Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2016/9015 K.2018/6816

Davacı ... Elektrik Dağıtım AŞ vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... Müsteşarlığına izafeten Muhakemat Müdürlüğü ve dahili davalı ... aleyhine asıl ve birleşen davalarda 07/02/2013 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın davalı ... Müsteşarlığı yönünden kabulüne, ... yönünden reddine dair verilen 10/03/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... Müsteşarlığına izafeten Muhakemat Müdürlüğü vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Asıl ve birleşen davada davacı vekili; müvekkili şirketin, turizm teşvik belgesi sahibi olan dava dışı şirkete, davalı ... Müsteşarlığının yazısı üzerine indirimli tarife yerine normal tarife uygulanması nedeniyle, dava dışı şirketin açtığı dava sonunda, normal tarife ile indirimli tarife arasındaki farkı ödemek zorunda kaldığını, bu suretle zarara uğradığını belirterek, ödenen tutarın ödemeye neden olan davalıdan ve dahili davalıdan rücu yolu ile alınmasını istemiştir.

Davalı Hazine vekili; davanın süresinde açılmadığını, alacağın zaman aşımına uğradığını ve kendilerine husumet düşmeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... vekili; kendilerine husumet düşmeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl ve birleşen davanın dahili davalı ... yönünden reddine, hazine müsteşarlığı yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

1-Davacının, dahili davalı ... Bakanlığına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

23/05/2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 19/01/2002 tarihinden itibaren geçerli olacağı kararlaştırılan 2002/4100 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında “2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun 16. maddesine göre turizm belgeli yatırım ve işletmelere en düşük tarife üzerinden elektrik enerjisi verileceği, gelir kaybı tutarının, ilgili abone grubu aylık ortalama satış fiyatı ile uygulanan satış fiyatı arasındaki fark kadar belirleneceği ve gelir kaybının tutarı ile buna ilişkin KDV miktarının ilgisine göre ... A.Ş.'ye ve ... Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'ye ait olduğu yılın veya izleyen yılın genel bütçesine konulacak ödenekten Hazinece karşılanacağı” ve yine

06/10/2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2006/19021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın Turizm yatırımları başlıklı 10. maddesinde: “Turizm Yatırım veya Turizm İşletme belgeli turizm yatırımları veya işletmelerinin 2004 yılı Nisan ayından sonraki elektrik enerjisi giderlerinin, şantiye dönemi de dahil olmak üzere o bölgedeki mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile kendi abone grubuna uygulanan tarife arasındaki farkın Hazinece karşılanacağı” düzenlenmiş iken; daha sonra,

29/06/2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2010/478 sayılı Turizm Belgeli Yatırım ve İşletmelere Elektrik Enerjisi Desteği Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesinde “Elektrik enerjisi desteği ödemelerinin, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı”, 7. maddesinde de “12/04/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı Kararnamenin eki kararın 2 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin yürürlükten kaldırıldığı” düzenlenmiştir.

Bunun yanı sıra, anılan 2010/478 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın “Yürürlük” başlıklı 8. maddesinde ise. “Bu karar 16/07/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.” hükmü yer almaktadır.

Dosya kapsamından, davacı ...'ın ödemek zorunda kaldığı elektrik enerjisi desteğinin (normal tarife ile indirimli tarife arasındaki farkın), 16/07/2009 tarihinden önceki faturalara ilişkin olduğu, fatura tarihlerinin asıl dava yönünden 12/12/2006-06/07/2009, birleşen dava yönünden ise 02/02/2008-06/07/2009 tarihlerine ilişkin bulunduğu, yapılan ödemenin ... için gelir kaybı olduğu, yasal düzenlemeler ile bu gelir kaybının idareye rücu şeklinde geri ödenebileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan, 08/06/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 637 sayılı ...'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 2. maddesinin 1. fıkrasında. “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte Dış Ticaret Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatları ile ... Müsteşarlığından Bakanlığa devredilen ...

Genel Müdürlüğü ile Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'ne ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, her türlü borç ve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel hiçbir işleme gerek kalmaksızın ... Bakanlığına devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ...

Bakanlığınca, Dış Ticaret Müsteşarlığı'na tahsis edilmiş taşınmazlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere ... Bakanlığına tahsis edilmiş sayılır.” hükmü ve yine bu Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 2. maddesinin 6. fıkrasında ise. “Mevzuatta Dış Ticaret Müsteşarlığına, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezine ve Hazine Müsteşarlığı'nın bu Kanun Hükmünde Kararname ile ... Bakanlığına devredilen birimlerinin görevleri nedeniyle ...

Müsteşarlığı'na yapılmış olan atıflar ... Bakanlığına yapılmış sayılır.” hükmü yer almaktadır.Eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan bu hüküm gereğince,... Müsteşarlığı'nın her türlü borç ve alacakları hiçbir işleme gerek kalmaksızın ... Bakanlığına devredilmiş olduğuna ve davaya konu istem 16/07/2009 tarihinden önceki faturalara ilişkin bulunduğuna göre; husumetin dahili davalı ... Bakanlığına yöneltilmesinin doğru olduğu anlaşılmaktadır.

Şu halde, Mahkemece işin esası incelenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın dahili davalı ... yönünden reddine hükmedilmesi yerinde görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2-Davalı B... Müsteşarlığının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

08/06/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 637 Sayılı ... Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 2. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte ... Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatlan ile ... Müsteşarlığından Bakanlığa devredilen ... Genel Müdürlüğü ile ...

Genel Müdürlüğüne ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, her türlü borç ve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel hiçbir işleme gerek kalmaksızın ... Bakanlığına devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ...

Bakanlığınca, Dış Ticaret Müsteşarlığına tahsis edilmiş taşınmazlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere ... Bakanlığına tahsis edilmiş sayılır.” hükmü ve yine bu Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 2. maddesinin 6. fıkrasında ise “Mevzuatta Dış Ticaret Müsteşarlığına, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezine ve Hazine Müsteşarlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile...

Bakanlığına devredilen birimlerinin görevleri nedeniyle Hazine Müsteşarlığına yapılmış olan atıflar ... Bakanlığına yapılmış sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan bu hüküm gereğince, ... Müsteşarlığının her türlü borç ve alacakları hiçbir işleme gerek kalmaksızın ... Bakanlığına devredilmiş olduğuna göre,...Müsteşarlığı tarafından ödenmesi gereken elektrik enerjisi desteğinine ilişkin 16/07/2009 tarihinden önceki faturalar için ... Bakanlığının sorumlu olduğu gözetilerek, davalı ... Müsteşarlığı yönünden davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile davalı ... Müsteşarlığı yönünden asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.