Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/16714 K.2023/1228

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların Batman Bölge Devlet Hastanesinin ilk kuruluşunun ve açılışının yapıldığı yıllarda, çeşitli tarihlerde başhekim, başhekim yardımcısı, hastane müdürü, hastane müdür yardımcısı, satın alma müdür yardımcısı, satın alma ve kontrol birimi çalışanı olarak görev yaptıkları ve ihalelerde harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, ihale komisyonu üyesi, taşınır işlem yetkilisi vb. sıfatlarla yer aldıklarını, bu aşamada yapılan bir kısım mal alımıyla ilgili hak edişleri geciken alacaklı şahıs ve firmalarca müvekkili kurum aleyhine ilamsız icra takipleri başlatıldığını,

davacının icra takipleri nedeniyle icra masrafları, faiz ve vekalet ücretini ödemek zorunda kaldığını, ayrıca Batman Bölge Devlet Hastanesinin kuruluşu aşamasında yapılan bir kısım mal alımıyla ilgili gerekli piyasa araştırması yapılmaması sebebiyle piyasa değerinin çok üstünde fiyatlarla mal alımı gerçekleştirildiğini, söz konusu ihale ve mal alımıyla ilgili kamu zararının oluşup oluşmadığı yönünde Sağlık Bakanlığınca teftiş yapılmış ve hazırlanan tazmin raporu ile Batman Valiliğince oluşturulan komisyon tarafından hazırlanan ek tazmin raporunda davalıların kamu zararına sebebiyet verdiklerinin tespit edildiğini,

söz konusu zararların yönetmeliklerde belirtilen usullere göre rızaen ödeme yapılması ve varsa itirazlarının değerlendirilmesi için davalılara tebligat yapılmışsa da rızaen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.752.441,54 TL'nin borcun doğum tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve... vekili cevap dilekçesinde; davalıların faturaların geç ödemelerinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, alacağa konu sözleşmenin yapıldığı dönemde müvekkillerinin söz konusu hastanede henüz çalışmaya başlamadığını, bu nedenle husumet yöneltilmesinin dayanaksız olduğunu, açılan davanın zamanaşımı yönünden ve hukuki yarar yokluğu nedenleri ile reddinin gerektiğini, davacı tarafından farazi bir hesaplama yapılmış olduğundan kamu zararı hususunun netleşmediğini, fatura ve takip tarihleri itibariyle de müvekkillerinin kamu zararınından sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; taraflar arasında söz konusu kamu zararı açısından açık bir bağlantının mevcut olmadığını, tek bir dava açılmış olmasının usule aykırı olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, kendisinin görevlendirilmediği satın alma süreci ve harcama yetkilisi olarak sorumlu olmadığını, 01.06.2009 tarihinden itibaren başhekim yardımcısı olarak Batman Bölge Devlet Hastanesinde görev yaptığını, harcama yetkilisi olmadığı dönemde başhekim yardımcısı olarak görev yaptığını, kamu zararı olarak belirtilen faturalar nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibinin başlatılması karşısında kendisinin kamu zararından sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davaya konu meydana gelen zarara karşılık alacağa ilişkin görev yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçelerinde eksiklikler bulunduğunu, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dosyada derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacının harcama yetkilisi olarak görev yaptığı dönemde Batman Bölge Devlet Hastanesinin yeni açılmış olduğunu, yüzlerce kalemde alımlar yapıldığını, anılan dönemde başhekim olarak görev yapan davalının yapılan tüm ödemeleri birebir takibinin mümkün olmadığını, davacının 16.06.2009 tarihinde Batman Bölge Devlet Hastanesinde başhekimlik görevinden ayrıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin kurum amiri tarafından kendilerine verilen tüm görevleri usulüne uygun şekilde yerine getirdiklerini, ihmal derecesinde dahi atfı kabil kusurlarının olmadığını, mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sayıştay uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda başhekimlik aleyhine başlatılan icra takipleri üzerine ana para veya fatura bedelleri dışında başhekimlikçe ödenen masraflarda davalıların kusurlarının bulunmadığı ve kamu zararına sebebiyet vermedikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu, davanın dayanağını teşkil eden tazmin raporu ve ekleri incelenmeden ve tazmin raporunda belirtilen gerekçeler irdelenmeden rapor hazırlandığını, hiçbir gerekçe gösterilmeden kamu zararı oluşmadığı yönünde kanaat bildirildiğini, Batman Bölge Devlet Hastanesi’nin kuruluş aşamasında yapılan bir kısım ihale ve mal alımlarıyla ilgili mevzuatın öngördüğü esas ve usullere riayet edilmemesi sebebiyle hak edişleri geciken alacaklı şahıs ve firmalarca kurum aleyhine başlatılan ilamsız icra takipleri sebebiyle kurumun icra masrafları,

faiz ve vekâlet ücretlerini ödemek durumunda kaldığını, Batman Bölge Devlet Hastanesi’nin kuruluş aşamasında yapılan bir kısım mal alımlarında ise; mevzuatın öngördüğü esas ve usullere riayet edilmemesi ve gerekli piyasa araştırması yapılmaması sebebiyle piyasa değerinin çok üstünde fiyatlarla mal alımı gerçekleştirildiğini, tazmin raporlarında davalıların kamu zararına sebebiyet verdiklerinin tespit edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 24.02.2020 tarihli ek istinaf dilekçesinde ise; davanın reddi sebebiyle davalılar lehine hukuka aykırı olarak 76.486,62 TL vekâlet ücretine hükmedildiğini, hangi davalıya ne kadar vekâlet ücreti ödeneceğine dair açıklama yapılmadığını, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken dava değerine göre nispi vekâlet ücreti takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "gerekçeli kararın davacı vekiline 16.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği, kararın davacı tarafça 27.01.2020 tarihinde (süresinde) istinaf edildiği ve esasa ilişkin istinaf nedenlerinin bildirildiği, iki haftalık dilekçe verme süresi geçirildikten sonra 24.02.2020 tarihinde ise ek istinaf dilekçesi sunularak vekâlet ücretine yönelik istinaf nedeni ileri sürüldüğü,

HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca, süresi içinde bildirilen istinaf nedenleri ile bağlılık kuralı gereğince sonradan dosyaya sunulan 24.02.2020 tarihli ek istinaf dilekçesi yasal istinaf dilekçesi niteliğinde olmadığı, vekâlet ücretinin kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar arasında yer almadığı gerekçesiyle bu hususun inceleme dışı bırakılmasına, emekli Sayıştay Uzman Denetçilerinden oluşan bilirkişi heyetince hazırlanan ve hükme esas alınan 11.06.2019 havale tarihli bilirkişi raporunun, dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetlenebilir ve hükme esas alınmaya yeterli bulunmasına,

dava dışı yükleniciler tarafından idare aleyhine başlatılan icra takiplerinin, hastanenin yeterli ödeneğe sahip olmamasından kaynaklanmasına ve gerekli ödenekleri karşılamanın bakanlığın görev ve sorumluluğunda bulunmasına, piyasa değerinin çok üstünde fiyatlarla mal alımı gerçekleştirildiğinin ve kamu zararına sebebiyet verildiğinin ispatlanamamasına,

davaya konu kamu zararı yönünden, davalılar hakkında yapılan ceza yargılamaları neticesinde davalıların beraat etmiş olması ve kararların kesinleşmesi karşısında, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 53 üncü maddesi anlamında hukuk hâkimini bağlayıcı nitelikte bir mahkûmiyet kararı da bulunmamasına göre mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu, davanın dayanağını teşkil eden tazmin raporu ve ekleri incelenmeden ve tazmin raporunda belirtilen gerekçeler irdelenmeden rapor hazırlandığını, hiçbir gerekçe gösterilmeden kamu zararı oluşmadığı yönünde kanaat bildirildiğini, Batman Bölge Devlet Hastanesi’nin kuruluş aşamasında yapılan bir kısım ihale ve mal alımlarıyla ilgili mevzuatın öngördüğü esas ve usullere riayet edilmemesi sebebiyle hak edişleri geciken alacaklı şahıs ve firmalarca kurum aleyhine başlatılan ilamsız icra takipleri sebebiyle kurumun icra masrafları,

faiz ve vekâlet ücretlerini ödemek durumunda kaldığını, Batman Bölge Devlet Hastanesi’nin kuruluş aşamasında yapılan bir kısım mal alımlarında ise; mevzuatın öngördüğü esas ve usullere riayet edilmemesi ve gerekli piyasa araştırması yapılmaması sebebiyle piyasa değerinin çok üstünde fiyatlarla mal alımı gerçekleştirildiğini, tazmin raporlarında davalıların kamu zararına sebebiyet verdiklerinin tespit edildiğini, davanın reddi sebebiyle davalılar lehine hukuka aykırı olarak 76.486,62 TL vekâlet ücretine hükmedildiğini, hangi davalıya ne kadar vekâlet ücreti ödeneceğine dair açıklama yapılmadığını,

maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken dava değerine göre nispi vekâlet ücreti takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; başhekim, başhekim yardımcısı, hastane müdürü, hastane müdür yardımcısı, satın alma müdür yardımcısı, satın alma ve kontrol birimi çalışanları olan davalıların yaptıkları satın alımlarla davacı kurumu zarara uğrattığı iddiasına dayalı kurum zararı nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, kararda belirtilen gerekçelere, dosya kapsamında düzenlettirilen bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına, vekalet ücretine karşı süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,