Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10001 K.2023/2090

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurunun esastan reddine, davacının istinaf başvusurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eşi olan ...'in kızı müteveffa Irmak ile birlikte, davalı Doğa Sigorta A.Ş. nezdinde 30942612 nolu poliçe ile Zorunlu Ferdi Kaza Koltuk Sigortası yaptırılan otobüs ile Bingöl’den Sivas - Gürün'e gitmek için Metro Turizm'den bilet aldığını, 23.11.2018 günü hareket saatinden önce müvekkilinin eşi ...'nın küçük kızı Irmak ile beraber Bingöl otogarına gelerek peronda otobüsün gelmesini beklemeye başladığını,

ancak Metro Turizm firmasına ait otobüsün Bingöl Şehirlerarası Otogarına belediye otogar ücreti ödememek için girmemesi üzerine firma çalışanlarının yönlendirmesi ile Bingöl Otogarı önünden Bingöl-Muş karayolunda bekleyen otobüse binmek için karşıdan karşıya geçerken başka bir araç sürücüsü olan ...'un aracı ile çarpması neticesinde müvekkilinin eşi ... ve küçük kızı Irmak Değişgeç'in hayatını kaybettiğini, davalı ... şirketine müteveffa Irmak Değişgeç'in meydana gelen kazada hayatını kaybetmesi nedeniyle Bingöl İcra Müdürlüğünün 2019/174 sayılı dosya ile başlattıkları ilamsız takibe davalı tarafça itiraz edildiğini,

borçlunun Bingöl İcra Müdürlüğünün 2019/174 sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptaline, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; henüz yolculuk başlamadan kazanın gerçekleştiğini, bu nedenle davacı yanın müvekkili şirketten zorunlu ferdi kaza koltuk sigortası kapsamında teminat bedelini istemesinin mümkün olmadığını, müteveffa annenin karşıdan karşıya geçerken ağır tehlikeli bir davranışta bulunup bulunmadığının ilgili bilgi ve belgeler toplanarak tespiti gerektiğini, kucakta taşınan küçüklerin yolcu olarak kabul edildiğini ancak ölüm halinde sigorta şirketlerinin sorumluluğunun tek bir koltuk teminatı ile sınırlı tutulduğu halde davacının hem bu dosya hem de müteveffa anne adına başlattığı takip kapsamında ayrı ayrı 175.000,00 TL talep ettiğini, tek bir koltuğa ilişkin iki ölüm teminatı istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''..Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1 inci maddesi,4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 34 üncü maddesi gereği yürürlüğe konulan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 57 nci maddesinin 10 uncu bendi ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacının murisi müteveffa küçük kızı Irmakın vefat etmesinden dolayı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında aynı kazada vefat eden annesinden ayrı olarak poliçede yazılı meblağı (ölüm halinde kişi başına 175.000,00 TL) talep etme hakkı,

davalı ... şirketinin de ödeme yükümlülüğü bulunduğundan bu amaçla davacı tarafından davalı şirket aleyhine Bingöl İcra Müdürlüğünün 2019/174 sayılı icra takibi dosyasıyla başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile alacak likit olduğundan davalının kötü niyetli ve haksız olarak takibe itiraz ettiği anlaşıldığından takipteki alacak miktarının % 20 si oranında davalının icra-inkar tazminatı ödemesine hükmedildiği'' gerekçesiyle davanın kabulüne, Bingöl İcra Müdürlüğünün 2019/174 sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin 175.000,00 TL üzerinden devamına,

takip tarihinden itibaren asıl alacak miktarı olan 175.000,00 TL'ye yasal faiz işletilmesine, alacak likit olduğundan dolayı haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalının asıl alacak miktarı olan 175.000,00 TL'nin %20 si oranında (35.000,00 TL) icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, bu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde ;müteveffa çocuk adına kesilmiş bir bilet bulunmadığını, tek koltukta yolculuk yapan iki müteveffa adına mirasçılarının iki ayrı sigorta bedeli talep edemeyeceğini, Genel Şartların A.4 maddesi uyarınca müteveffa annenin karşıdan karşıya geçerken ağır tehlikeli bir davranışta bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği halde hiçbir inceleme ve irdeleme yapılmadan hüküm kurulduğunu, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''... dava konusu olayda sadece davacının eşi ... için bilet düzenlenmiş olmakla birlikte, 2 yaşında olan ve bilet alınmayan muris Irmak'ın da yolcu olduğu, yaşı itibariyle bilet alınmamasının ve ücret ödenmemesinin müteveffanın yolcu olarak kabul edilmesine engel olmadığı, dolayısıyla müteveffanın da karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında sigortalı sıfatına haiz olduğu, Sigorta Genel Şartlarında da ölen küçük yaştaki yolculara veya tek koltukta seyahat eden yolculara ilişkin özel bir düzenlemenin bulunmadığı,

dava konusu sigortanın bir can sigortası türü olduğu nazara alındığında sigorta şirketinin ölen tüm yolcular için ayrı ayrı sigorta bedeli ödemesi gerektiği, dava konusu sigorta kapsamında sigortalı sıfatına haiz olan müteveffa Irmak'ın vefat etmesinden dolayı davalı şirketin davacıya poliçede belirtilen sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu, davacının da vefat eden eşi ve kızı için ayrı ayrı sigorta bedeli talep edebileceği, müteveffa yaya ... kusursuz olduğundan müteveffa annenin karşıdan karşıya geçerken ağır tehlikeli bir davranışta bulunmadığı,

zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasında, rizikonun gerçekleşmesi ile sigortalı ölmüş ise poliçede ölüm halinde ödenecek sigorta bedeli gösterilmiş bulunduğundan ve sigortanın bu bölümü bir meblağ sigortası niteliğinde olduğundan gerçek zarar hesaplamasına girişilmeksizin bu miktarın aynen ödenmesi gerektiği, bu nedenle de alacak bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olduğundan, mahkemece davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu,

aracın (otobüsün) ticari araç olması ve taşımaya ilişkin hükümlerin TTK'da düzenlendiği gözetildiğinde, davacıların talebi doğrultusunda avans faizine hükmedilmesi gerektiği'' gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile Bingöl İcra Müdürlüğünün 2019/174 sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin 175.000,00 TL üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacak miktarı olan 175.000,00 TL'ye avans faizi işletilmesine,

alacak likit olduğundan dolayı haksız olarak takibe itiraz eden davalının asıl alacak miktarı olan 175.000,00 TL'nin %20'si oranında (35.000,00 TL) icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, bu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlere ek olarak avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğu ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 vd maddeleri, 4925 sayılı Taşıma Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, kazada vefat eden davacının eşi ve iki yaşındaki kızının seyahat etmek amacıyla terminale gelmiş olması, biletin alınma saati ve otobüsün hareket saati arasında makul sürenin bulunması,

otobüsün taşıma için terminale girmemesi ve yolcunun da dosya kapsamına göre bilet veren firma görevlisinin yönlendirmesi ile otobüsün terminal dışında ve yolun karşısında durduğunu söyleyerek oraya gitmelerini sağlaması, bu sırada kazanın meydana gelmesi ve otobüsün terminale girmemesi ile kaza arasındaki zorunlu ferdi kaza sigortası genel şartlarının 1. maddesinde belirtilen taşıma hizmetinin başlamış olma şartının gerçekleştiği ve davalı ... şirketinin ferdi kaza koltuk sigortası poliçesi kapsamında sorumlu olması, vefat halinde ödenecek alacağın poliçede belirli olması nedeniyle alacağın likit olması,

kazada vefat eden anne ve kızının kusursuz olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasına yönelik itirazın yerinde olmaması, aracın ticari araç olması karşısında avans faizine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmaması karşısında usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,