Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/3423 K.2012/4954

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin yetkisizliğine dair verilen 26/07/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yaralamalı trafik kazasından doğan manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesi reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalının haksız eylemi nedeniyle uğradığı manevi zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı, süresi dışında yetki itirazında bulunmuş, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davalının ikametgahının ve haksız eylemin gerçekleştiği yerin ... sınırları içinde olması nedeni ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 9. maddesi gereğince her dava yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, davanın açıldığı günde davalının Medeni Yasa gereğince yerleşim yeri sayılan yer mahkemesinde görülür. Daha özel bir düzenleme içeren aynı Yasa'nın 21. maddesi gereğince de haksız eylemden doğan dava, haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabilir.

1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. ve 16. maddelerinde de aynı yasal düzenlemeler korunmuştur. Haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olmadığı gibi kesin yetki kuralı da değildir.

Böyle bir durumda davayı hangi mahkemede açacağı konusunda seçimlik hakkı bulunan davacı, davasını dilerse davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde, dilerse haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde veya istediği yer mahkemesinde açabilir.

Kesin olmayan yetki kuralının bulunduğu hallerde, yetki itirazı cevap süresi içerisinde ilk itiraz olarak ileri sürülmelidir. Davalı tarafından süresi içinde ileri sürülmeyen yetki itirazı, daha sonra ileri sürülemez ve mahkemece dikkate alınamaz. Böylece yetkisiz mahkeme yetkili hale gelerek davaya yetkisiz mahkemede görülmeye devam edilir. (Pekcanıtez H./ Atalay O./ Özekes M., Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, Ankara 2011, s. 131).

Bu bağlamda ilk itiraz, davalının yerine getirmesi gereken bir edimi, özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına olanak sağlayan bir haktır. Bunlardan birisi olan kesin olmayan yetki itirazı, davalı tarafından süresinde ve usulüne uygun olarak ileri sürüldüğü takdirde davanın esasının incelemesine geçilemez ve bu ilk itiraz ön sorun olarak incelenip karara bağlanır. Mahkemenin yetkili olmadığı sonucuna varılırsa dava salt bu nedenle reddedilir.

Somut olaya bakıldığında, davalı tarafın yetki itirazını süresinde yapmadığı gibi buna davacı

vekilinin davalı tarafından yetki itirazında bulunulduğu tarih olan 26/07/2011 tarihli celsede açıkça karşı çıktığı anlaşılmakla, usülune uygun bir yetkisizlik itirazından söz edilemeyeceğinden, mahkemenin resen yetkisizlik kararı vermesi doğru görülmemiştir. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, yetki itirazı reddedilerek işin esası incelenip varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.