Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/15611 K.2016/4847

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı .. aleyhine 01/10/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 11/11/2014 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 12/04/2016 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı şirket vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat .. geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, maden bedelinin ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş, karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı şirketin .. mevkiinden ... tarihleri arasında ... tarafından verilen ruhsata binaen maden çıkarttığını ancak sahanın kendisine ait olmayıp hazine arazisi olduğunu, davalının hazine arazisi üzerinde izinsiz faaliyette bulunma hakkı olmadığını, hazine aleyhinde üretim miktarı kadar sebepsiz zenginleştiğini ve hazinenin tapulu taşınmazına zarar verdiğini ayrıca idarece tespit edilen rezerv ile davalı şirketin bakanlığa bildirdiği üretim miktarı arasında fark olduğunu bildirerek hazineye ait 893 nolu parselin 100.000m2 lik kısmından ... tarihleri arasında izinsiz olarak çıkartılan malzeme miktarının m3 olarak tespiti ile şimdilik ... TL malzeme bedelinin tahakkuk ettiği tarihten itibaren avans faizi ile birlikte ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, zamanaşımına uğradığını, 1986 yılından bu yana ruhsatlı olarak faaliyet gösterdiğini, ruhsat süresinin ...ye kadar devam ettiğini, ruhsat sahasında yaptığı faaliyet nedeniyle fuzuli şagil sayılamayacağını, davacıya malzeme bedeli veya ecrimisil ödemesi gerekmediğini, hiçbir biçimde ruhsat sahası dışına çıkmadığını, ayrıca dava konusu edilen sahadan ... de malzeme aldığını, yani sahadan alınan malzeme miktarının sadece kendisine ait olmadığını kendisinin çıkarttığı malzemeyi bilançoya yansıttığını ve devlet hakkını da ödediğini davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalının .. ait taşınmazın bir bölümünden izinsiz malzeme aldığı, davalının dava konusu yapılan taşınmaz bölümü için herhangi bir ruhsatı bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, dava konusunun ...

893 parselden çıkartılan maden bedeline ilişkin olduğu, mahkemece 19/04/2012 tarihinde bilirkişiler refakatinde keşif yapıldığı, harita mühendisi bilirkişilerin 07/05/2012 tarihli raporlarında davalı yanca ibraz edilen ruhsatın bilgisayar ortamında 893 parsel ile çakıştırılması sonucu çalışmaların parsel içinde yapılan kazı çalışmalarının mermer işletme izin sahası içinde kaldığını tespit ettikleri, 4 adet ocaktan ... tarihleri arasında .... m³ malzeme çıkartılmış olduğunu belirledikleri, inşaat mühendisi, maden mühendisi ve jeoloji mühendisi bilirkişi heyetinin ise ruhsat alanı içinde .... faaliyeti olduğu,

malzeme çıkartılan sahanın davalının ruhsat sahası içinde kaldığı, toplam çıkartılan malzeme miktarının .. m³ olduğu, bu malzemenin yalnız davalı şirket tarafından çıkartılmadığını, davalının çıkarttığı malzeme miktarı üzerinden devlet hakkı ve özel idare payını ödediği, hazine arazisinde faaliyette bulunmasından dolayı başkaca bir yükümlülüğü bulunmadığını bildirdikleri ve ek raporlarında da asıl raporlarındaki görüşlerini tekrar ettikleri görülmüştür.

Görüşüne başvurulan 2. bilirkişi heyetinin de davalı tarafından 01/01/1994-31/12/2004 tarihleri arasında çıkartılan malzeme miktarının 1.531.332,050 m³ olduğu, davalının ruhsatının mıcır üretimini de kapsadığı, üretilen malzeme üzerinden devlet hakkının ödenmiş olmasından dolayı davalı firma tarafından çıkartılan malzemenin mali bir yükümlülüğü bulunmadığı, 893 parsel sayılı taşınmazın hazinenin özel mülkiyetinde olması nedeniyle kullanım bedelinin ayrıca davacıya ödenmesi gerektiğini, çıkartılan malzemenin bedelinin ise ..

TL olduğunu bildirdikleri görülmüştür. Bu bilirkişi heyetide ek raporlarında da asıl raporlarındaki görüşlerini tekrar ettiklerini beyan etmişlerdir.

Şu durumda, her ne kadar mahkemece, davalının dava konusu edilen taşınmaz için bir ruhsatı olmadığı kabul edilerek 2. bilirkişi heyetince çıkartılan malzeme bedeli olarak hesaplanan ve ıslah ile artırılan talebin kabulüne karar verilmiş ise de, görüşüne başvurulan her iki bilirkişi heyetinin raporlarında da davalının ibraz ettiği .. sayılı 2. gurup maden ruhsatının dava konusu edilen 893 parsel ile örtüştüğü, davalının çıkarttığı maden bedeli olarak devlet hakkını ödediği, sahada davalı dışında bir kısım kamu kurumlarının da malzemealdıkları, malzemenin hangi kısmının kim tarafından alınmış olduğunun tespitinin mümkün olmadığı,

davalının davacıya karşı çıkartılan malzeme nedeniyle mali bir yükümlülüğü bulunmadığı raporları karşısında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgıya düşülerek ruhsatsız maden çıkartılığı gerekçesiyle davanın kabulü doğru olmamış kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.