Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/8628 K.2014/5964

Davacı B.. B.. (Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü'ne izafeten) vekili Avukat A. A.tarafından, davalılar O.. T.. vd. aleyhine 25/07/2008 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 20/11/2012 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı Z.. Ö.. vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili ve davalı O..

T.. vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 08/04/2014 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı asil Z.. Ö.. ve vekili Avukat Murat An ile karşı taraftan davacı vekili Avukat S. G. T. ve diğer davalı asil O.. T.. geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi.

Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, rücuen tazminat ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıların Başbakanlığa bağlı haber dairesi başkanlığında daire başkanı ve mütercim tercüman aynı zamanda Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünce çıkartılan Newspot isimli derginin genel yayın yönetmeni ve sorumlu müdürü olduklarını, derginin internet ortamında yayınlandığını, Türkiye'nin tanıtımı amacı ile çıkarılmakta olduğunu, Şubat 2004 tarihli sayısında İstanbul Kasımpaşa'da bulunan miniatürk parka ait 18 adet fotoğrafın yayınlandığını, fotoğrafların Fransız bir fotoğraf sanatçısı tarafından çekilmiş olup izni dışında kullanıldığını,

söz konusu kişi ve fotoğrafların mali haklarını devir ettiği şirket tarafından Paris Asliye Hukuk Mahkemesinde Türkiye aleyhinde maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, davacılar ile sulh yoluna gidilerek 40.000 euro tazminat ödendiğini, uğranılan zarara davalılarca neden olunmasından dolayı ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın kendilerine yöneltilemeyeceğini, söz konusu derginin basılı bir eser olmadığını, derginin yayınlanmasından bir gelir elde etmediklerini, ülkenin tanıtımı için özveri göstererek yaptıkları bir iş olduğunu, kullanılan fotoğrafların haklarının kısıtlı olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, ödenen tazminat tutarının bir mahkeme kararına dayalı olmayıp idarenin sulh yoluyla fahiş tutarda tazminat ödemeyi kabul ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi raporları uyarınca davacının ödediği tazminat tutarından davalıların sorumlu olduğu kabul edilmiş ancak söz konusu tazminat tutarının davalıları müzayaka haline düşüreceği kanaati ile 1/3 oranda hakkaniyet indirimi yapılarak istemin bir bölümünün davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davalıların Başbakanlığa bağlı Haber Dairesi Başkanlığında görevli oldukları, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünce çıkartılan Newspot isimli derginin de genel yayın yönetmeni ve sorumlu yazı işleri müdürü olarak görev yaptıkları, derginin sadece internet ortamında yayınlandığı, Şubat 2004 tarihli sayısında Catharine Marrot isimli fotoğrafçı tarafından çekilen 18 adet fotoğrafın izinsiz olarak basıldığı, bu nedenle Paris Asliye Hukuk Mahkemesinde Türkiye aleyhinde açılan davanın sulh yoluyla 40.000 euro tazminat ödenerek çözümlendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davanın tarafı olarak Türkiye 40.000 euro ödeyerek sulh olmayı seçmiş ise de, söz konusu fotoğraflar için normal koşullarda ödenmesi gereken telif ücretinin ne olacağı konusunda görüşüne başvurulan bilirkişinin, fotoğraf başına telif ücretinin 1 ile 250.000 euro arasında değiştiği, kullanılan fotoğraflar için 30.000 euro telif ödenebileceği fotoğraf başına ödenen 36.000 euronun da makul olduğu biçimindeki değerlendirmesi yeterli ve denetime elverişli değildir.

Fikir ve Sanat Eserleri konusunda uzman kişi ya da kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınarak dava konusu olan fotoğrafların sanat eseri niteliğinde olup olmadıkları, eser niteliğinde ise yayınlanması için ödenmesi gerekli telif ücretinin ne olacağı, izinsiz yayınlanması nedeni ile mahkemece karar verilmesi halinde ne miktar tazminata hükmedileceği konularında rapor alınmalı, sonrasında fotoğrafların izinli yayınlanması halinde idarece zaten ödenecek olan telif bedelinin zarar tutarından indirilmesi,

bakiye zarar bulunması halinde, davalıların fotoğrafların yayınlandığı derginin hazırlanmasında gönüllülük esasına dayalı çalışıyor olup karşılığında bir ücret almadıkları, amacın ülkenin tanıtımı olduğu düşünülerek olayın gelişim biçimi itibari ile olay tarihinde yürürlükte bulunun 818 sayılı Borçlar Kanunu 43. maddesi uyarınca zarar kapsamından mahkemece takdir edilen orandan daha üst düzeyde bir indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi ve rücu davalarında teselsül olmayacağından davalıların kusur oranları belirlenerek kusurları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş bulunmaları da doğru

olmayıp kararın yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.