Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/17076 K.2023/1214

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat davasında davalı ...Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, davalılar ..., ... San. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, manevi tazminat davasında, davalı ...Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden reddine, davalılar ..., ... San. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. Yönünden davanın kısmen kabulüne, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve ... Motor Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı ...Ş. vekillerinin başvurusunun esastan reddine, davalı ... Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle maddi tazminat davasının davalı ...Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden reddine, davalılar ..., ... San. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, manevi tazminat davasının, davalı ...Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden reddine, davalılar ..., ... San. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ nin işçisi olan davalı ...’ ın sürücüsü olduğu, davalı ... Tic. A.Ş.' ye ait, davalı ...Ş. tarafından Kasko İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı, davalı ...

AŞ tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı aracın müvekkilleri ...’ ın eşi, ...’nın babası olan ... ...’a 24.07.2012 tarihinde çarparak ölümüne neden olduğunu, kaza nedeniyle müvekkili ...’ın ölenin desteğinden mahrum kaldığını, yine müvekkillerinin meydana gelen vefat nedeniyle manevi olarak acı duyduklarını, müvekkilinin meydana gelen zararlarından, davacı ...’in sürücü olması, ... Motor Tic. A.Ş.’ nin araç maliki olması nedeniyle, ...

A.Ş.’ nin sürücünün işvereni olması nedeniyle, sigorta şirketlerinin ise sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduklarını iddia ederek müvekkili ... için 100.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın ve müvekkili ... için açtığı belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, davacının maddi zararını kanıtlaması gerektiğini, ayrıca bilirkişi tarafından belirlenecek maddi tazminattan ölenin asli kusurlu olması nedeniyle ciddi oranda indirim yapılması gerektiğini, ölenin yaşı itibariyle yavaş hareket ederek, ayrıca taşıt yolunun geçilmemesi gereken yerinden geçmeye çalıştığından kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, bu nedenle gerek maddi tazminatın gerekse de manevi tazminatın indirilmesi gerektiğini, ayrıca davacıların talep ettiği manevi tazminatın da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin meydana gelen kaza neticesinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin TBK’nun 66. maddesi gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinden sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın müvekkili tarafından bedeni zararlar ve manevi zararlar yönünden 750.000,00 TL teminat ile İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında maddi zararlardan sorumluluklarının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamını aşan zarar olması halinde teminat kapsamında olduğunu, zararın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminat limitleri kapsamında kalması halinde sorumluluklarının olmadığını, ayrıca davacılar tarafından talep edilen manevi tazminatın da afaki ve fahiş olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kaza tarihinde, kazaya karışan aracın işleteni olmadığını, davalı ... San. ve Tic. A.Ş.’ nin aracın işleteni olduğunu, aracın 02.01.2012 tarihinde 28 ay süre ile “Motorlu Kara Nakil Araçları Kiralama Sözleşmesi” ile kiraya verildiğini ve aracın ilgili şirkete teslim edildiğini, durumun şirket kayıtları, fatura ve belgeler sabit olduğunu savunarak davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Genel Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın müvekkili tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ... Motor Tic. A.Ş. adına ölüm halinde kaza tarihi itibariyle şahıs başına 225.000,00 TL' ye kadar azami sorumluluk hadleri ile sigortalandığını, manevi tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, talep olunan maddi tazminatın talep edilemeyeceğini, aksi halde dahi sorumluluklarının kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2018 tarihli ve 2014/204 Esas, 2018/555 Karar sayılı kararıyla; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, maddi tazminat isteminin davalı ... Tic.

A.Ş. yönünden husumet nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden zarar zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında kaldığından ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı davalının maddi zarardan sorumluluğu bulunmaması nedeniyle reddine, 8.938,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San. A.Ş., ...

Sigorta A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ a verilmesine, manevi tazminat istemi yönünden, davalı ... Tic. A.Ş. yönünden husumet nedeniyle davacılar açısından ayrı ayrı reddine, davalı ...Ş. yönünden zorunlu mali mesuliyet sigortasının manevi tazminatı kapsamaması nedeniyle reddine, 7.500,00 TL manevi tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San.

A.Ş., Allianz Sigorta A.Ş.’ den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ a verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San. A.Ş., Allinaz Sigorta A.Ş.’ den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Tic. A.Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; meydana gelen trafik kazasında, müvekkili ...’ın eşini, ...’nın ise babasını kaybettiğini, müvekkili ...’ın 100.000,00 TL manevi tazminat talebinin mahkemece 7.500,00 TL olarak, müvekili ...’nın 30.000,00 TL manevi tazminat talebinin 5000,00 TL olarak kabul edildiğini, ancak kaza neticesinde müvekkili ...’ın 51 yıllık eşini kaybettiğini, katlanılması imkansız acı ve eleme maruz kaldığını, diğer müvekkilinin de zamansız olarak babasını kaybetmiş olması,

babası ile aynı evde yaşaması sebebiyle katlanılması imkansız acı ve eleme maruz kaldığını, buna göre hükmedilen manevi tazminatın müvekkillerinin uğradığı zararı karşılamasının imkansız olduğunu, vekalet ücretleri yönünden ise mahkemece, Allianz Sigorta A.Ş.' den maddi tazminat talebinin reddedilmesi nedeniyle 2.180,00 TL, manevi tazminatlardan ret edilen kısımlar üzerinden her bir davacıdan 2.180,00 TL vekalet ücretlerinin davalılar ..., Bilişim İlaç A.Ş. ile ...ye verilmesine, ayrıca ...

Sigorta A.Ş. lehine ayrıca ret sebebi farklı olduğundan bahisle her bir davacıdan ayrı ayrı 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile ... Sigorta A.Ş.’ye verilmesine karar verildiğini, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücretine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili tarafından sigortalı aracın, ... ...’ a çarpması ile meydana gelen kaza nedeniyle Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre araç sürücüsünün % 25, ölenin ise % 75 oranında kusurlu olduğundan bahisle müvekkilin maddi tazminattan sorumlu tutulmuş ise de, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişiden alınan raporda, TRH-2010 Yaşam Tablosu uygulanarak hesaplama yapıldığını, hesaplamanın PMF-1931 Yaşam Tablosuna göre ve 1/kn formülünün uygulanması ile bulunması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak alınacak rapora göre karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafından müvekkili hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesine rağmen, müvekkili şirket lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu, Avukalık Asgari Ücret Tarifesine göre müvekkilinin vekalet ücretine hak kazandığını, müvekkilinin yargılama boyunca kendisini vekil ile temsil ettirdiğini, Yargıtay’ın emsal kararlarında ve mahkemelerce verilen emsal kararlarda da müvekkili lehine vekalet ücreti verilmiş iken yerel mahkeme tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu,

gerekçe gösterilmemesinin Anayasa’nın 141/3 üncü maddesine de aykırı olduğunu, ayrıca vekalet ücreti takdir edilmemesinin adil yargılama ilkesine ve dürüstlük kuralına da aykırı olduğunu, 2918 Sayılı Yasada zararlardan araç sahibinin değil, işletenin sorumlu olacağının düzenlendiğini, işletenin üçüncü kişilerce tespitine yönelik bir platform ve ilan zorunluğunun olmadığını, kaldı ki buna rağmen davacıların zararlarını hem müvekkilinden, hem de sürücünün işvereni ve aracı kiralamış olan ...

Sanayi AŞ'den talep ettiğini, dosya kapsamına göre aracın kimin hakimiyetinde olduğunu bilebilecek durumda olduğunu, bu nedenle lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği, ayrıca müvekkili tarafından yapılan yargılama giderlerinin de hüküm altına alınması gerektiğini belirterek itirazları doğrultusunda kararın kaldırılarak müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmesini ve müvekkili tarafından yapılan yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin lehlerine vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasına ilişkin istinaf taleplerinin aracı uzun süreli olarak kiralayan kiracı ...

A.Ş. hakkında da dava açılması, kaza tarihinde aracın bu davalı şirket tarafından kullanıldığının bilinmesi, cevap dilekçesinde bu davalı tarafından aracın uzun süreli kiraya verildiğinin belirtilmiş olması ve davalı tarafından doğru hasıma davayı yöneltme imkanı bulunmasına rağmen bu davalıya dava yöneltilmesi ve davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi halinde bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ...

Tic. A.Ş. yönünden davanın nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden zarar zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında kaldığından ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı davalının maddi zarardan sorumluluğu bulunmaması nedeniyle reddine, 8.938,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San. A.Ş., ...

Sigorta A.Ş.’ den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ a verilmesine, manevi tazminat istemi yönünden, davalı ... Tic. A.Ş. yönünden husumet nedeniyle davacılar açısından ayrı ayrı reddine, davalı ...Ş. yönünden zorunlu mali mesuliyet sigortasının manevi tazminatı kapsamaması nedeniyle reddine, 7.500,00 TL manevi tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San.

A.Ş., Allianz Sigorta A.Ş.’ den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ a verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatının 24.07.2012 tarihinden (davalı ...Ş. yönünden 23.12.2013 tarihinden) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... San. A.Ş., Allinaz Sigorta A.Ş.’ den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ a verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; müvekkillerinden ...’ ın 51 yıllık hayat arkadaşını kaybettiğini, bu kayıp nedeniyle büyük acı ve elem yaşadığını, müvekkillerinden ...’ın ise aniden babasını kaybettiğini, aynı evde yaşıyor olması nedeniyle babası ile aralarında kuvvetli bir bağ bulunduğunu iddia ederek belirlenen manevi tazminatın zararı karşılamaktan uzak olduğunu, hükmedilen vekalet ücretlerinin ve Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Tic. A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretinin haksız, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çift taraflı trafik kazasında yayanın vefatı nedeniyle eşinin aracın sürücüsü, sürücünün işvereni, araç maliki, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından maddi ve manevi zarar talebi ile oğlunun araç sürücüsü, sürücünün işvereni, maliki, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3 üncü, ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup, temyiz sınırı, her bir davacı için reddedilen miktarlar bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Davacılardan ... 30.000,00 TL manevi tazminat talep etmiş, 5.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne karar verilmiştir. Bu durumda davacı ...' ın temyize konu ettiği miktar, reddedilen 25.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’ nin altında kalmaktadır.

2. Diğer davacı ... lehine hükmedilen tazminata ilişkin karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,