Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/2112 K.2016/8017

...

Davacı....vekili Avukat.... tarafından, davalı .... aleyhine 25/11/2013 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 04/06/2015 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 31/05/2016 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine davacı vekili Avukat ....geldi, karşı taraftan davalı kurum adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; a) Dava, Maden Kanunu'nun 7. maddesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davalı tarafından inşası devam eden .... ile aynı bölgede davacıya ait bazalt (mıcır) işletme ruhsat sahası bulunduğunu, proje alanındaki çalışma ile maden ruhsat sahasının birbirlerinin faaliyetlerini engellediğinin tespit edildiğini, bu nedenle .... oluşturulan kurul tarafından 24/09/2012 tarihinde alınan karar ile “Ana kanal projesi lehine işlem yapılmasında kamu yararı görüldüğü, yatırımın gerçekleşmesi halinde maden işletme faaliyetlerinin yapılamaz hale gelmesinden dolayı ruhsat sahasındaki işletme faaliyetlerinin kısıtlanmasına,

yatırım giderlerinin proje sahibi....tarafından karşılanmasına ve .... tarafından gerekli işlemlerin yürütülmesine” karar verildiğini, davacı tarafından ....aleyhine ....Asliye Hukuk Mahkemesinin .... değişik iş sayılı dosyası ile söz konusu işlem nedeniyle zararlarını tespit ettirildiğini, .... Bakanlığı .... Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyon tarafından mahallinde gerçekleştirilen

-/-

-2- ....

tetkikler sonucunda tespit edilen 1.825.871,17 TL yatırım giderinin davalı....davacı şirketin hesabına yatırıldığını ve bu paranın davacı tarafından şerh konularak çekildiğini, belirtilen miktarın çok cüzi bir rakam olduğunu, hazırlanan raporda inşaat değerlerinin düşük hesaplandığını, arsa kiralama bedellerinin hesaplanmadığını, davacının ocağa yakınlık nedeniyle entegre olan ocağın parçası durumunda olan ocak dışında 2 km uzaklıkta asfalt plent tesisi ve beton tesisinin verilen kurul kararı üzerine atıl hale gelmesi nedeniyle oluşan zararların hesaplanmadığını,

ocağın kapanmasından ötürü davacının ticari bağlantıları nedeniyle sağlamayı taahhüt ettiği taahhütlerini yerine getiremediğini ve bu bağlantılar nedeniyle elde edeceği karların hesaplanmadığını, zararın çok daha fazla olduğunu belirterek, ....tarafından taraflarına ödenen miktar hariç olmak üzere tespit edilecek zararın davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, tesisin ruhsat iptalinin .... tarafından yapıldığını ve yatırım bedellerinin tespitine yönelik çalışmaların yine aynı kurum bünyesinde oluşturulan komisyon tarafından yapıldığını, davalı kurumun bu sürece herhangi bir şekilde dahli olmayıp sadece ....tarafından tespit edilen 1.825.871,17 TL yatırım giderinin davacı şirketin hesabına yatırıldığını, davacı tarafın iddialarının yerinde olmadığını, davacı tarafça dayanılan tespit dosyasında yatırım giderlerinden olmayan zarar kalemlerinin hesaplandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan maden mühendisi bilirkişi raporunda, davacı firmanın 2020 yılına kadar işletme izni almış olduğu ancak 2012 yılında ruhsatın iptal edilmesi nedeniyle kalan 8 yıl için 4.8000,000,00 TL gelirinden yoksun kalacağı belirtilmiş, Yerel mahkemece, ruhsatın davalı kurum tarafından yapılan baraj inşaatı nedeni ile iptali nedeni ile davacının mahrum kaldığı gelirini talep etmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle maden mühendisi bilirkişi raporu belirtilen miktar yönünden hükme esas alınmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 19. fıkrasında “Kurul veya Genel Müdürlük kararı ile faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin veya yatırım sahibinin yatırım giderleri, lehine karar verilen tarafça tazmin edilir. Yatırım giderlerinin tespiti ve tazmin esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Bu kanuna dayanılarak çıkarılan ve 06/11/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren .... Uygulama Yönetmeliğinin 127. maddesinin 5. fıkrasında da maden işletmecisinin sadece yatırım giderlerinin tazmin edileceği düzenlenmiştir.

Belirtilen yasal düzenleme gereğince, ruhsatı iptal edilen maden işletmecisi olan davacı, söz konusu maden ocağının işletmeye açılması için yapmış olduğu yatırım giderlerinin davalı tarafından ödenmeyen kısmını isteyebilir. Bu nedenle, mahkemece davacının yatırım giderlerinin anılan yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre hesaplatılarak oluşacak sonuca göre, davalı tarafından ödenmeyen kısmına hükmetmek gerekirken, davacının ruhsat süresince elde edeceği kazanç kaybına hükmedilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

b) Hükme esas alınan maden, makine, inşaat ve elektrik mühendisi bilirkişi raporlarında ayrı ayrı hesaplanan yatırım giderlerine, ruhsatı iptal edilen maden sahası sınırları dışında kalan davacıya ait ....ve beton santralinin yatırım giderleri de dahil edilmiş, Mahkemece ruhsatı iptal edilen maden ocağına kuş uçuşu yaklaşık 1.6 km uzaklıkta olan bu tesislerin, maden ocağı ile birlikte çalışmak amacıyla kurulduğu, ocakta hammadde üretimi olmaksızın bu tesislerin çalışmasının mümkün olmadığı, ruhsatın iptali nedeniyle bu tesislerin de çalışamaz duruma geldiği, ocak ile entegre tesisler olarak birlikte çalıştırıldıkları gerekçesiyle bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

-/-

-3- ....

Dava konusu maden ocağına yaklaşık 2 km mesafede olan davacıya ait asfalt plent tesisi ve beton santralinin, sadece ruhsatı iptal edilen maden ocağından çıkarılacak madenin işlenmesi için kurulmuş tesisler olduğunun anlaşılması durumunda, bu tesislerin de yatırım giderine hükmedilebilir. Bu nedenle mahkemece öncelikle, söz konusu tesislere yakın yerlerde davacının başkaca maden ocağı olup olmadığına yönelik araştırma yapılması, davacı tarafından başka maden ocaklarından çıkarılan madenin de bu tesise getirilerek, işlenmesinin mümkün olması durumunda, bu bölüme ilişkin isteğin reddedilmesi gerekirken, davacının yatırım giderlerine ilişkin isteminin bu bölümü ile ilgili olarak eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.