Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/7527 K.2013/6604

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ...Ş. vd. aleyhine 27/12/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 13/10/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Davacı,....Gazetesinin 25/12/2009 günlü sayısında, “İlginç ihbar:... bağlantılı" başlığı ile yayınlanan haberde kendisi ile ilgili tamamen gerçek dışı isnatlarda bulunulduğunu, müteveffa ile bağlantılı hale getirilerek haberin öznesi konumuna getirildiğini, gerçeğe aykırı ve kişilik haklarına saldırı niteliğinde açıklamalar yapıldığını ileri sürerek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalı taraf ise; dava konusu haberde yarbay ....la ilgili emniyete ilginç bir ihbarın geldiği, bu ihbara gör... Kuvvetleri Komutanlığındaki sorumlusu olduğunun iddia edildiğini, haberin devamında ise ...yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen ve mahkemece kabulüne karar verilen ... olarak isimlendirilen iddianamelere göre A...isminin geçtiği yerlerin hatırlatıldığını, esasen yayının ...'a ilişkin olup davacıya yönelik olmadığını, davacı ile ilgili herhangi bir yorum yapılmaksızın ... isminin ... soruşturması kapsamında geçtiği yerlerin sıralandığını, haberin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmadığını ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, haberde davacının ...'la işbirliği halinde amirallere suikast planında yer almakla suçlandığı, iddianamenin yargı organlarınca düzenlenmiş olsa da görünür gerçekliğe uygun düştüğünün kabul edilemiyeceği gerekçesi ile istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılar.... ve ... vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece

kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Davaya konu olayda; yukarıda açıklanan ilkelere göre, davalıların sorumluluğuna karar verilebilmesi için dava konusu yazıda yer alan açıklamaların ve anlatımların gerçeğe uygun olup olmadığının da belirlenmesi gereklidir.

Dosya içerisinde bulunan bilgi, belge ve açıklamalardan; davacının,..adıyla bilinen soruşturma kapsamında göz altına alındığı ve sonrasında tutuklandığı anlaşılmakta ise de dava konusu yazıda yer alan açıklamaların gerçeğe ve yayın tarihindeki görünür gerçeğe uygun olup olmadığının belirlenmesi için "..." adı ile bilinen soruşturma sonucu düzenlenen iddianamenin haberde ismi geçen yarbay ... ile ilgili bölümlerinin getirtilerek incelenmesi ve yapılacak değerlendirme sonucunda belirlenecek olgularla dava konusu haberde yer alan açıklamaların karşılaştırılması ve gerçeğe uygun olup olmadığı saptandıktan sonra varılacak sonuca göre bir karar

verilmesi gerekirken, bu konuda bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.