Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/14576 K.2023/7391

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının kendisine ait olup kendi nam ve hesabına ücret karşılığı yolcu taşıma işinde işlettiği, aynı zamanda sevk ve idaresinde bulunan ticari minibüsüyle tek taraflı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası yaptığını, davalı tarafından ticari amaçlı yolcu taşımacılığı işinde kullanılan aracın, kaza tarihinde geçerli bir Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının bulunmadığının tespit edildiğini, kazada hayatını kaybeden yolculardan Halil Gürbüz mirasçılarının, aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının bulunmaması nedeniyle,

bu sigorta türü kapsamında teminat altına alınmış haklarının ödenmesi için müvekkili kuruma müracaat ettiklerini, hak sahiplerine toplam 91.666,00 TL ödeme yapıldığını, ödenen bedelin rücuen tahsili amacı ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu açıklayıp itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını, lastik patlamasının kazaya etken olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davaya konu taşımanın il içinde yapıldığı, taşımanın 4925 sayılı kanun kapsamında kalmadığı, davalının Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu taşımanın 4925 sayılı kanun kapsamında kaldığını, davalının Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi yaptırmakla sorumlu olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Hazine Müsteşarlığı 2009/15545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 28.06.2010 tarihinde çıkarmış olduğu 2010/8 sayılı genelge ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının kapsam, muafiyet ve istisnalarını yeniden belirlemiştir.

Anılan genelge'nin yürürlük tarihi 01.07.2010 tarihi olup bu tarihten önce il içi taşımaları Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti dışında bırakan bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu kaza, 05.05.2008 tarihinde meydana gelmiştir. Buna göre kazanın meydana geldiği tarih itibariyle il içi taşımalarda kullanılacak araçlar için Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırılması zorunludur.

Nitekim Elazığ Valiliği'nin 01.01.2008 tarihinde yürürlüğe giren "Karayolu Yolcu taşımacılığı Yönergesi"sinde de il içi yolcu taşımacılığı yetki belgesi verilmesi için taşımada kullanılacak araçların Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırılmış olması gerektiği belirtilmiştir.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde yolcu taşımacılığı yapan davalı ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu 23 Y 5057 plakalı minibüsün kaza tarihi olan 05/05/2008 tarihi itibariyle Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı taraf, kazanın ticari taşımacılık sırasında meydana gelmediğini, kazada vefat eden Halil Gürbüz'ün hatır taşımacılığı kapsamında taşındığını savunmakta ise de Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyasında yer alan mağdur beyanlarına göre kazanın davalıya ait aracın Elazığ-Karakoçan arasında yolcu taşıdığı sırada meydana geldiği anlaşılmaktadır." gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına,

kabul edilen miktar üzerinden %20 oranında hesaplanan 18.383,61 TL icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın gerekçesinde davaya konu kazaya karışan aracın kaza tarihinde geçerli Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesinin bulunduğu yazılmıştır, ancak kaza tarihinde geçerli bir Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi yoktur, delil listesinde belirtilen poliçe de Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi olmadığından kararın gerekçesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep edmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; lastik patlamasının kazaya etken olduğunu, taşımanın 4925 sayılı kanun kapsamında kalmadığını, davalının poliçe yaptırma zorunluluğu bulunmadığını, ölenin araçta hatır içi taşındığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesinin bulunmamasına dayalı rücuan alacak talebini içeren itirazın iptali davasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, Türk Ticaret Kanunun 1472 vd maddeleri, ... Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, B.K.’nun 162 ve devamı maddeleri, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; kaza tarihi itibari ile taşımanın il içi olup olmadığına bakılmaksızın davaya konu taşıma için Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi yaptırılmasının zorunlu olmasına, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların yerinde düzeltilebilir hata olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin ve davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacıya ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,