Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/3610 K.2014/15938

Davacı P.. M.. vekili Avukat B.. S.. tarafından, davalılar G.. B.. vdl aleyhine 30/07/2001 gününde verilen dilekçe ile kurum zararı nedeni ile tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 24/10/2013 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalılar H. Yüksel Ünsal, M.. O.., M.. E.., B.. G.., A.. Ş.., S..

G.. vekili tarafından istenilmekle, daha önceden belirlenen 25/11/2014 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan S.. G.. vekili Avukat N.. G.. ve diğer davalılar vekili Avukat E.. E.., davalılardan asil H.. Y.. Ü.. ile karşı taraftan davacı P.. M.. vekili Avukat O.. G.. geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalılar H.. Ü.., M.. O.., M.. E.., B.. G.., A.. Ş.., S.. G..'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince,

a-Davacı, davalıların İstanbul Posta İşletmesi Müdürlüğü'nde başmüdür, başmüdür yardımcısı, başmüdür teknik yardımcısı, baş mühendis, yapı işleri müdürü, teknik işler müdürü, teknik amir olduklarını, kuruma ait Galatasaray Postanesi binasının müzeye dönüştürülmesi için davalılardan oluşan bir komisyon kurulduğunu, ihale ile yaptırılan işin fahiş fiyata mal olması nedeni ile yapılan denetimde teknik kadronun kullanılan malzemelerin denetiminde gerekli araştırmayı yapmayarak yüksek fiyattan satın alınmasına böylelikle müteahhide fazla ödemede bulunulmasına neden olduklarını, müteahhidin son hak edişinin ödenmediğini,

bu nedenle kurum aleyhinde icra takibi başlatıldığını ona da itiraz ettiklerini ve ayrıca fazladan yapılan ödemelerin istirdadı için alacak davası açtıklarını, müteahhit tarafından açılan itirazın iptali davası ile birlikte görülen dava sonunda müteahhit firmadan 174.831,53 TL alacaklı olduklarının belirlendiğini ve kararın kesinleştiğini, davalıların kusurlu eylemleri ile söz konusu zararın doğmasına neden olduklarından müşterek ve müteselsilen uğranılan zararın davalılara ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, dava konusu edilen Galatasaray Postanesi binasının müzeye dönüştürülmesi işi için bir ihale yapılmadığını, Ankara da bulunan PTT müzesinin tamir ve bakımı için yapılan ihaleden son anda vazgeçilerek tamir ve bakım ihalesini alan firmaya İstanbul da ki PTT binasının müzeye dönüştürülmesi işinin verildiğini, dolayısıyla ihalede yazılı hiçbir işin müteahhitin yaptığı işe uymadığını ve tüm işlemlerin protokol ve sözleşmeler ile yapılması gerektiğini, davacının varsa alacağının müteahhit firmadan tahsil edilmesi gerekmekte olup nitekim bu yönde dava açıldığını, kendilerinin görev ve sorumluluklarının birbirinden farklı olduğunu,

müşterek müteselsil ödetme isteminin yerinde olmadığını, işin farklı bölümlerine yönelik imzaları olduğunu, müfettiş raporunun yanlı hazırlandığını davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların dava dışı müteahhit firmaya fazla ödeme yapılması nedeni ile İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında hüküm altına alınan 174.831,53 TL'den tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen sorumluklarına karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davacı kurum tarafından İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2006/182 Esas, 2008/108 Karar sayılı ilamda dava dışı müteahhit firmaya fazladan ödendiği belirlenen 174.831,53 TL'nin ödetilmesine ilişkin kararın 15. Hukuk Dairesi'nin 11/02/2010 günlü ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmakla davanın konusuz kalmış olması ihtimaline binaen söz konusu ilama konu alacak tutarının tahsil edilip edilmediğinin araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından kararın bozulması gerekmiştir.

b- Davacı kurum tarafından yapılan teftiş sırasında, Galatasaray Postanesinin müzeye dönüştürülmesi işi için müteahhit tarafından yapılacak özel imalat kalemlerinden elektrik, makine ve inşaat gurubuna yönelik malzeme alımlarında fiyat tespit komisyonu kurulduğu, bunlardan inşaat ve elektrik gurubuna dahil olan malzemelerin piyasa fiyatlarının 3-10 katı oranında fahiş fiyata satın alındığı, böylelikle idarenin zarara uğradığı, makine gurubuna dahil olan malzemelerde ise bedellerinin tespiti konusunda komisyonun gerekli çabayı sarf ettiği anlaşıldığından makine gurubu komisyonu üyelerine yönelik tazmin borcu çıkartılmadığı,

makine gurubundan yüksek fiyatla satın alınan malzemeler nedeni ile alacaklı olunan tutarın müteahhitten tazmini gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.

Davalıların da elektrik ve inşaat gurubuna dahil malzemelerin fiyat tespit komisyonlarında görevli oldukları, makine gurubuna ilişkin malzemelerin fiyat tespit komisyonu üyelerine dava yöneltilmediği, buna karşın davacı kurumun zararını hesaplayan bilirkişilerin elektrik, inşaat ve makine gurubuna dahil tüm malzemeler nedeni ile uğranılan zararı belirledikleri ve mahkemece de bu raporların hükme esas alındığı anlaşılmıştır.

Şu durumda, mahkemece, davacı kurum müfettişince hazırlanan rapora göre makine gurubuna ait malzemelerin fiyat tespit komisyonu üyelerine dava açılmadığı, bu gurup için oluşan zararın ödetilmesi yönünde kurumun müteahhit firmadan tazmine karar verdiği halde bu kalem zararında davalılardan müşterek ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

c- Davaya konu olan Galatasaray Postanesinin müzeye dönüştürülmesi işinin davacı tarafından bu işe yönelik bir ihale yapılmaması nedeni ile sözleşme ve protokoller ile yapılmasından dolayı kurumun zarara uğradığı, zarar kalemlerinin elektrik, makine ve inşaat malzemelerinin fahiş fiyatla satın alınmasından kaynaklandığı belirtilmiştir.

Yukarıdaki bentte açıklandığı üzere davacı kurum makine gurubu komisyon üyelerinin gerekli gayreti gösterdiği gerekçesi ile bu gurup nedeni ile doğan zararın müteahhitten tazminine karar vermiş olup geriye elektrik ve inşaat işleri komisyonu üyeleri kalmaktadır.

Davalıların elektrik ve inşaat komisyonu üyeleri oldukları, esasen inşaat işleri için yapılacak alımlar nedeni ile komisyon da kurulmadığı anlaşılmakta ise de, her iki kalem zararında birbirinden ayrılabilir nitelikte olduğu da görülmektedir.

Şu durumda, davalıların hangi gurup işten sorumlu oldukları ayrıştırılarak sadece kendi sorumlu oldukları inşaat ya da elektrik işleri nedeni ile doğan zarardan aralarında müşterek ve müteselsil sorumlu tutulmaları gerekirken kurumun uğradığı tüm zarardan müşterek ve müteselsil sorumluluklarına karar verilmiş olması da doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

d- Zarar tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK 43-44 maddelerine göre hakim, tazminatın biçimini ve tutarını belirlerken, kusur yanında durumun özelliklerini de göz önünde tutmak zorundadır. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Şu durumda, davacı idarenin tarihi eser niteliğindeki Galatasaray Postanesi binasının müzeye dönüştürülmesi işi için ayrı bir ihale yapmayıp Ankara da bulunan müze binasının tamir ve bakım ihalesini alan firmaya bu işi yaptırmaya karar vermesi, ihalede yazılı hiçbir işin yapılacak işe uymaması nedeni ile iş ve işlemlerin yapımından sorumlu davalılar tarafından müteahhit ile sözleşme ve protokoller yapılarak işin tamamlanması zorunda kalınmış bulunmasından dolayı zararın doğmasında davacı idarenin bölüşük kusuru olup olmadığının da tartışılmamış olması doğru değildir.

Mahkemece, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalıların elektrik ve inşaat gurubu malzemelerin alımından doğan zararda hangi guruba ait alım nedeni ile görevli oldukları belirlenmeli, zarar da bu guruplara göre ayrıştırılmalı, her guruba ait zarara neden olan davalıların ancak kendi aralarında müşterek müteselsil sorumlu olabilecekleri gözetilmeli, davalıların sorumlu olmadıkları anlaşılan makine gurubuna ait zarar tutarı çıkartılmalı, idarenin doğan zarardan müterafik kusuru olup olmadığı tartışılarak varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın gösterilen nedenlerle bozulması gerekmiştir.