Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/13718 K.2017/6068

Davacılar... A.Ş. ve ... tarafından, davalılar ... Bas. Yay. San. Tic. A.Ş. ve ... aleyhine 08/10/2013 gününde verilen dilekçe ile basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 02/04/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, davalı şirketin sahibi bulunduğu "Aydınlık" gazetesinde yayınlanan ve diğer davalı ... tarafından kaleme alınan 24/07/2013 tarihli “Lozan'da Neler Döndü?" başlıklı yazıda, hukuka aykırı şekilde müvekkillerini hedef alan küçültücü, karalayıcı, ticari itibarlarını zedeleyici, kişilik haklarına saldırı niteliğinde söz ve ifadelere yer verildiğini belirterek, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalılar vekili, müvekkili ... tarafından kaleme alınan köşe yazısında yer verilen ifadelerin tümünün düşünce ve ifade hürriyetinin var olma nedenini en iyi şekilde ortaya koyan örneklerden olduğunu, davacıların kendi eylem ve söylemleri nedeniyle dava konusu eleştirilerin muhatabı olduklarını, davacıların yapmış oldukları yayınları ile tarihi çarpıtarak bilimsellliği bulunmayan gerçeklere aykırı ve yanlış bilgiler ile halkı yanıltma amacı güden eylemleri karşısında müvekkili yazarın görevini yaptığını, halkın bilgilendirme hakkı çerçevesinde gerçek ve doğru bilgiyi okurlarına çarpıcı bir şekilde sunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava dilekçesinde belirtilen ifadelerin davalı köşe yazarının eleştirisini içerdiği; kişisel değer yargısı niteliğindeki bu ifadelerin eleştiri sınırlarını aşan küçültücü ve hakaret niteliğinde olmayıp davacı tarafın kişilik haklarına saldırı amacı taşımadığı, eleştiri sınırlarını aşmadığı, davacı tarafın yayın ve yazılarının bu duruma neden olduğu ve eleştirildiği, bu haliyle dava konusu yazıda hukuka aykırılık unsurunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve

güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda,basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasa'nın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Dava konusu olan ve davalılardan ... Basın Yayın Sanayi Ticaret A.Ş.'nin sahibi olduğu Aydınlık gazetesinde diğer davalı ... tarafından kaleme alınan "Lozan'da Neler Döndü?" başılıklı yazıda bir kısım ifadelerde eleştiri sınırları aşılmış, kişilik haklarına saldırı gerçekleşmiştir. Bu nedenle öz ve biçim dengesi bozulmuştur. Şu durumda, yayın hukuka aykırıdır. Bu yayın yönünden davacılar yararına uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmelidir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.