Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/178 K.2019/5047

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 10/02/2014 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 24/03/2016 günlü kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili, duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 26/03/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı vekili Avukat ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçisinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, vekalet sözleşmesi uyarınca davalıya asıl sıfatıyla haksız olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; dava dışı ... tarafından davacı ... aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2009/27171 esas sayılı dosyasında davacı tarafından imzalandığı iddia edilen senet ve protokol nedeniyle icra takibi başlatıldığını, takibe konu senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti için ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/837 esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını ve yargılama sonucunda davacının borçlu olmadığının tespitine dair verilen kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tarafından onanarak kesinleştiğini, fakat mahkemece ihtiyati tedbir kararının verildiği tarihe kadar olan süreçte icra dosyasına davacı borçlu tarafından 444.445,31 TL ödeme yapıldığını, icra dosyasına yapılan bu ödemenin dava dışı alacaklı ... ile vekili olan davalı arasında akdedilen avukatlık ücret sözleşmesi uyarınca davalıya asıl sıfatıyla ödendiğini,

yapılan ödemeler nedeniyle davalıya muhtıra çıkarılması talebinin ise icra müdürlüğü tarafından menfi tespit kararının eda hükmünü içermediği gerekçesiyle reddedildiğini belirterek, icra dosyasında davalıya asıl sıfatıyla yapılan ödemenin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; davalı tarafından icra dosyasında yapılan tüm işlemlerin alacaklı ... adına vekaleten yapıldığını, icra dosyasına sunulan avukatlık ücret sözleşmesi uyarınca davalı vekile alacaklı sıfatıyla herhangi bir ödeme yapılmadığını ve alacağın temlikine ilişkin hükümlerin dava konusu olayda uygulanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece.

Kadıköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/837 esas sayılı dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine dair verilen hüküm uyarınca davalı avukata muhtıra çıkarılması talebinin reddine ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptali için İstabul 24. İcra Mahkemesinin 2013/305 esas sayılı dosyasında verilen davanın reddine ilişkin kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014/22186 esas sayılı ilamı ile bozulması üzerine mahkemece bozmaya uyularak davalı vekile muhtıra çıkarılması talebinin kabulüne karar verildiği ve icra dosyasında davalıya çıkarılan muhtıra sonrası davalı tarafından dava konusu tutarın ödendiği,

bu nedenle davalı vekilin asıl sıfatıyla temliken tahsil ettiği dava konusu bedeli ödeme yükümlüsü olduğu ve bu bedelin davalı tarafından ödendiği gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davalı tarafından İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/286 esas sayılı dosyasında davacı ... aleyhine İİK'nun 72/5, 40 ve 361. maddeleri uyarınca İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün 2009/27171 esas sayılı takip dosyasında alacaklı ...'in vekili sıfatıyla tarafına yapılan ödemelerin kendisinden asıl sıfatıyla istenemeyeceği iddiasına dayalı olarak menfi tespit davası açıldığı, yargılama sırasında muhtıra uyarınca davalı tarafından ödeme yapılması nedeniyle davanın istirdat davasına dönüştüğü, yapılan yargılama sonucunda;

dava dışı ...'in vekili olan davacının icra dosyasına sunulan vekalet sözleşmesi nedeniyle asıl sıfatıyla hareket ettiğinin söylenemeyeceği, 6100 sayılı HMK'nın 330. madde hükmü gereği vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceği, vekalet ücretinin de ancak asıl tarafça açılmış icra takibinde talep edilebileceği, davacının sözleşmeden kaynaklı alacağı nedeni ile ödemenin ilk önce vekile yapılması talebinin alacağın temliki olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile,

davacının İstanbul 7. İcra Dairesinin 2009/27171 esas sayılı dosyasında ödemek zorunda kaldığı 444.445,31 TL'nin ödeme tarihi olan 02/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ... Sedat Dayıoğlu'na verilmesine karar verildiği ve anılan kararın istinaf incelemesi aşamasında olup henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından davacı aleyhine İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/286 esas sayılı dosyasında açılan menfi tespit (istirdat) istemine ilişkin dava dosyasının eldeki davayı etkileyecek nitelikte olduğu açıktır. Hal böyle olunca anılan dosyanın neticesinin beklenilmesi ve varılacak sonuca göre iş bu dava hakkında karar verilmesi lazım gelirken mahkemece açıklanan yönler gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya uygun değildir. Kararın bu sebeple bozulması gerekir.