Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/16384 K.2023/2690

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm ve yaralama nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen dava davacıları vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince asıl davada davacılar vekili, birleşen davada davalı ...Ş. vekilinin istinaf isteminin kabulüne, birleşen dava davacısı vekili ile asıl ve birleşen dava davalısı ... vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. a) ASIL DAVA

Asıl davada davacılar vekili.

25.10.2013 tarihinde davacı ...'in kullandığı araç ile davalı ...'in sürücülüğünü yaptığı, davalı ...'in işleteni olduğu ve tam kusurlu oldukları kazada, davacı ...'in babası, davacı ...'nin eşi ... ın vefat ettiğini, davacı ...'in eşi ...'in de sakat kalacak derecede yaralandığını, iş yapamaz hale geldiğini, yakınlarına da ev işleri ya da gelir anlamında yardımcı olamadığını, davacı ...'nın dedesinin ölümü ve annesi ...'in yaralanması nedeni ile acı çektiğini, davacı ...'in babası İsmail'in ölümü ve eşi ...'in yaralanması nedeni ile derin acılar çektiğini,

davacı ...'nin eşi İsmail'in ölümü nedeni ile derin acılar çektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için babasının ölümü ve eşinin sakatlanması nedeni ile 1.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için eşinin ölümü nedeni ile 1.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için annesi ...'in yaralanması ve dedesi İsmail'in ölümü nedeni ile 1.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş,

asıl davada davacı ... için alacağını 20.418,95 TL, birleşen davada davasını 33.843,79 TL olarak ıslah etmiştir.

I. b) BİRLEŞEN DAVA

25.10.2013 tarihinde davalı ...'in sürücülüğünü yaptığı, davalı ...'in işleteni olduğu ve tam kusurlu oldukları kazada ...'in de sakat kalacak derecede yaralandığını, iş yapamaz hale geldiğini, yakınlarına da ev işleri ya da gelir anlamında yardımcı olamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıların tamamından kaza tarihiniden itibaren yasal faizi ile birlikte, 200.000,00 TL manevi tazminatı ise davalı ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve Kıymet vekili; yapılacak keşif ile kusur durumunun tespit edileceğini, kazanın asıl meydana gelme sebebinin karşı taraf araç sürücüsünün telefon ile görüşüyor olması olduğunu, zira müvekkilinin neredeyse yolun sonuna geldiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, tazminatın kazayı özendirici nitelik taşımaması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosya davalısı Allianz Sigorta A.Ş. vekili; poliçe teminat miktarı ve kusur oranı ile sorumlu olduklarını, davacının sakatlığı nedeni ile davacılara 03.07.2015 tarihinde 34.766,73 TL ödeme yaptıklarını, zararlarının karşılandığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp Kurumundan (ATK) alınan kusur raporu ile davalıların kazada %75 oranında kusurlu oldukları, aktüerya raporu ile %75 kusur oranı üzerinden yapılan hesaplama ile davacı ...'ın eşinin vefatı ile 52.423,68 TL destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, sigorta şirketinin ödediği miktarın tenzili ile bakiye miktar olan 20.418,95 TL olarak davacı vekilinin ıslah ettiği, davacı Serpilin ise %18 maluliyet oranı üzerinden 27.752,75 TL bakiye tazminat alacağı bulunduğu,

kusur durumu, tarafların sosyo-ekonomik durumlarının dikkate alındığı gerekçesiyle davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminata, birleşen davada ise davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; asıl ve birleşen davalarda manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu, ... için açılan maddi tazminat davasının reddedilmesinin hatalı olduğu, aynı kazada ...'ın hem babasının vefat ettiği hem de eşinin sakat kaldığı, eşinin sakatlanması nedeni ile ona olan desteğinde eksilme olacağı, eşi sakat kaldığı için ev işlerinde ona yardımcı olacak birisini çalıştıracak ve bunun karşılığında gelir kaybı olacağı, Kübra'nın annesinin de sakat kalması nedeni ile ona olan desteğinde eksilme meydana geleceği, Kübra için tazminat talebinin reddinin hatalı olduğundan bahisle mahkeme kararının kaldırılarak tam kabul kararı verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece itirazlarının reddedilerek ceza dosyası içerisinde bulunan kusur raporu doğrultusunda karar verildiği, ceza dosyasının kesinleşmediği, mahkemenin keşif yapması gerektiği, ... yönünden davanın sigorta şirketine ihbarının değerlendirilmediği, ödenmesine karar verilen 20.418,95 TL maddi tazminatın sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu, kazanın meydana gelmesinin sebebinin karşı tarafın aşırı süratli olması ve telefon ile konuşulması olduğu, yeniden kusur raporu alınması gerektiği, kusur oranları değişince maddi zararlar yönünden de rapor alınması gerekeceği, manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğundan bahisle mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesi ile. 20.02.2018 tarihli hatalı hesaplama içeren bilirkişi raporuna dayalı karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, genel şartlara göre sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğu, davacı ... için maluliyet tazminatı olarak 88.130,07 TL hesaplandığı, bu miktardan sürücünün kusuru (%75) oranında 66.097,00 TL'sinden sorumlu olduğu,

dava öncesi yapılan ödemelerin güncellenmesi sonucu bulunan 43.005,00 TL ödemenin de mahsubu ile sonuç itibari ile (66.097,00 TL - 43.005,00 TL) bakiye zararın 23.092,00 TL bulunması gerektiği, davacı manevi tazminat istemediği ve mahkemece manevi tazminattan sorumlu tutulmadığı halde, manevi tazminattan doğan vekalet ücretinden sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı, bakiye zarara ilişkin davacının sigorta şirketine davadan önce bir başvurusu bulunmadığından temerrüt tarihinin sigorta şirketi açısından dava tarihi olması gerektiğinden bahisle mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'nın dedesi ...'in ölümü nedeni ile destekten yoksun kaldığını ispatlayamadığı, ayrıca davacı annesi ...'in sakat kalması nedeni ile talep ettiği maddi tazminat talebinin yasal dayanağı olmadığı, davacı ...'in babası İsmail'in vefatı nedeni ile destek tazminatı talep edemeyeceği, zira erkek çocuklar için 18 yaşına kadar destek tazminatı istenebildiği, öte yandan İlk Derece Mahkemesi tarafından takdir edilen manevi tazminat miktarlarının paranın alım gücü, tarafların sosyo-ekonomik durumları dikkate alınınca yetersiz bulunduğu,

bu nedenle davacı ... için babasının ölümü nedeni ile 15.000,00 TL, eşinin yaralanması nedeni ile 15.000,00 TL olmak üzere 30.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için dedesinin vefat nedeni ile 5.000,00 TL, annesinin yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davalı ...'ın istinaf talebine ilişkin olarak ATK raporu ile kusur durumunun tespit edildiği, raporun bilimsel ve denetlenebilir olduğu,

asıl davada sigorta şirketine karşı dava açılmadığından müştereken sorumlu oldukları, bu nedenle istinaf talebinin reddi gerektiği, davalı ... şirketinin istinafına gelince, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, zira önce gerçek zararın tespiti gerektiği ve davacının 88.130,07 TL tazminat alacağı hesaplandığı,

bu miktarın %75 kusura denk gelen kısmının ise 66.097,00 TL olacağı, davalı şirketin ödediği güncel hali ile 43.005,00 TL'nin tenzili ile bakiye 23.092,00 TL davacı ...'in tazminat alacağı kaldığı gerekçesi ile birleşen davada davacı ...'in, asıl ve birleşen davada davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının reddine, asıl davada davacılar Kübra, Halice ve ... ile birleşen davada davalı ...

Şirketinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacı ...'in babasının vefatı ve eşinin sakat kalması nedeni ile açtığı maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'nın dedesi ...'in vefatı ve annesi ...'in yaralanması nedeni ile açtığı maddi tazminat davasının reddine, davacı ... için 20.418,95 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsiline, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00TL,

davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'dan tahsiline, birleşen davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 23.092,35 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarının düşük belirlendiğini, davacı ... için hükmedilen maddi tazminatın hatalı olduğunu, davacı ...'in babasının ve davacı ...'nın dedesi İsmail'in vefatı nedeni ile destekten yoksun kaldıklarını, bu nedenle maddi tazminat talebinin reddinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; kazanın oluşumu ve kusur oranına yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı ...'ın talep ettiği maddi tazminat talebinden Allianz Sigorta şirketi sorumlu olmasına ve talepleri olmasına rağmen davanın şirkete ihbar edilmediğini, manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu karşı araçta yolcu olan desteğin ölümü nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat ile malul kalan karşı araçtaki davacı yolcunun uğradığı maddi tazminat ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53,54 ve 56 ncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, paranın alım gücü, tarafların sosyo-ekonomik durumları dikkate alınarak belirlenen manevi tazminat miktarının yeterli olmasına, davacı ...'ın hak kazandığı maddi tazminat miktarının belirlenmesinde Yargıtay içtihatları uyarınca önce kusur oranına göre tazminatın belirlenmesi,

sonrasında yapılan ödemenin tenzili gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan hesaplamanın yerinde olmasına, kusur oranlarının Adli Tıp Kurumundan alınan rapor ile belirlenmesine, davacı ...'in olay tarihinde 44 yaşında olmasına, davacı ...'nın ise annesi ...'ın yaralanması ve dedesi ...'in vefatı ile talep ettiği maddi tazminat talebinin yasal dayanağı olmamasına, asıl davada Allianz Sigorta Şirketine davanın ihbar edilmiş olmasına göre, usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ile davalı ... ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacılar ve davalılar ... ve ...'a yükletilmesine,