Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/3351 K.2014/416

Davacı M.. K.. vekili Avukat H.. İ..Yolcu tarafından, davalı T.. Y.. aleyhine 10/06/2011 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/11/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili Avukat M.. S.. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davalı T.. Y..'ın 03/06/2011 tarihinde Kayseri de yayın yapan Erciyes TV kanalında yayınlanan "Seçime Doğru" programına konuk olarak katıldığını, müvekkili M.. K..'nun toplum önündeki gerek kişisel, gerekse siyasi saygınlığını hedef alan asılsız, çirkin, küçük düşürücü, aşağılayıcı hakaret niteliğinde, siyasi eleştiri sınırlarını aşan ifadeler ve ağır ithamlarda bulunduğunu, bu durumun kişilik haklarına haksız saldırı teşkil ettiğini beyanla uğranılan zararın tazminini talep etmiştir.

Davalı cevap vermemiştir.

Mahkemece açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir.

Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olan olayda; eleştiri sınırları aşılarak davacının Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmuş olup, olay tarihi, olayın gelişim şekli, tarafların siyasi kişilik olması ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında, hükmedilen manevi tazminat fazladır, daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dava, yayın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Dairemiz çoğunluğu tarafından ise tazminat miktarının fazla olduğu, daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmesi gerekçesiyle bozulmuştur.

Davacı CHP Kayseri Milletvekili, davalı ise AK Parti Kayseri Milletvekili hem de Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanıdır. Dava konusu konuşma, 12 Haziran 2011 genel milletvekili seçimlerinin öncesinde 03.06.2011 tarihinde Kayseri'de yayın yapan yerel Erciyes TV deki "Seçime doğru" programında yapılmıştır.

Kayseri Büyükşehir Belediyesindeki yolsuzluk iddiaları İle Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığının Belediye çalışanı H.. A..H.. hakkındaki 25.06.2007 tarihli suç duyurusu kamuoyunda büyük yankı bulmuş, üst seviyede tartışmalara yol açmıştır. Bu bağlamda, davacı birçok konuşma yapmış, basın açıklamalarında bulunmuştur. Bir kısmında davacının da tarafı olduğu çok sayıda dosyanın temyiz incelemesi Dairemizden geçmiştir.

Davaya konu konuşmada geçen "paronaya durumu" deyimi, genellikle halk arasında bir şahsın çevresindekiler hakkında aşırı şüpheciliğini tanımlamak için kullanılmaktadır. Ayrıca "doktora gitmesini tavsiye ediyorum" sözleri de şüpheciliğin hastalık seviyesine ulaşmakta olduğunu belirtmek için kullanılmıştır. Davalının konuşmasındaki diğer beyanları gibi, zikredilen sözlerde de kişilik hakkına saldırı yoktur.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Tuşalp/Türkiye davasında bu duruma açıkça yer vererek, sadece olumlu karşılanan, zararsız ve tarafsız görülen bilgi ve fikirleri değil, demokratik toplumun gereklilikleri olan çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin parçası olan rencide eden, şoke eden ve rahatsız eden bilgi ve fikirleri de koruma altına aldığını, kaba ifadelerin kullanılmasının kendi başına saldırgan ifade değerlendirmesi yapmaya yetmeyeceğini altını çizerek vurgulamıştır.

Bu verilerin ışığında somut olayı değerlendirdiğimizde doğrudan davacıyı hedef alan kişilik hakkına yapılmış bir saldırı bulunmamaktadır. Davacı, ağır ve sert eleştirilere katlanmak durumundadır. Bu itibarla davanın tümden reddi gerekirken, kısmen kabulü doğru olmamıştır. Bu yönüyle sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum. 16/01/2014