Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/10492 K.2018/6799

Davacı ... vekilleri Avukat ... ve diğerleri tarafından, davalı ... aleyhine 30/03/2015 gününde verilen dilekçe ile kişilik haklarına saldırı nedeni ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/04/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; kişilik haklarının ihlali nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; "... .com" adlı internet sitesinde davalı ile üçüncü bir kişiye ait telefon konuşmasına ilişkin ses kaydının bulunduğunu, davalının bu telefon konuşmasında Türk Milletine alenen hakaret ettiğini, kendisinin de Türk miletinin bir ferdi olması nedeniyle bu durumdan rahatsızlık duyduğunu belirterek, bu nedenle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece; davalı tarafından yapılan telefon konuşmasında kullanılan söz ve ifadelerin Türk milletine yönelik olduğu, davacınında Türk milletinin bir ferdi olduğu ve davacının kişilik haklarının zedelendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Matufiyet kelime anlamı olarak, "yöneliklik, yönelmiş olmaklık" olarak tarif edilmektedir. Özellikle kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat istemini içeren davalarda söz konusu olan matufiyet şartı, açıkça kanunda yer almamakla birlikte, Yargıtay içtihatlarıyla hukukumuza girmiştir. Matufiyet şartı içtihatlarda adı, sanı, kimliği belli olmasa da ona yöneldiği konusunda kuşku bırakmayacak şekilde ithamlara, yönelimlere yer veren ifadeler olarak kabul edilmektedir.

Matufiyet yargısal kararlarda, yayın ile şeref ve haysiyetine veya özel yaşamına dolayısıyla kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu iddia eden yönünden varlığı aranan önemli bir koşul olarak tarif edilmiş, matufiyetin varlığını kabul için o yayında veya konuşmada, ya kişinin adından açıkça söz edilmesi ya da konumunun, sıfatının gösterilmesi veya bunlardan söz edilmese dahi yayın içeriğinden bu kişinin amaçlandığı, sözlerin ona yönelik olduğunun anlaşılması veya anlaşılabilir olması şartları aranmıştır.

Hukuka aykırı eylemde bulunan kişi mağdurun ismini açıkça belirtmemiş veya isnat ettiği fiili üstü kapalı bir biçimde geçiştirmişse, isnadın mahiyetinde ve mağdurun şahsına matufiyetinde tereddüt edilmeyecek derecede karineler varsa, hem isim zikredilmiş, hem de hakaret vaki olmuş sayılır (Hukuk Genel Kurulu 16/09/2015 gün ve 2014/4-85 E 2015/1774 K- 07/07/2010 gün ve 2010/4-377 E 2010/365 K).

Bu ilke ve açıklamalar kapsamında; somut olayda, davalı tarafından yapılan konuşmada kullanılan ifadelerden ortalama bir kişinin davaya konu haberi okuduğu anda haberin muhatabının davacı olduğunu anlayamayacağı görülmüştür. Bu durumda davalının eyleminin davacıya matuf olmadığının kabulü gerekir.

O halde, kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkin davanın, matufiyet unsuru gerçekleşmediğinden davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bu nedenle bozulmasını gerektirmiştir.