Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/6100 K.2016/10253

Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine .. gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; adli yardım talebinin kabulüne, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine dair verilen .. günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının yalan tanıklık yapmasından dolayı hakkında soruşturma başlatıldığını ve haksız olarak tutuklandığını, daha sonra da beraat ettiğini belirterek uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının .. Mahkemesine sunduğu .. tarihli dilekçesindeki talepleri ile bu dava dilekçesindeki taleplerinin miktar ve içerik itibariyle aynı olmasından dolayı derdestlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

1086 sayılı HMUK'un 187/4. maddesinde ilk itiraz olarak düzenlenen derdestlik, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı maddesi uyarınca öncekinden farklı şekilde bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartı, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan haller olarak tanımlanır. Dava şartlarından birinin bulunmadığı anlaşılırsa; mahkemece, dava mesmu olmadığından reddedilecektir. Eldeki davada da bu şekilde yapılmış; mahkemece, 6100 sayılı Kanun'un 114. maddesine göre olumsuz dava şartı olan derdestlik nedeniyle dava usulden reddedilmiştir.

Daha önce açılmış bir davanın, eldeki dava açısından (HMK 114/1-2) derdest kabul edilebilmesi için her iki davanın konusu, tarafları ve sebebinin aynı olması gerekir. Bu açıdan bakıldığında, eldeki dava haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası iken, ..Mahkemesinde açılan dava, koruma tedbirleri arasında düzenlenen tutuklamanın haksız uygulanmasından kaynaklanan tazminat davasıdır. Ayrıca .. Mahkemesinde açılan davanın davalısı da Maliye Hazinesidir. Şu durumda, iki davanın konusu ve tarafları farklı olduğundan, derdestlik nedeniyle eldeki davanın dava şartı yokluğundan reddi doğru değildir.

Mahkemece, işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; kararın, bu nedenle bozulması gerekmiştir.