Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2019/862 K.2019/2246

Davacılar ... ve diğerleri vekilleri Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 16/04/2014 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 17/06/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylemden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, davacılardan ...'un davalı ...... A.Ş.'den tarım kredisi kullandığını ve kredi kartı aldığını, bu kredilerin borcunu ödeme hususunda sıkıntıya girmesi üzerine hakkında davalı ... tarafından ...... 2. İcra Müdürlüğünün 2011/ 1075, 1077 ve 2011/2509 sayılı dosyaları ile üç ayrı icra takibi başlatıldığını, davacının ...ya ödeme hususunda taahhütte bulunduğunu, ödeme zamanı geldiğinde ödeme yapamaması nedeniyle davalı ... tarafından hakkında ......

İcra Mahkemesinin 2011/1468, 2011/1469 ve 2011/1687 esas sayılı dosyaları ile İcra İflas Kanunu'nun 340. maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle dava açıldığını, yapılan yargılama sonucunda her üç dosyadan da davacı aleyhine üçer ay tazyik hapsi kararı verildiğini, davacı ile birlikte müteselsil kefil olan ancak borcun ödenmemiş olması nedeniyle davacıyla konuşmayan amca ......larının ...nın tüm alacağını ödediklerini, buna rağmen davacı müvekkilinin kesinleşen hapis cezaları nedeniyle yakalanarak hapse konulduğunu, borç ödenmesine rağmen şikayeti düşürmeyen ...nın ihmali nedeniyle haksız olarak tam 150 gün hapis yattığını belirtmiş,

bu nedenle mağdur olan davacı ...'un uğradığı maddi, ...'un eşi ve ......larıyla beraber tüm davacıların manevi zararlarının davalı ...dan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, davalı ...nın dosya borcunu 2011/1075 ve 2011/1077 esas sayılı icra takip dosyalarında kefil olan, 2011/2509 esas sayılı dosyada ise kefil olmayan ...'dan tahsil ettiği halde icra ceza mahkemesindeki şikayetinden vazgeçmeyerek davacının 150 gün süre ile cezaevinde kalmasına neden olduğu, bu süre zarfında davacının ve ailesinin maddi ve manevi olarak zarar görmesine sebep olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 1- Davacılardan ...'un temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi hükmüne göre kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. ...... manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda ......in hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olan olayda; olay tarihi, tarafların konumu, olayın oluş şekli ve davacının mağduriyet durumu dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Davacı yararına daha fazla miktarda manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

3-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2. maddesi hükmüne göre ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. Bunun dışında yansıma yoluyla zarara maruz kalındığından bahisle tazminat istenmesi mümkün değildir.

Dosya kapsamından; davacılardan .........'un davacı ...'un eşi ve ......ları oldukları anlaşılmaktadır. Şu halde davacılardan ...'un cezaevinde kalması nedeniyle yakınları yararına yansıma yoluyla oluşan zararları nedeniyle tazminata hükmolunamayacağı gözetilmeden, adı geçen davacıların manevi tazminat istemlerinin reddi yerine kısmen kabulü doğru değildir. Hüküm bu nedenle de bozulmalıdır.