Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/17339 K.2023/6351

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine, davalı ...Ş. vekilinin itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı çift taraflı trafik kazasında davalı ...Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olan davacının yaralandığını, diğer davalı ...Ş.'nin davacıda oluşan maluliyet nedeniyle kısmi ödeme yaptığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.900,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 1.630,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 13.358,45 TL geçici iş göremezlik ve 61.007,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde; davacıya kaza nedeniyle ödeme yapıldığını sorumluluklarının sona erdiğini belirtmiş, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun usule uygun düzenlenmediğini, sigortalı aracın kusurunun uzman bilirkişi heyetince tespitinin gerektiğini, hükmedilecek vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...Ş. yönünden davanın kabulü ile 13.358,45 TL geçici iş göremezlik ve 61.007,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 28.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı ...Ş. yönünden, sigortalı araç sürücüsünün gerçekleşen kazada kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili ve davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, karar vermekte yeterli olmadığını, oranın yüksek belirlendiğini, 01.06.2015 tarihli genel şartlar uyarınca geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kusur dağılımının yerinde olmadığını, davalılardan Axa Sigorta A.Ş.'nin % 75 kusur ve % 8 maluliyet üzerinden 35.397,03 TL ödeme yaparak kusur oranını kabul ettiğini ve usuli kazanılmış hak oluştuğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteselsil sorumlulardan birinin yaptığı ödemenin diğerini bağladığı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun düzenlendiği,

davalının geçici iş göremezlik zararından sorumluluğu olduğunu belirterek davalı ...Ş. vekilinin diğer itirazlarının reddine, davalının itirazları üzerine alınan hesap raporunun ve raporda kullanılan hesaplama tekniğinin yasaya ve denetime uygun olduğunu belirterek söz konusu rapor doğrultusunda davalı ...Ş. vekilinin itirazının kabulü ile davanın kısmen kabulüne.

45.763,00 TL'nin 28.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ak Sigorta A.Ş.'den tahsiline, davalı ...Ş. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini ve hükmedilecek vekalet ücretinin nispi ücretin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçelerinde; itiraz dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek davalı ...Ş.'nin karara karşı itiraz yoluna başvurmadığını, ödemenin indirilmemesi konusunda davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yolcu olan davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle usule uygun olarak düzenlenen maluliyet raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamasına, hükme esas alınan kusur oranlarının oluşa uygun olmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki (2) numaralı bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları ile davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki (3) ve (4) numaralı bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu’nun 91 inci maddesi gereği, 85 inci maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur. Aynı Yasa'nın 88 inci maddesi gereğince de, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.

Yine 6098 sayılı TBK 61 ve 62 nci maddeleri ile müteselsil sorumluluk esaslarına göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK madde 162 ve 163'e göre, borcun tamamından sorumludur, 167 nci madde uyarınca da sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur.

Somut olayda davalı ...Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacı, hem içinde bulunduğu aracın hem de karşı aracın trafik sigortacısı olan şirketlere dava açmış ve dava dilekçesinde müteselsil sorumluluk ilkesi gereği zararın tamamını her iki davalıdan da talep etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalı ...Ş'nin sorumluluğunda bulunan araç sürücüsünün kazada kusuru bulunmadığı, davalı ...Ş'nin sorumluluğunda bulunan araç sürücüsünün kazada %100 kusuru olduğu gerekçesiyle, davalı ...Ş. yönünden yapılan tazminat hesaplaması ile toplam 65.758,08 TL geçici ve sürekli iş göremezlik zararı hesaplanmış ve hükme esas alınarak davanın Ak Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, davalı ...Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacının yanı sıra davalılardan sadece Ak Sigorta A.Ş. itiraz yoluna başvurmuş, davalının itirazı üzerine yeniden hesap raporu alınmış olup söz konusu raporda; davalı ...Ş'nin araç sürücüsünün %100 kusuru ile ancak diğer davalı ...Ş.'nin davadan önce yaptığı 37.134,00 TL ödemeyi güncelleyerek tazminattan mahsup ederek bakiye sürekli iş göremezlik zararı hesaplanmıştır. Yukarıda izah edilen hukuki olgular ve yasal düzenlemelere aykırı olarak denetime elverişli olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınması eksik inceleme olup, eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Teselsül hükümlerinin uygulanabilmesi için davaya konu kazada az da olsa karşı aracın kusuru bulunması gerekir. Bu nedenle davalı ...Ş'nin davadan önce yaptığı ödeme; kazada %100 kusur ile sorumlu olan davalı ...Ş.'nin sorumluluğunu azaltmaz. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, davalı ...Ş'nin davadan önce yaptığı ödeme mahsup edilmeksizin sürekli iş göremezlik zararı hesaplanması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3- Davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda PMF Yaşam Tablosu kullanılarak, progresif rant formülü ile 61.007,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır. Davalı ...Ş. vekilince yapılan itiraz üzerinde İtiraz Hakem Heyetince alınan ve karara esas kabul edilen aktüer bilirkişi raporunda ise; TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve teknik faiz uygulanmadan 70.612,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış, yukarıda da belirtildiği gibi davalı ...Ş'nin davadan önce yaptığı ödeme hatalı olarak mahsup edilerek karar verilmiştir.

Bu durumda Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda PMF Yaşam Tablosu kullanılarak, progresif rant formülü ile yapılan hesaplamanın davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu dikkate alınarak itirazların incelenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

4- 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA

Aşağıda yazılı temyiz harcının istek halinde davacı ve davalı ...Ş.'ye iadesine,