Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/9794 K.2014/6985

Davacı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili Avukat N.B.tarafından, davalı H. K. C.vdl aleyhine 10/03/2006-15/03/2007-04/04/2007-14/12/2007 gününde verilen dilekçeler ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen 21/02/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili, davalı K.. N.. vekili, davalı M.. Y.. ve davalı M.. G.. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı kurum ile davalılardan M.. Y..’ın temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalılardan K.. N.. ve M.. G..’in temyiz itirazlarına gelince;

Asıl ve birleşen davalar, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davaların kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı kurum ile davalılardan M.. Y.., K.. N.. ve M.. G.. tarafından temyiz edilmiştir.

Olay tarihlerinde, davalılar M.. Y.. ile K.. N.., Bağ-Kur İl Müdürlüğü’nde veznedar, M.. G.. ise memur olarak görev yapmakta olup davalı M.. G.., iş yoğunluğu nedeniyle çeşitli zamanlarda ayrıca veznedar olarak görevlendirilmiştir.

Dosya kapsamından, davalı M..

Y..’ın 2000, 2001 yılları ile 2002/temmuz ayı sonuna kadar sigortalıların tahakkuka bağlanarak ödenmek üzere bir asıl ve bir suret olarak iki nüsha halinde teslim ettikleri faturaların asıl ve suretlerini ayırarak, aynı faturanın bedelinin iki defa ödenmesini sağlayacak şekilde iki grup belge oluşturduğu ve belgelerin bir grubuyla il müdürlüğü veznesinden sigortalıya ödeme yapılmasını sağlarken diğer grubuyla kendisine ödeme yapılmasını sağladığı ya da veznedar olarak bizzat ödeme yaptığı, ayrıca kurum sigortalı ve hak sahiplerinin tedavi giderlerine ilişkin, bedeli önceden ödenmiş fatura ve belgeleri muhasebe arşivinden çıkarıp,

ikinci kez ödenmesini sağlamak için daha evvel ödenmemiş gibi kayıt yapıp, fatura ve belgeler üzerinde tahrifat yaparak, hak sahibi adına da talep dilekçesi düzenlemek suretiyle, bedellerini dava dışı kardeşi Ali Yılmaz adına bankalara havale ettiği, Kurum müfettişleri tarafından yapılan incelemede; ilk önce 2003 yılındaki usulsüz işlemler tespit edilerek idari soruşturma ve ceza soruşturması başlatıldığı, davalı Muharrem ve dava dışı kardeşi hakkında zimmet suçundan kamu davası açıldığı, dava sürerken müfettiş incelemelerinin de devam ettiği, incelemeler sırasında davalının diğer usulsüz işlemlerinin de tespit edildiği,

davalı hakkında sonradan tespit edilen işlemler nedeniyle ek iddianameler tanzim edildiği, hakkında açılan kamu davasında; eylemi nitelikli

dolandırıcılık olarak değerlendirilerek bu suça göre zamanaşımın dolması nedeniyle düşme kararı verildiği, kararın onanarak kesinleştiği, diğer davalılar hakkında ise; zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarından yürütülen ceza soruşturmalarında; davalı M.. Y..’ın eylemine katıldıkları ya da görevlerini ihmal ettikleri yolunda, savunmalarının aksine delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar verildiği, bu kararlara yönelik itirazlar reddedilerek kararların kesinleştiği anlaşılmaktadır. Mahkeme, veznedar olarak bir kısım ödemeleri yapan davalı K.. N.. ve M.. G..’i, yaptıkları ödemeler yönünden, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda sorumlu tutmuştur.

Kurum müfettişleri tarafından hazırlanan raporlarda; “normal” prosedüre göre tahakkuk evrakının, muhasebe servisinde değerlendirilip kasa tediye fişine bağlanarak vezneden hak sahibine bizzat ödenmesi gerekirken, şahıs ödemelerinin sayısal olarak çok olması, hak sahiplerinin imza ve onay tekemmüllerinde bekletilmeden ödemelerin yapılabilmesi ve sıkışıklığın önlenmesi için, elden getirilen fatura ve eklerinin; tahakkuk servisinden faturaya “ödenebilir” notu ve imzası alınmak suretiyle doğrudan vezneden ödendiği, bu istisnai yöntemin başka il müdürlüklerinde de uygulandığı, davalı M..

Y..’ın, hak sahibine ödenmek üzere, hak sahibi adına atılmış imza ve hüviyet fotokopilerini kullanmak suretiyle, güvene dayalı olarak diğer veznedarların kendisine ödeme yapmasını sağladığı, iş yoğunluğundan da istifade ederek bizzat kendi kendine de ödemeler yaptığı belirtilmiştir.

Davacı kurumu zarara uğratan haksız eylemleri gerçekleştiren, eylemi gerçekleştirmek için yukarıda anlatılan usulsüz işlemleri yaparak fiziki şartları sağlayan, iş yoğunluğundan ve güven ilişkisinden istifade ederek haksız kazanç temin eden kişinin davalı M.. Y.. olduğu tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkeme, amir konumunda olanları, davalı M.. Y.. tarafından yapılan usulsüz işlemlerin, o davalılar yönünden iğfal kabiliyeti bulunması nedeniyle sorumlu tutmamış, “ödenebilir” notu ve imzası ile ibraz edilen belgelere göre ödeme yapan, davalı veznedarlar K.. N.. ve M.. G..’i sorumlu tutmuştur. Kaldı ki; adı geçenlerden M.. G.., veznedar kadrosunda dahi görev yapmamakta, arızi olarak bu iş ile görevlendirilmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı M..

Y.. tarafından yapılan bu işlemlerin, aleyhine hüküm kurulan bu davalılar yönünden de iğfal kabiliyetinin bulunduğunun kabulü gerekir. Adı geçen davalıların bu işlemlere katıldıklarına, işlemlerin yapılmasına göz yumduklarına ya da ihmalleri ile sebep olduklarına dair dosya kapsamında yeterli delil de bulunmamaktadır. Davalılar K.. N.. ve M..

G.. yönünden davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.