Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/1142 K.2013/8886

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 28/11/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26/09/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, davalı idarenin idari eyleminden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı idarenin, görevi olan yol yapımı sırasında tapulu taşınmazından rızası alınmadan hafriyat aldığını, taşınmazının bozulduğunu, eski hale getirilme bedelini isteyerek dava açtığından, istemin hizmet kusuruna dayandığı sonucuna varılmaktadır.

İdarenin işlem ve eylemlerinde hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince idareye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan yazılı gerekçe ile işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dava, davalı ... Başkanlığının, tapuda davacı adına kayıtlı taşınmazı 5 metre derinliğinde hafriyat yaparak, davacının bilgisi ve rızası olmadan yol yapımında kullanmak üzere toprak alması nedeniyle, taşınmazın eski hale getirme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalının temyizi üzerine Dairemizin değerli çoğunluğu tarafından, idarenin işlem ve eylemi sonucu zararın meydana geldiği kabul edilip, davanın idareye karşı, idari yargı yerinde açılması gerektiğinden bahisle yerel mahkeme hükmü bozulmuştur.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 11/02/1959 tarih, 1958/17 E.- 1959/15 K. sayılı kararında içtihadı birleştirme kapsamında olmadığına yer verilerek vurgulandığı gibi bir kamu kurumunca bir tesisin yaptırılması sırasında devlet malı olmayan yerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak ya da moloz yığılması neticesinde oluşan zararların tazmini davası, başkasının malına kamu kurumunun dilediği gibi el atma hakkı bulunmadığı, ayrıca plan, proje ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağından dolayı, haksız fiilden doğan bir tazminat davası sayılır.

Diğer yandan, işlerin plan ve projelere uygun yapılmaması hali de idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yine idari kararın tatbiki olan bir eylem sayılamaz. Bu bakımdan böyle bir iddia ile açılmış olan dava haksız fiilden doğan bir davadan ibaret olacaktır.

Yukarıda açıklamaların ışığında somut olayı değerlendirdiğimizde dava, haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davası olup, adli yargının görevi dahilindedir. Tüm bu nedenlerle, sayın çoğunluğun davaya idari yargıda bakılması gerektiğine dair bozma kararına katılmıyoruz. 15/05/2013