Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/3389 K.2014/4706

Davacı M.. O.. vekili Avukat H.. G.. tarafından, davalı V.. D.. aleyhine 27/11/2012 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 10/12/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istem kısmen kabul edilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, CHP Turgutlu ilçe başkanı olan davalının, e-mail yoluyla ilçe gazetelerine gönderdiği ve gazeteler tarafından yayınlanan basın açıklamasında yer alan ifadeleriyle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise, ilçe belediye başkanı olan davacının, seçim dönemindeki vaadlerinden yerine getirilmeyenleri ana muhalefet olarak dile getirdiklerini, basın açıklamasının gerçek olgulara dayandığını belirterek; siyasetçi olan tarafların AHİM'nin kararları doğrultusunda eleştiriye açık olmaları gerektiği, ifadelerin eleştiri mahiyetinde olduğunu belirterek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; dava konusu basın açıklamasının davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle istem kısmen kabul edilmiştir.

Dosya kapsamından davalının basın açıklamasının, davacının vaadlerini yerine getirmediği dolayısıyla yalancı olduğu ve bazı yerleri peşkeş çektiği dolayısıyla halkı aldattığı yönünde açıklamalar olduğu anlaşılmaktadır.

Bu beyanlara neden olan olayların, davacının iki ayrı dönemde seçim vaadi olarak BMC'nin ilçede fabrika açması konusunda girişimde bulunulduğu ve bu yatırımın belediye başkanı olması halinde gerçekleşeceğini söylediği halde, Turgutlu Sanayi Odası'nın 2010 yılı durum raporunda Turgutlu Organize Sanayi Bölgesi'nde arsa tahsisi yapılan firmalar arasında BMC'nin yer almadığı, davacının bu husustaki soruları yanıtsız bıraktığı, O..

A.Ş.'ye imar planı tadilatı sonucu daha önce park alanı olarak tahsis edilen yerin devredilmesine mukabil O.. A.Ş.'nin de kamuya başka bir yeri devretmesine ilişkin meclis kararının Manisa İdare Mahkemesi'nde açılan dava ile yerlerin konumundan dolayı özel çıkar sağlandığı gerekçesiyle iptal edildiği ve buna benzer olaylar olduğu anlaşılmaktadir.

Davacı Turgutlu ilçesi belediye başkanı, davalı ise aynı ilçenin CHP ilçe başkanı olmaları nedeniyle siyasi hüviyete sahip kişilerdir. Davalı bir kısım olay ve belgelerden hareketle davacının bazı seçim vaadlerini yerine getirmediğini, ilçedeki bir kısım kamuya ait yerlerin haksız şekilde birilerine verilmek istendiğini dile getirmiştir. Bu tarafların siyasi kimlikleri de göz önünde bulundurulduğunda, siyasi eleştiri mahiyetindedir. Ceza mahkemesince davalıya hakaretten ceza verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse de, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ceza kararları hukuk hakimini bağlayacak nitelikte değildir.

Bununla beraber Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararlarında da belirtildiği üzere siyasi hüviyete sahip şahısların kendilerine yönelik sert, ağır ve hatta incitici eleştirilere de katlanmaları gerekir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan ifade özgürlüğünün sadece “zararsız ve ilgilenmeye değmez olarak görülen bilgi ve fikirler değil aynı zamanda rahatsız eden, şaşırtan ve gücendiren ifadelerin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği” belirtilmiş ve bu ifadeler var olmadan "demokratik bir toplum"dan söz edilemeyeceği vurgulanmıştır.

Mahkemece bu yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.