Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/10116 K.2023/3329

Taraflar arasındaki tazminat trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili.

01.05.2013 tarihinde davacılardan ...'nın sevk ve idaresindeki araç ile davalılardan ...'un maliki ve işleteni, ...'ın sürücüsü, HDI Sigorta Anonim Şirketinin zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı kazada ...'ın yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılardan ... için şimdilik 250,00 TL tedavi amacıyla yol masrafı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının tüm davalılardan, davacılardan ... için 100.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ..., ...,

... ve ... için 10.000,00’er TL olmak üzere toplam 180.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... haricindeki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 7.311,78 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 136.465,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 143.776,98 TL’ye yükseltilmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığını, kazanın oluşumunda olay mahallinde bulunan diğer araç malikleri ile davacının kusurunun bulunduğunu, davacının maluliyet yönünden talebinin yerinde olmadığını, manevi tazminat taleplerinin ise fazla olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sorumluluklarının kusur raporu ile belirlenmesinin gerektiğini, davacının maluliyet durumunun Adli Tıp Kurumu'ndan (ATK) alınacak raporla tespitini istediklerini, davacının kazadan dolayı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) herhangi bir ödeme alıp almadığının tespitini istediklerini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın otoparkta meydana geldiğini, kazanın oluşumunda kusurun davacıda olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında alınan 21.10.2016 tarihli rapora göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü Turgut Karabacak'ın tam kusurlu olduğu, davacı ...'nın kusurunun bulunmadığı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Bölümünün düzenlendiği 01.02.2017 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 13.1, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğu,

davacının asgari ücret kadar geliri olduğu kabul edilerek tazminatın 29.01.2018 tarihli aktüer bilirkişi tarafından usulünce hesaplandığı gerekçesiyle davacı ...'nın geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı taleplerinin kısmen kabulüne, 829,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 76.004,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan miktarlara davalılardan ... ve ... yönünden olay tarihi olan 01.05.2013 tarihinden itibaren; davalı ...Ş. yönünden ise dava tarihi olan 29.12.2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalılardan sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, davacı ...'nın yol gideri tazminatı talebinin feragat nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacılardan ... için 20.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile anılan davacılara verilmesine, hüküm altına alınan miktarlara olay tarihi olan 01.05.2013'den itibaren yasal faiz yürütülmesine,

fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından maddi tazminatın belirlenmesi için esas alınan ücretin SGK kayıtlarında yer alan ücret olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, çeşitli nedenlerle işveren tarafından gerçek ücretin SGK'ya bildirilmemesinin davacı aleyhine değerlendirilemeyeceğini, davacının aldığı gerçek ücretin her türlü delil ile ispatının mümkün olduğunu, mahkeme tarafından emsal ücret araştırması yapılmadan SGK kayıtlarında belirtilen ücret esas alınarak hesaplama yapılması ve karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarlarının da son derece yetersiz olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " Somut olayda, davacı ...'nın asgari ücret üzerinde gelir elde ettiğini savunan davacı tarafın iddiasını ispat etmesi gerekmekte olup, buna ilişkin olarak herhangi bir delil ibraz etmemiştir. Yapılan mali ve sosyal durum araştırmasında, davacının kamyon şoförü olarak çalıştığı ve 2.500,00 TL maaş aldığı, babasına ait evde oturduğu ve malvarlığının olmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece getirtilen SGK kayıtlarına göre, davacının, özel bir şirkette asgari ücret ile çalıştığı belirlenmiştir. Davacının çalıştığı yerden kaza tarihi olan 01.05.2013 tarihi ile rapor tarihi olan 29.02.2018 tarihleri arasındaki maaş bordroları getirtilmiş: davacının imzasına havi bordrolara göre de davacının asgari ücret ile çalıştığı anlaşılmıştır.

Yazılı tüm kayıtlara göre, kaza tarihinden rapor tarihine kadar olan dönem için, davacı ...'nın asgari ücret ile çalıştığı, asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair somut bir delilin bulunmadığı ve mevcut deliller gözetildiğinde sadece emsal araştırması ile gelir tespiti ve kabulü usule uygun olmayacağından mahkemece;

davacı için hesaplanan tazminatlar yönünden, kamu düzenine ilişkin olan asgari ücretin esas alınması usul ve yasaya uygun görülmüştür...Bu kriterlere göre manevi tazminat miktarlarını belirlenirken, olayın oluş şekli, kazadaki kusur durumu, zararın ağırlığı, kaza nedeni ile davacı tarafın yaşıdıkları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın tarihindeki paranın alım gücü dikkate alındığında; somut olayda, dava konusu kazanın 2013 tarihinde meydana geldiği,

kaza nedeni ile davacı ...'nın vücut genel çalışma gücünü % 13,1 oranında kayıp ettiği, 6 ay süre ile iş ve gücünden kaldığı ve kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün % 100 kusurlu olduğu sabittir. Hükmedilen manevi tazminat miktarlarının duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde ve her iki tarafın mali ve sosyal durumlar uygun olduğu görüldüğü..." gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanması sebebiyle davacının ve ailesinin sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, yol masrafı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılar ihtiyari dava arkadaşı durumunda olduğundan kesinlik sınırı her bir davacı yönünden ayrı ayrı gözetilmelidir.

Dava dilekçesinde davacılardan ... için 40.000,00 TL, ..., ..., ... ve ... için 10.000,00’er TL manevi tazminatın talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince davacılardan ... için 5.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, davacıların karara karşı istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince reddedildiği, anılan davacılar tarafından kararın yalnızca reddedilen manevi tazminat miktarları yönünden temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda dosya içeriğine göre temyize konu edilen ve reddedilen manevi tazminat miktarları davacılardan ... için 35.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL, ... için 7.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükmedilen manevi tazminat miktarının olay tarihi, olayın gelişim şekli, davacının maluliyet derecesi, tarafların kusur durumlarına göre isabetli olduğu anlaşılmasına göre davacılar vekilinin davacı ... yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından; kolluk görevlilerince yapılan 08.02.2016 tarihli mali ve sosyal durum araştırmasında, davacı ...’nın kamyon şoförü olarak çalıştığının tespit edildiği, mahkemece getirtilen SGK hizmet dökümüne göre, davacının, özel bir şirkette asgari ücret ile çalıştığı, bununla birlikte hizmet dökümünde davacının şoför (yük taşıma) meslek kodu ile kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, davacının dosyaya sunduğu 2016 yılı Ağustos ayına ilişkin ücret bordrosuna göre aylık net ücretinin 3.069,63 TL olduğunun görüldüğü, bu miktarın net asgari ücretin 2,42865 katı olduğu,

ilk derece mahkemesince alınan 18.05.2017 tarihli aktüer bilirkişi raporunda; davacının kamyon şoförü olduğu, asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve davacının dosyaya sunduğu maaş bordrosuna göre davacının gelirinin net asgari ücretin 2,42865 katı olduğu kabul edilerek 7.311,78 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 136.465,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 143.776,98 TL tazminatın hesaplandığı, mahkemece bu rapora itibar edilmeyerek davacının çalıştığı işyerinden kaza tarihindeki maaş bordrosunun getirtildiği, bordroya göre davacının asgari ücret kadar gelirinin olduğunun anlaşıldığı,

aktüer bilirkişiden alınan 29.01.2018 tarihli ek raporda davacının gelirinin asgari ücret kadar olduğunun kabulü ile yeniden hesaplama yapıldığı, bu kez 829,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 76.004,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 76.833,97 TL tazminatın hesaplandığı, mahkemece asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabı esas alınarak ve ek rapordaki hesaplama benimsenerek davacı ... lehine 829,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 76.004,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 76.833,97 TL tazminata hükmedildiği,

davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğu yönündeki istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince reddedildiği, davacının anılan kararı aynı nedenle temyiz ettiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı ...'nın kaza tarihinde kamyon şoförü olarak çalıştığı dosya kapsamından anlaşılmış olup, hayatın olağan akışına göre kamyon şoförlerinin asgari ücretin üzerinde ücret aldığı bilindiğinden, mahkemece davacının gelirinin asgari ücretin 2,42865 katı olduğu kabul edilerek hazırlanan 18.05.2017 tarihli aktüer bilirkişi raporu benimsenerek, davacı ... lehine bu raporda hesap edilen miktar kadar tazminata hükmedilmesinin isabetli olacağının kabulü gerekir.

Şu durumda, mahkemece davacı ...'nın kaza tarihinde kamyon şoförü olarak çalıştığı, dosyaya sunduğu bordoya göre asgari ücretin 2,42865 katı kadar gelirinin olduğunun kabulü ile dosya kapsamında bulunan 18.05.2017 tarihli aktüer bilirkişi raporundaki hesaplama benimsenerek karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin davacılar ..., ..., ..., ..., ... yönünden temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin davacı ... yönünden diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin davacı ... yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,