Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/197 K.2016/5458

Davacı ... Müdürlüğü vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 14/06/2010 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/04/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, gerekli koşulları taşımadığı halde davalıya bağlanan muhtaç aylığının iadesi istemine ilişkindir.

Davacı, davalıya bağlanan aylığın usule aykırı bağlandığının sonradan anlaşılması üzerine kesildiğini belirterek, geçmişe dönük yapılan ödemelerin iadesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, usul ve yasaya aykırı olan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya incelendiğinde; dava dışı babanın davalı kızına muhtaç aylığı bağlanması isteminde bulunduğu, o tarihte davalının küçük olduğu, gerekli koşulları taşıdığından bahisle davalıya aylık bağlandığı, bağlanan aylığın ilk zamanlar davalının babası tarafından bankadan çekildiği, daha sonra bankamatik aracılığıyla aylıklar çekilmeye devam ettiğinden paranın kim tarafından çekildiğinin tespit edilemediği, bankamatik kartının da kime teslim edildiğinin belirlenemediği, yaklaşık on yıl sonra davalının SGK kaydının bulunduğunun anlaşılması üzerine davalıya bağlanan aylığın kesildiği, ardından geçmişe dönük yapılan ödemelerin iadesi istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalıya bağlanan aylık sosyal devlet ilkesi gereği bağlanmıştır. Sosyal devlet; ekonomik, sosyal, kültürel bakımdan, vatandaşın insanca yaşayabilmesi için gerekli olan tedbirleri alan, sosyal barış ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata müdahaleyi gerekli gören devlettir. Sosyal devlet olmanın unsurlarından başlıcası, herkese insana yakışır asgari bir hayat düzeyi sağlamaya yönelik tedbir almadır. Bu kapsamda davacı kamu kurumu tarafından, davalıya 19/08/1999 depreminde anne ve kardeşlerini kaybetmesinden dolayı muhtaç aylığının bağlanması sosyal devlet ilkesi gereği insani nitelikte bir yardımdır.

Tüm bu açıklamalar ışığında; muhtaç aylığının bağlandığı tarihlerde davalının yaşının küçük olması, bağlanan aylığın ilk zamanlarda davalının babası tarafından bankadan çekilmesi ve çekilen paralardan davalının haberinin olmaması, davacı kurumun da gerekli incelemeleri yapmayarak söz konusu zarara neden olması, yapılan ödemelerin sosyal devlet ilkesi uyarınca yapılması gözetilerek hükmedilen tazminat miktarında önemli ölçüde hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken yukarıdaki açıklanan şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.