Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/14611 K.2023/3416

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1- Asıl dava dosyasında davacılar vekili, 05.12.2015 tarihinde davacıların murisinin idaresinde bulunan

araç ile yaptığı tek taraflı kazada vefat ettiğini, davacıların müteveffanın anne ve babası olduğunu, oğullarının ölümü ile desteğinden yoksun kaldıklarını, desteğin idaresindeki aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin davalı tarafından düzenlendiğini kaza tarihi itibariyle davalı ... şirketinin 3. kişi olan davacıların zararından sorumlu olduğunu, belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107 nci maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere her davacı için ayrı ayrı 200,00 TL maddi tazminatın davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2- Birleştirilen dava dosyasında davacı vekili, 05.12.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının eşi olan ve aynı zamanda murisin idaresinde bulunan araç ile yaptığı kazada vefat ettiğini, davacı eşin destekten yoksun kaldığını belirterek HMK'nın 107 nci maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; kazanın oluşumunda davacılar desteğinin tamamen kusurlu olduğunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6.d.maddesi gereğince davacılar desteğinin tam kusuru ile meydana gelen trafik kazasında davacı yanın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin sigorta teminatı dışında olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinin d bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri ... teminatının dışında kalan hallerden sayılmış olup buna göre bu tarihten sonra tanzim edilen poliçelerden dolayı murisin kusuruna denk gelen destek tazminatları talep edilemeyeceği,

davalıya ... poliçesi ile sigortalı araç davacıların murisinin kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğundan davacıların sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunamayacağı, dava konusu ... poliçesinin 08.07.2015 tarihinde genel şartların yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlemiş olması nedeniyle yeni genel şartlar uygulanacağı gerekçesi ile asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1- Asıl dava dosyası davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu olay tarihinde bağlayıcı olanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) olduğunu, kanunda da davacıların talebinin teminat dışında olduğuna dair bir düzenlenme bulunmadığını, normlar hiyerarşisine göre kanunlara uygun olmak zorunda olan genel şartlara kanuna aykırı olmasına rağmen itibar edildiğini, kaza ve poliçe tarihinde tek taraflı kazaların poliçe teminatı dışı olmadığını ileri sürmüştür.

2- Birleştirilen dava dosyası davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin normlar hiyerarşisine uygun davranmayarak kanuna uygun olması gereken ve kanunların uygulanması için yürürlüğü giren Genel Şartlara dayanarak karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, özel sözleşme niteliğinde olan 01.06.2015 tarihli Trafik Sigortası Genel Şartlarının ancak 26.04.2016 tarihli yasa ile uygulanabilir hale geleceğini, bu tarihte yürürlükte olan KTK ile üçüncü şahısların teminat altına alınmış olan haklarının daraltılamayacağı ve değiştirilemeyeceğini,

kaza tarihinde uygulanabilir olan Trafik Sigortası Genel Şartları A.1 maddesine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, buna göre de poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölmesi ve ya yaralanması ya da bir şeyin zarar görmesi durumunda 2918 sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluk zorunlu sigorta limitlerine kadar sigorta şirketi tarafından zararın karşılanması gerektiğini, 6704 sayılı Kanun ile yürürlük tarihi olan 26.04.2016 tarihinden önce gerçekleşen tüm trafik kazaları yönünden,

tazminatın eski genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;"... sürücü/desteğin sevk ve idaresindeki araç ile 10.09.2015 tarihinde kendi kusuru ile sebebiyet verdiği kazada öldüğü, poliçenin düzenlenme tarihinin de 14.07.2015 tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Davalının sorumluluğunun kapsamı 01.06.2015 yani davaya konu trafik kazasından önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.

Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde; "destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" teminat kapsamı dışında bırakılmış olup bu nedenle kendi ölümüne neden olan sürücünün(desteğin) tam kusuruna isabet eden destek tazminatı talebi ... poliçe teminatı kapsamında değildir.

Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre, davacının davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı bulunmadığı..." gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl dava dosyası davacılar vekili ile birleştirilen dava dosyası davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaftaki itirazlarını tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

3 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,