Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/16504 K.2017/1283

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı ek kararın; Dairemizin 02/11/2015 gün ve 2015/11154 - 2015/12212 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

6100 sayılı HMK'nın 334. maddesinde “(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.

(2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.” hükmü getirilmiştir.

Aynı Kanun 336. maddesinde ise “(2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. (3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. (4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dilekçeye ekli ve dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının yukarıda belirtilen Kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek karar düzeltme talebinin incelenmesine geçildi.

Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın harç ve gider avansı yatırılmadığından HMK 114/1-g maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiş, mahkemece 16/04/2015 tarihinde verilen ek karar ile temyiz isteminin temyiz başvuru harcı ve temyiz posta masrafları yatırılmadığından reddine karar verilmiş, ek kararın davacı tarafından süresi içinde temyizi üzerine Dairemizin 02/11/2015 gün ve 2015/11154 esas, 2015/12212 karar sayılı ilamı ile ek kararın onanmasına hükmedilmiş, Dairemizin ilamına karşı davacı tarafından süresi içerisinde karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Dosya kapsamından; davacının, davalının eyleminden kaynaklanan zararının tazminini talep ettiği, bu konuya ilişkin ilk önce sayılı dosyası ile adli yardım talepli dava açtığı, idare mahkemesince

adli yardım talebinin kabul edildiği; ancak davanın görev yönünden reddedildiği, bunun üzerine davacının bu davayı açtığı, dosyada yer alan dilekçelerinde adli yardım talep ettiği, ancak mahkemece adli yardım talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; davacının adli yardım talebinin bu aşamada kabulüne karar verilerek karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 02/11/2015 gün ve 2015/11154 esas, 2015/12212 karar sayılı onama ilamı ile yerel mahkemenin 16/04/2015 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar verildi. Asıl kararın temyiz incelenmesine geçildi.

Dosyanın incelenmesinde, davacının davasını harç ve gider avansı yatırmadan açtığı, ancak dosya içerisinde yer alan dilekçelerde adli yardım talep ettiği, mahkemece adli yardım talebine ilişkin bir karar verilmeden harç ve gider avansının yatırılmaması gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 335. maddesinde; Adli yardım kararının tüm yargılama giderlerinden muafiyet sağlayacağı ve hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği düzenlenmiştir.

Hal böyle olunca, adli yardım talebinin bu aşamada kabulüyle birlikte, mahkemece davacının tüm yargılama giderlerinden muaf olacağı gözetilerek işin esası incelenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Bu nedenle mahkemenin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş olması doğru görülmemiş ve 12/03/2015 günlü kararının bozulması gerekmiştir.