Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2017/3631 K.2020/3230

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine .../12/2013 gününde verilen dilekçe ile hakem kararının iptali istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın reddine dair verilen 27/10/2016 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 22/09/2020 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davacı vekili Avukat ...ı ile karşı taraftan davalı vekili Avukat... geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, hakem heyeti kararının ve bu kararın mahkemece saklanması talebinin kabulüne yönelik kararın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, ... Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararının ve bu kararın mahkemede saklanmasına yönelik talebinin kabulüne ilişkin ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/11/2013 tarih ve 2013/244 D. İş sayılı kararının hukuka aykırı olduğunu, ...

Tüzüğü'nün 25/b maddesi gereğince, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca tahkim usulünün uygulanabileceğini, kamu düzenine ilişkin olmayan ve tarafları ilgilendiren sektör faaliyetleri ile tohumculuk sektörüne özgü diğer uyuşmazlıklarda tarafların önceden yazılı olarak hakem şartını kabul etmiş olmaları veya uyuşmazlığın ortaya çıkmasını takiben aralarındaki meselenin hakem kurulunca çözülmesi hususunda mutabakata varmaları halinde Hakem Kurulunun uyuşmazlığı incelemeye ve karara bağlamaya yetkili olduğunu,

buna karşın davacı ... birlik tarafından Hakem Kuruluna inceleme yetkisi konusunda bir izin verilmediği gibi bu konunun Hakem Kurulunda çözülebileceği konusunda yazılı bir mutabakat da bulunmadığını, dolayısıyla Hakem Kurulunun bu konuda karar verme yetkisinin bulunmadığını, ... Hakem Kurulu'nun toplantı ve yeter sayısında, ...

Tüzüğünün 25/j maddesine aykırı davranıldığını, esas yönünden ise Hakem Kurulunun 5553 sayılı Kanunun 24/b maddesinde düzenlenen binde üç oranında kesintinin yapılması gerektiği yönündeki tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ... birliğin kendi karar organları olan ve üyeleri ile ilgili olarak serbestçe karar alma yetkisi bulunan bir kuruluş olduğunu, gerekli durumlarda binde üç oranında komisyonu almama yönünden karar alma yetkisine sahip olduğunu, bu nedenle ...

Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı Hakem Kararının ve bu kararın mahkemede saklanmasına yönelik talebin kabulüne yönelik, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/11/2013 tarih ve 2013/244 D.İş sayılı kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacı ... Birliğinin, 5553 sayılı Kanun'un 24. maddesini ilgilendiren uyuşmazlıklarla ilgili olarak konunun Hakem Kurulu tarafından çözüleceğine ilişkin gönderilen yazıya vermiş olduğu 17/09/2013 tarih ve 213-09/3-1019 sayılı savunması ile ... Hakem Kurulu'nun uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğunu zımmen kabul ettiğini, ... Hakem Kurulu'nun 21/09/2013 tarihinde yapılan toplantısında, toplantı üye sayısı ve alınan karar yönünden herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, Hakem Kurulu tarafından alınan binde üç oranındaki komisyona ilişkin kararın 5553 sayılı Kanun'un 34. maddesine uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacı tarafın, davalı ...'nin alt birliği olduğu, ... Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararı ile, 5553 sayılı Kanunun 24/b maddesi gereğince alt birlik üyelerinden binde üç oranında komisyon toplanması yönünde karar verildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, ... Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararının, 6100 sayılı HMK'nın 412. maddesine, 5553 sayılı Kanun'a ve ... Tüzüğüne aykırı olmadığı gibi, ... Hakem Kurulu'nun yapmış olduğu toplantıda, toplantı ve karar yeter sayısında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

... Tüzüğü'nün Birlik Hakem Kurulu'nun çalışma usul ve esasları başlıklı 25/1-b bendinde; '' HMK uyarınca tahkim usulünün uygulanabileceği, kamu düzenine ilişkin olmayan ve tarafları ilgilendiren sektör faaliyetleri ile tohumculuk sektörüne özgü diğer uyuşmazlıklarda;

tarafların önceden yazılı olarak hakem şartını kabul etmiş olmaları veya uyuşmazlığın ortaya çıkmasını takiben aralarındaki meselenin Hakem Kurulunca çözülmesi hususunda mutabakata varmaları halinde Hakem Kurulu uyuşmazlığı incelemeye ve karar vermeye yetkilidir.'' düzenlemesine ve atıf yapılan 6100 sayılı HMK'nın Tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli başlıklı 412. maddesinin (3) nolu bendinde; ''Tahkim sözleşmesi yazılı şekilde yapılır.

Yazılı şekil şartının yerine getirilmiş sayılması için, tahkim sözleşmesinin taraflarca imzalanmış yazılı bir belgeye veya taraflar arasında teati edilen mektup, telgraf, teleks, faks gibi bir iletişim aracına veya elektronik ortama geçirilmiş olması ya da dava dilekçesinde yazılı bir tahkim sözleşmesinin varlığının iddia edilmesine davalının verdiği cevap dilekçesinde itiraz edilmemiş olması yeterlidir.

Asıl sözleşmenin bir parçası hâline getirilmek amacıyla tahkim şartı içeren bir belgeye yollama yapılması hâlinde de tahkim sözleşmesi yapılmış sayılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davalı birlik yönetim kurulu başkanı tarafından 02/09/2013 tarihli dilekçe ile, ... Hakem Kurulu'na alt birlikler tarafından 5553 sayılı Kanunun 24. maddesinin (b) fıkrasında belirlenen binde üç komisyonun alınmaması nedeniyle kanunda belirlenen kesintinin ayrı bir kesinti türü olarak ve birliğin mali güç gerektiren görevlerini yerine getirebilmesine imkan sağlayacak şekilde kanun koyucu tarafından belirlenmiş zorunlu bir kesinti olduğuna,

kanun hükmü ile düzenlenen bir hususta alt birliklerin genel kurul kararı ile kanun hükmüne muhalif bir düzenleme yapamayacaklarından alt birliklerin üyelerinden 5553 sayılı Kanunla belirlenen binde üç komisyonu toplamak zorunda olduklarına ilişkin karar verilmesi yönünde başvurulması sonucu ...

Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararı ile talebin kabulüne karar verildiği, her ne kadar davalı birlik tarafından davacı ... birliğin Hakem Kuruluna sunulan savunma dilekçesinde Tohumcular Birliği Hakem Kurulunun uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğunu zımmen kabul ettiği ileri sürülmiş ise de.

6100 sayılı HMK'nın 412. maddesinin 3. nolu bendi uyarınca davalı birlik tarafından hakem kuruluna sunulan başvuru dilekçesinde, taraflar arasında yazılı bir tahkim sözleşmesinin varlığının iddia edilmediği anlaşılmaktadır.

Şu durumda; ... Tüzüğü'nün 25/1-b atfıyla uygulanacak olan 6100 sayılı HMK'nın 412/3. maddesi uyarınca davaya konu uyuşmazlığın taraflar arasında hakemde görüleceği yönünde yazılı bir sözleşme yada mutabakat olduğu hususunun ispatlanamadığı, bu haliyle ... Hakem Kurulu'nun davaya konu uyuşmazlığın çözümünde yetkisinin olmadığı gözetilerek Hakem Kurulu'nun 05/10/2013 tarih ve 2013/1 sayılı kararının iptaline karar verilmesi gerekirken istemin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle, usul ve yasaya uygun düşmeyen kararın bozulması gerekmiştir.