Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/11508 K.2015/8562

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/12/2013 gününde verilen dilekçe ile kurum zararının tazmini istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 15/04/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeni ile oluşan idare zararının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının maden arama izni aldığı alana uluşmak üzere, Maden Ulaşım Yolu İzni'nde belirtilen güzergah ve şartlardan farklı bir alanda, Devlet ormanına yasaya aykırı olarak yol açtığını belirterek oluşan idare zararının davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı, maden arama ruhsatı aldıktan sonra maden araması yapılacak yere ulaşım için belirlenen 2 ayrı yol güzergahını ... Müdürlüğüne onaylattırdığını, davacı kuruma diğer bedel ve teminatlar hariç olmak üzere sadece ağaçlandırma bedeli toplam 10.506,35 TL peşin olarak ödediğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Dosya kapsamından, davalı hakkında Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2013/14 Esas - 2013/74 Karar sayılı kararı ile orman alanlarının işgali ve ormanlık alandan faydalanma suçundan adli para cezası ile cezalandırılmasına, hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeden kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, CMK'nun 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanması geri bırakılması kararı verilebilmesi için gerekli şartlardan birinin, sanığın mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi olduğu, ceza dosyası incelendiğinde davalının teminat bedeli ve ağaçlandırma bedeli olarak ödemeler yapmış olduğu, dolayısı ile Orman İdaresinin zararını karşılamış olduğu, bu sebeple ceza mahkemesinde zararın giderilmesi ve CMK'nun 231. maddesindeki diğer şartları taşıması sebebi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, bu karara Orman İdaresinin herhangi bir itirazının olmadığı,

ceza mahkemesinin zararın giderildiğine ilişkin vermiş olduğu hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilmeyişinin sanığın yani mevcut davada davalının Orman İdaresinin zararını ödemiş olduğunun örtülü olarak kabulü anlamına geldiği, dolayısıyla daha sonra davalıdan zararı ödemediğinden bahisle tazminat talebinde bulunulmasının TMK'nun 2. ve 3. maddelerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı idare, eldeki davada; davalıya verilen izinde belirtilen güzergah dışında bir alanda, Devlet ormanına yasaya aykırı olarak açılmış olan yol nedeniyle oluşan idare zararının tazminini istemektedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davalının teminat bedeli ve ağaçlandırma bedeli adı altında davacı idareye yapmış olduğu ödemelerin; 21.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği ve 22/03/2007 tarihinde yürürlüğe giren Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda belirlenen ve izin sahibine ilgili makam tarafından Olur verilebilmesi için öncelikle ödenmesi gereken bedeller olduğu, dolayısıyla ödeme tarihlerinin suç tarihinden önce olduğu, bedellerin davalı tarafından izin sahası ile ilgili olarak ödendiği, izin verilen güzergah dışında oluşan zararlarla bir ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda; davalı tarafından bu bedellerin ödenmiş olmasının idarenin zararının tazmini şeklinde nitelendirilmesi ve ceza mahkemesince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilmemiş olmasını idarenin zararının ödenmiş olduğunun örtülü olarak kabulü anlamına geldiği şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir.

Bu nedenle Mahkemece işin esasına girilerek zarar kapsamı da belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, açıklanan yönler gözetilmeden yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.