Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/1329 K.2016/4704

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 07/08/2014 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 15/09/2015 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, alacak istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, ...... Kurumu .... Bölge Müdürlüğünde uzman ve uzman yardımcısı kadroları karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak istihdam edilen davalıya 2006 yılı Ocak ayı ile 2009 yılı Şubat ayı arasında, ödenmesi mümkün olmadığı halde, denetim tazminatı ödendiğini belirterek yersiz olarak ödenen tutarın tahsilini istemiştir.

Davalı, talebin hukuka aykırı olduğuna, kendisine ödenen tutarın iadesine ilişkin işleme karşı .... İdare Mahkemesinde iptal davası açtığını ve bu davanın kabul edildiğini, kararın Danıştay tarafından da onandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu uyarınca yapılan ödemelerin açık hata, yokluk, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi halleri dışında ancak idari işleme karşı dava açma süresi olan 60 gün içinde geri istenebileceği gerekçesiyle istem reddedilmiştir.

Dosya kapsamından, davalıya yapılan ödemenin daha önce bu yolda alınmış bir idari karara dayandığının iddia ve ispat edilmediği anlaşılmaktadır. Davalıya yapılan ödemenin hatadan kaynaklandığı açıktır.

Olay tarihinde yürürlükte olup uygulanması gereken 818 s. BK. ‘nun 62. maddesi gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse, yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Bu maddede belirtilen yanlışlık, eda ile ilgili olup, edada bulunanda bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır. Başka bir deyişle davacı idarenin hataya düşmeseydi, davalıya edada bulunmayacağı anlamına gelmektedir.

HGK'nun 05.12.1984 tarih, l982/13-387 E.- 1984/ 997 K. sayılı kararı ile; idarenin herhangi bir şart tasarrufuna dayanmayan, salt hatalı ödemelerin idare tarafından sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri istenebileceği açıklanmıştır. Şu durumda davalıya yersiz ödenen ve iade edilmeyen tutarın belirlenerek hüküm altına alınması gerekir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.