Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10075 K.2023/5225

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacılar vekili ve birleşen davada davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince asıl davada davacılar vekili ve birleşen davada davalı ...'nın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen dava davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Davacılar ..., ..., ... ve ... yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında saptanan tazminatlar arasındaki farka göre reddedilen maddi tazminat davacı ... için 21.220 TL, davacı ... için 11.398 TL, davacı ... için 5.876 TL ve davacı ... için 16.539 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 72.070 TL’nin altında kalmaktadır.

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; 25/10/2012 tarihinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un tamamıyla kusurlu bir şekilde neden olduğu trafik kazasında müvekkillerinin desteği ...'ın vefat ettiğini, olayda geçiş üstünlüğü kuralını ihlal etmek suretiyle elim kazanın meydana gelmesine sebep olduğu, ...'ın ölümünden dolayı anne ve babasının destekten yoksun kaldığını, davacı ... için 50.000,00 TL, ... İçin 50.000,00 TL, kardeşi ... için 30.000,00 TL manevi tazminat ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL Ahmet için, 15.000,00 TL ... için destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacılar vekilinin dava dilekçesi ile; davalı ...'un kullanmakta olduğu davalı ...'a ait ... plakalı araç ile 25.10.2012 tarihinde davacıların murisi ...'ün yolcu olarak bulunduğu ve ... tarafından kullanılmakta olan motosiklete çarparak,

...'ün ve ...'ın ölümüne neden olduğunu, davacıların murisi ...'ün meydana gelen kaza nedeniyle 20 yaşında hayatını kaybettiğini, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 1.000 TL, destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... için 25.10.2012 haksız fiil tarihinden itibaren diğer davalılar Aviva Sigorta A.Ş. ve ... için başvuru tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar Aviva Sigorta A.Ş. ve ... yönünden yetersiz ödemeye ilişkin ibranamelerin iptaline, davacı ... için 50.000 TL,

davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın 25.10.2012 haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini yargılama giderleriyle ücreti vekaletin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, 20.09.2018 tarihli talep artırım dilekçesi ile talebini davacı ... için 130.037 TL, davacı ... için 34.630 TL, davacı ... için 45.589 TL, davalı ... için 23.503,22 TL ve davacı ... için 19.174,70 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Birleşen davanın davalısı ... vekili cevap dilekçesinde; 28.12.2016 tarihli yazısı ile plakasız ve tescilsiz motorsikletin sebebiyet verdiği kazada ...'ün vefatı ile eşi ...'e 13.738,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 25.12.2012 tarihinde ödendiği belirterek davanın reddini savunmuştur.

Asıl ve birleşen davanın davalıları ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde; müvekkili sürücü ...'un kusurunun bulunmadığını, motosikler sürücüsünün çok hızlı ara kullandığını, kaza tutanağının hatalı olduğunu, ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini ve istenen manevi tazminatın zenginleşme aracı olduğunu, tarafların ekonomik durumlarının nazara alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davanın davalısı Aviva Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazanın kendilerine ihbar edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...müteveffa ...'ün kusuru olmasa da, davalı ...'in tam kusurlu olmayıp % 75 kusurlu olduğunun göz önünde bulundurulduğu. 6098 sayılı TBK 51/1 hükmü.

"Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." gereğince, davalının kendi kusurundan fazlası ile sorumlu tutulamayacağı gözetilerek, üçüncü kişinin %25 kusuru oranında indirim uygulandığı " gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacılar ... ve ...'ın maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle usulden reddine, davacı ... için.

12.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için. 12.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için.

8.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

birleşen 2013/26 Esas sayılı davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile, davacı ... için.

130.037,74 TL destekten yoksun kalma zararında davalıların %75 kusurlu olması nedeniyle TBK 51. maddesi uyarınca takdiren %25 oranında indirim yapılarak 97.528,30 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) bedelinin davalı ... yönünden ve davalı ... yönünden 15.01.2013 (dava tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olmak şartıyla), diğer davalılar yönünden ise 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

davacı ... için 34.639,99 TL destekten yoksun kalma zararında davalıların %75 kusurlu olması nedeniyle TBK 51. maddesi uyarınca takdiren %25 oranında indirim yapılarak 25.979,99 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) bedelinin davalı ... yönünden ve davalı ... yönünden 15.01.2013 (dava tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olmak şartıyla), diğer davalılar yönünden ise 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

davacı ... için 45.589,14 TL destekten yoksun kalma zararında davalıların %75 kusurlu olması nedeniyle TBK 51. maddesi uyarınca takdiren %25 oranında indirim yapılarak 34.191,86 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) bedelinin davalı ... yönünden ve davalı ... yönünden 15.01.2013 (dava tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olmak şartıyla), diğer davalılar yönünden ise 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

davacı ... için 19.174,74 TL destekten yoksun kalma zararında davalıların %75 kusurlu olması nedeniyle TBK 51. maddesi uyarınca takdiren %25 oranında indirim yapılarak 14.381,05 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) bedelinin davalı ... yönünden ve davalı ... yönünden 15.01.2013 (dava tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olmak şartıyla), diğer davalılar yönünden ise 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

davacı ... için 23.503,22 TL destekten yoksun kalma zararında davalıların %75 kusurlu olması nedeniyle TBK 51. maddesi uyarınca takdiren %25 oranında indirim yapılarak 17.627,42 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) bedelinin davalı ... yönünden ve davalı ... yönünden 15.01.2013 (dava tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (poliçe limitiyle sınırlı olmak şartıyla), diğer davalılar yönünden ise 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davanın davacıları vekili ve birleşen davanın davalısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl dava davacıları istinaf dilekçesinde; kaza sebebiyle duyulan acı, müteveffanın yaşı, durumu, anne babanın üzüntüsü acısı ve en önemlisi davalı tarafın mal varlığını kaçırması sebebiyle belirlenen manevi tazminatın çok düşük olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen davanın davalısı ... vekili istinaf dilekçesinde.

Güvence Hesabının kazaya %75 kusur ile sebebiyet veren Aviva Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı ... plakalı aracın kusurundan sorumlu olmasının mümkün olmadığını, bu nedenle %100 kusur üzerinden tanzim edilen raporu dayanak yaparak hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, müteveffanın ehliyetsiz sürücü tarafından sevk edilen araca bindiğini ve zararın doğmasını veya artmasını engellemek için zaruri güvenlik önlemlerini almadığının dosyadaki belgeler ile sabit olduğunu, müterafik kusur indirimine gidilmesi gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılmaksızın hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,

yargılamaya konu somut olayda müteveffanın kazaya karışan araçta hatır için taşındığı hususunun dosyada mübrez belgeler ile anlaşıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davacılar murisinin, motosiklet sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu bildiği halde bu araca bindiği, kask takmadığı, ölümün kafa yaralanmasından kaynaklandığı, dolayısıyla müteveffanın zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi gereğince sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilerek araca binmesinden ve kask takmamasından dolayı belirlenecek tazminattan müteveffanın müterafik kusuru nedeniyle Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları gereğince %20 oranında indirim yapılması gerektiği, davacılar vekili talep artırım dilekçesi ile taleplerini, davalı ...’ndan talep edilen tazminat miktarlarının davalı ... poliçe limitiyle sorumlu olduğundan, daha önce yapılmış olan ödemeden kalan 139.065,91 TL bakiye tazminat miktarı,

davacıların tazminat alacakları oranında ve bu davalının sorumlu olduğu %25 kusur oranı üzerinden oranlama yapılarak artırım yapıldığı, davacı ... için talep miktarını 17.869,96 TL’ye davacı ... için 4.759,53 TL’ye, davacı ... için talep miktarını 6.264,91 TL’ye davacı ... için talep miktarını 2.635,29 TL’ye, davacı ... için talep miktarını 3.229,80 TL’ye yükseltildiği,

müterafik kusur indirimi yapıldığında bile müteselsil zarar talebi nedeniyle ıslah dilekçesi ile istenenden daha fazla tazminat talep edilebileceğinden ıslah dilekçesinde talep edilen miktarlar üzerinden karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu; birleşen davada talep artırım dilekçesindeki gibi maddi tazminata hükmedilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde talepten fazlaya karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu " gerekçesiyle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul-kısmen reddi ile,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca istinaf eden davalı yönünden asıl davada düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Bor Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 05.02.2019 tarih ve 2013/12 Esas, 2019/89 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, asıl davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacılar ... ve ...'ın maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle usulden reddine, davacı ... için.

20.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için. 20.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için.

10.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2013/26 E. sayılı davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile, davacıların destekten yoksun kalmaya ilişkin tazminat taleplerinin kabulü ile; davacı ... için; toplam 130.037,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Aviva Sigorta 53.609,90 TL'sinden ve davalı ...

17.869,96 TL'sinden ve bu davalılar yönünden 15.01.2013 dava tarihinden yasal faizle sorumlu olmak üzere, diğer davalılar yönünden ise tazminatın tamamının ve 25.12.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ... için toplam 34.639,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Aviva Sigorta 14.278,59 TL'sinden ve davalı ...

4.759,53 TL'sinden ve bu davalılar yönünden 15.01.2013 dava tarihinden yasal faizle sorumlu olmak üzere, diğer davalılar yönünden tazminatın tamamının ve 25.12.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ... için toplam 45.589,14 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Aviva Sigorta 18.794,75 TL'sinden ve davalı ...

6.246,91 TL'sinden ve bu davalılar yönünden 15.01.2013 dava tarihinden yasal faizle sorumlu olmak üzere, diğer davalılar yönünden tazminatın tamamının ve 25.12.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ... için toplam 19.174,79 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Aviva Sigorta 7.905,89 TL'sinden ve davalı ...

2.635,29 TL'sinden ve bu davalılar yönünden 15.01.2013 dava tarihinden yasal faizle sorumlu olmak üzere, diğer davalılar yönünden tazminatın tamamının ve 25.12.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ... için toplam 23.503,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Aviva Sigorta 9.689,41. TL'sinden ve davalı ...

3.229,80 TL'sinden ve bu davalılar yönünden 15.01.2013 dava tarihinden yasal faizle sorumlu olmak üzere, diğer davalılar yönünden tazminatın tamamının ve 25.12.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ... için.

15.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için. 5.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için.

5.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için. 5.000,00 TL manevi tazminatın 25.12.2012 (olay tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken veya müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davanın davacıları vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen davanın davacıları vekili temyiz dilekçelerinde; Adana Bölge Adliye Mahkemesinin resen inceleme yaparak tazminat miktarlarını belirlemesi ve dosyada sürüş kusuru ve müterafik kusur indirimi yapmasının usul ve yasaya uygun olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi.

3. Değerlendirme: Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, birleşen dava davacısı ...'ün müterafik kusur indirimi yönünden İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmediği, talep artırım dilekçesinde kusura göre istemde bulunduğu anlaşıldığından karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davacılar ..., ..., ... ve ... vekilinin bu davacılar yönünden temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle birleşen dava davacısı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden birleşen davada davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,