Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2015/5505 K.2015/8073

Davacı ... tarafından, davalı ... Kurumu aleyhine 18/04/2014 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25/02/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı kurumdan, matraha dahil edilmeyen maliye tazminatlarının ve matraha dahil edilmediği halde mahsubu yapılan maliye tazminatı üzerinden kesilen gelir vergisi tutarlarının ödenmesi için 18/11/2008 tarihinde davalı kuruma başvurduğunu ve başvurusunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı Trabzon İdare Mahkemesi'nin 2009/266 esas sırasına kayden dava açtığını, yapılan yargılama neticesinde matraha dahil edilmeyen maliye tazminatlarının ve matraha dahil edilmediği halde mahsubu yapılan maliye tazminatı üzerinden kesilen gelir vergisi tutarlarının,

kuruma başvuru tarihinden önceki altmış günlük süre içerisinde ilk uygulamadan itibaren hakedilen mahsuplaşmadan doğan alacakların davalı idarece hesaplanarak, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verildiğini, idarece 15.804,04 TL davacının alacağı olduğuna dair hesap yapılmasına rağmen kendisine 6.365,17 TL ödendiğini belirterek, davalı kurumdan olan alacak miktarının hesaplanarak tespit edilmesini istemiştir.

Davalı ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, alınan bilirkişi raporu ile davanın kabulüne ve davacının davalı kurumdan alacaklı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kural olarak adli yargı yerinde idareyi belirli yönde işlem yapmaya zorlayıcı karar verilemez.

Davacı, İdare Mahkemesi'nin 2009/266 esas ve 2010/769 karar sayılı dava dosyasında matraha dahil edilmeyen maliye tazminatlarının ve matraha dahil edilmediği halde mahsubu yapılan maliye tazminatı üzerinden kesilen gelir vergisi tutarlarının ödenmesi için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin kararın iptal edildiğini ve başvuru tarihinden önceki 60 günlük süre içerisinde gerçekleşen ilk uygulamadan itibaren hak etmiş olduğu mahsuplaşmadan doğan alacaklarının davalı İdarece hesaplanarak faizi ile birlikte ödenmesine karar verildiğini belirterek eksik ödeme nedeni ile bakiye alacak miktarının tespit edilerek,

idareyi belli doğrultuda işlem yapmaya zorlayıcı yönde bir karar verilmesini istediğine göre böyle bir uyuşmazlığın çözüm yeri adli yargı olmayıp 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince kamu hukuku kuralları içerisinde inceleme yapacak olan idari yargı yeridir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.