Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10069 K.2023/3392

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı her bir davacıya yönelik temyiz bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Buna göre davacılar vekilinin davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a yönelik temyiz istemi; Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin anılan davacılar yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar vekilinin diğer davacılara yönelik temyizi bakımından gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

26.12.2015 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında sigortalı araçta yolcu olan davacılar desteğinin vefatı nedeniyle belirsiz alacak davasına esas olmak üzere müvekkili eş ..., çocuklar ..., ... ve ... için 5.000,00'er TL maddi tazminatın davalı ... bakımından kaza tarihinden, diğer davalı bakımından olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, müvekkili ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için 150.000,00'er TL, anne ...ve baba ...için ayrı ayrı 75.000,00'er TL,

kardeşler için ayrı ayrı 20.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı sürücüden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, değer artırım dilekçesiyle müvekkili ... için 500,00 TL olarak talep ettikleri cenaze ve defin giderini 7.500,00 TL'ye, 4.500,00 TL'lik destek tazminatı talebini 219.261,25 TL'ye (davalı ...

166.478,83 TL'den sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... bakımından destek tazminatı talebinin toplam 46.035,78 TL'ye(davalı ... 34.953,65 TL'ye sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... bakımından destek tazminatı talebini 51.604,95 TL'ye (davalı ... 39.182,16 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı Nusracan ... bakımından destek tazminatı talebini 57.43,05 TL'ye (davalı ... 43.690,80 TL'den (sorumlu olmak kaydıyla) yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazada müvekkilinin de ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin büyük üzüntü içinde olduğunu, kusur durumunun mahkemece tespit edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekili; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''...Davalıya sigortalı araç sürücüsünün tam kusuru ile neden olduğu kazada davacılar desteğinin vefat ettiği, bilirkişi raporunda belirlenen tazminattan ve hüküm altına alınan manevi tazminattan davalıların (davalı ... şirketinin poliçe limitiyle) sorumlu oldukları'' gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... 'in destekten yoksun kalma tazminat alacağı olan 249.160,52 TL'nin (davalı ...

Japan Sigorta AŞ 'nin 166.478,83 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden davalı ... Japan Sigorta AŞ'nin ise dava tarihi olan 26.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... 'in cenaze ve defin gideri olarak talep ettiği 7.500,00 TL'nin (davalı ...

Japan Sigorta AŞ nin bu tutarın 5.694,56 TL si ile sorumlu olmak kaydıyla) davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden davalı ...

Japan Sigorta AŞ'nin ise dava tarihi olan 26.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... bakımından, destekten yoksun kalma tazminatının 46.035,78 TL'nin ( davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'nin 34.953,65 TL sinden sınırlı olmak kaydıyla ) davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'nin ise dava tarihi olan 26.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... bakımından destekten yoksun kalma tazminatının 51.604,94 TL'nin (davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'nin 39.182,16 TL sinden sınırlı olmak kaydıyla) davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden, davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'nin ise dava tarihi olan 26.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... bakımından, destekten yoksun kalma tazminatının 57.543,05 TL'nin (davalı ...

Japan Sigorta AŞ nin 43.690,80 TL sinden sınırlı olmak kaydıyla) davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden davalı ...

Japan Sigorta A.Ş'nin ise dava tarihi olan 26.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacı ... için 15.000,00 TL ... için 15.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; daha yüksek oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, davacı her kardeş için 1.980,00 TL red vekalet ücretine hükmedildiğini, müvekkillerinin neredeyse borçlu durumuna düştüğünü, davalı taraf yararına ayrı ayrı red vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''... alkollü vaziyetteki davalı sürücünün asli ve tam kusuruyla gerçekleşen çift taraflı kazada davacı ...'ın eşi, davacı ... ve ...'un oğlu, davacı ..., ... ve ...'nin babası, diğer davalıların kardeşi olan ... vefat etmiştir.

Kazanın oluş şekli, zararın ağırlığı, tarafların ekonomik sosyal durumu, kusur oranı, davacıların sayısı, kazada üç kişinin daha vefat etmiş olması nedeniyle manevi zarara uğrayan kişi sayısının fazlalığı gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkemece takdir edilen toplam 117.000,00 TL manevi tazminat makul bulunduğu, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak;

reddedilen her bir dava yönünden de kendisini vekille temsil ettiren davalı taraf lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru olduğu'' gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan araç ile davacılar desteğinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352, 362, 366, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 22.06.1966 tarihli ve 6/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme Davacılar vekilinin davacılar ... , ... , ... ve ...'e yönelik temyiz isteminin incelenmesinde; 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. TürkBorçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesine göre hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 tarihli ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.06.2004, 13/291-370) Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında müteveffanın eşi ve çocukları için takdir olunan manevi tazminatın az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.