Şirketi tarafından emsallerine göre 7 kat daha düşük faturalarla içki ithal edildiğini ve buna göre düzenlenen beyannameler nedeniyle kurum zararının oluştuğunu firma adına düzenlenen ek vergi tahakkuku ile ferilerine ait alacağın davalı kurum görevlileri tarafından zamanaşımına uğratıldığını belirterek uğradığı zararın tahsilini istemiştir.

Davalılar, haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece, istemin kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı ve bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden; dava dışı ... Limited Şirketi'nin emsallerine göre 7 kat daha düşük faturalarla içki ithal ederek 24/05/2001 tarihli beyanname verdiği, 04/03/2004 tarihli müfettiş raporu ile kurum zararının tespit edildiği anlaşılmaktadır. Teftiş raporu esas alınarak adı geçen firmaya ek vergi tahakkuk ettirilmesi yönünde başlatılan yazışmaların 13/04/2004 tarihinde sonlandırılarak 24/03/2004 tarihinde ek tahakkuk işleminin yapıldığı, 29/04/2004 tarihinde ödeme yazısı yazılarak 10/05/2004 tarihinde tebligat için evrakın ....'ye gönderildiği, 14/05/2004 tarihinde ise tebliğ yapılamadığından iade edilen posta evrakının 27/05/2004 tarihinde Gümrük Müdürlüğü'ne teslim edildiği ancak bu arada 24/05/2004 tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinde "Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edilir. Yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. Fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligat, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılır..." denilmektedir. Buna göre, 24/05/2001 tarihli beyanname ile vergi yükümlülüğünün doğduğu 24/05/2004 tarihinde ise alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davada uyuşmazlık konusu olan husus; kurum alacağının zamanaşımına uğramasında davalı kurum görevlilerinin kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gelişim biçimi yukarıda anlatılan somut olayda; davaya konu edilen kurum zararının tahsili amacıyla başlatılan işlemlerin değişik süreç ve aşamalardan geçerek görev ve sorumluluk dereceleri farklılık arz eden davalılar eliyle henüz zamanaşımı süresi dolmadan tebligata çıkarıldığı, ancak davalıların da elinde olmayan nedenlerle adı geçen firmaya tebligat yapılamadığı ve alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır.

Haksız eylem nedeniyle tazminat sorumluluğu için öncelikle kusurlu eylem sonucunda bir zararın oluşması ve bu kusurlu eylem ile zarar arasında da nedensellik bağının bulunması gerekir. Dava dışı .... Limited Şirketi'ne ek vergi tahakkuku ve ferilerine yönelik alacağa ilişkin ödeme yazısının süresinde gönderildiği ancak davalıların da elinde olmayan nedenle tebligatın yapılamadığı anlaşıldığından alacağın zamanaşımına uğramasında davalıların kusurlu davrandığından söz edilemez.

Açıklanan nedenlerle istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.