Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/17640 K.2023/9508

Taraflar arasındaki haksız fiil nedeniyle tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı İSKİ Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı İSKİ Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Binalarında göçme ve çatlamalar oluştuğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/76 D.İş ... dosyası ile tespit yaptırıldığını, 08.06.2010 tarihli tespit raporuna göre Tıp Fakültesi Eğitim ve Araş. Hast. E Blok'ta oluşan çatlamaların müteahhidi ... İnş. San ve Tic. A.Ş. ile ... İnş. San. Tic Ltd.

Şti., iş vereni İSKİ olan tünel çalışmasının yarattığı göçmeler sonucu oluştuğunu belirterek E1 Blok güçlendirme maliyeti için 3.616.080,00 TL + KDV, E2 Blok güçlendirme maliyeti olarak 4.728.938,50 TL + KDV, E1 ve E2 blokta bulunan merkez laboratuvar hasar oluştuktan sonra hizmet veremediği için idare tarafından yerleşke içinde prefabrik çelik yapı olarak inşa edilen binanın maliyeti olan 2.660.000,00 TL + KDV, meydana gelen hasar nedeniyle kullanılamayan ...

Biyal Merkez Laboratuvarında oluşan kurum kaybı 8.499.541,97 TL, Terminal masrafı olarak 340.000,00 TL + KDV olmak üzere; toplam 11.345.018,50 TL + KDV ile 8.499.541,97 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava dosyasında davacı kurum ve davalı kurumun kamu hizmeti vermesi nedeniyle İstanbul İdare Mahkemesinin görevli olduğunu, bu nedenle görev itirazında bulunduklarını, ayrıca iş bölümü itirazında bulunduklarını, dava dosyasında adli yargı yolu içinde ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, husumet itirazları bulunduğunu, E1 ve E2 blokta meydana gelen hasar ve bu hasar nedeniyle menfi ve müspet zararın istenmesi nedeniyle İSKİ'nin İBB'den işin güzergahındaki lokasyonların jeolojik durumu ve inşaai durumu hakkında bilgi aldığını, risk taşıyabilecek bölgeleri seçerek sondaj çalışmaları yaptığını,

müvekkillerinin İSKİ'nin belirlediği projeye uyarak insiyatif kullanmadıklarını, bu nedenle oluşan hasardan sorumlu olmadıklarını, esas yönünden ise davacı kurumun uğradığını ileri sürdüğü menfi veya müspet zararı talep etmesinin sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle mümkün olmadığını, haksı fiile dayalı tazminat talebi yönünden ise müvekkillerinin kusurunun ispatlaması gerektiğini, kusursuz olan müvekkilleri yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, işin yapımı sırasında gerekli özen ve iş güvenliğini sağlayan müvekkillerinden davacının talepte bulunmasının yersiz olduğunu,

kaldı ki tadili istenen binaların daha öncede meydana gelen depremler nedeniyle hasarlı bulunduğunu, olay günü meydana gelen aşırı yağışların hasarda etkili olduğunu, hatta tadili istenen binaların yıkılıp yapılmaya muhtaç olduğunu, bu nedenle davanın konusuz olup reddine karar verilmesini istediklerini bildirmiştir.

2.Davalı İSKİ vekili cevap dilekçesinde; davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili idarenin herhangi kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, yapılan sözleşmenin 33.7 maddesi, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9. ve 27. maddeleri gereğince kaza, hasar kayıp ve zararların mali hukuki sonuçlarının müteahhit firmaya ait olduğunu, müvekkili idarenin işi müteahhit firmalara istisna akdi çerçevesinde anahtar teslimi olarak yaptırdığını, istisna akdi nedeniyle açılan bu tür davalarda daha önce husumetten ret kararları verildiğini, davacının tespitlerinin müvekkili idarenin savunma ve itiraz ... konulmadan ve tebliğ edilmeden gıyapta düzenlendiğini belirterek davanın husumet ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

3.İhbar olunan Gama End. Tesisleri İmalat ve Montaj A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça İstanbul 4. AHM'nin 2013/454 Esas ... dosyası ile müvekkili aleyhine dava açıldığını açılan bu dava ile huzurda görülen davanın konusu arasında bağlantı olmadığını, davalıların ihbar talebinin bu nedenle kabul edilemeyeceğini belirterek ihbarı reddetiklerini ve muvafakatlarının olmadığını bildirmiştir.

4.İhbar olunan Taisei vekili cevap dilekçesinde; davanın İSKİ dışındaki davalılar tarafından kendilerine ihbar edildiğini, ancak davalılar ile ihbar olunan arasında rücuyu gerektirecek hukuki ilişki bulunmadığı, ayrıca davacının talep ettiği hasar tazminatından dolayı İstanbul 45 ATM'nin 2013/279 Esas ... dosyasında ayrı bir tazminat davası açıldığını, bu nedenle görülmekte olan dava ile ihbar olunan firma arasında kusur, sorumluluk ve bağlantı bulunmadığından müdahale istekleri olmadığını bildirmiştir.

5.İhbar olunan Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından 15.12.2008-15.12.2011 tarihli 24303670 poliçe numaralı inşaat All Risk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatının sağlandığını, dava konusu olayın poliçe teminat kapsamında kalıp kalmadığı konusunda net bir bilginin verilemeyeceğini, davacının talep ve dava hakkının zaman aşımına uğradığını, dava konusu hasarın meydana geldiği 18.02.2009 tarihinden itibaren bir yıllık süresinin geçtiğini, davalı şirketçe yapılan çalışmalar sonucu zeminde boşalma meydana gelmesine bağlı olarak yapının temellerinde farklı oturmalar oluşması ile binada çatlak oluştuğunun iddia edildiğini,

binanın kendisinde meydana gelecek zararların aksine bir sözleşme yok ise teminat dışında kaldığını, davacı tarafın kusuru ve zararı ispatlaması gerektiğini, ayrıca davalı şirketlerin eylemi ile illiyet bağını da ispatlaması gerektiğini, davalıların ancak kusurları oranında sorumlu olabileceğini, davanın reddini istediklerini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı İSKİ'nin Avrupa Yakası 2. Kısım Atık Su inşaatı ile bu inşaat kapsamında tünel çalışmasını yapan diğer davalılar ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti.nin kazı eylemi ile davacı üniversitesinin yerleşkesinde bulunan binalarda meydana gelen hasar arasında illiyet bağı bulunduğu, 28.06.2016 tarihli bilirkişi raporu ile davacının isteyebileceği güçlendirme bedel tutarının dava tarihi itibariyle 1.744.057,00 TL olduğu,

12.09.2017 tarihli bilirkişi raporu ile laboratuarın kapalı kaldığı 3 aylık süre için gelir kaybının 1.071.498,29 TL olduğunun hesaplandığı gerekçesiyle raporları hükme esas alarak davalıların görev (Yargı yolu), husumet, hukuki yarar (dava konusuz olduğundan) itirazlarının yasal koşulları oluşmadığından reddine, 1.744.057,00 TL hasar tazminatı ve 1.071.498,29 TL mahrum kalınan kar tazminatının olay tarihi olan 06.06.2010’tan itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan İSKİ vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1-Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bina güçlendirme bedellerinin yanlış hesap edildiğini, rapora karşı yaptıkları itirazın değerlendirilmediğini, gerçek zararın çok düşük hesaplandığını, zarar hesabında dikkate alınan 3 aylık dönemin gerçek zararı kapsamadığını, laboratuvar hizmetleri için binadaki hasar nedeniyle bina kullanılamayınca 2.660.000,00 TL'ye yaptırılan prefabrik çelik binanın maliyeti ve 340.000,00 TL terminal masrafının zarar hesabına katılmamasının hatalı olduğunu ve bu talepler yönünden neden reddedildiğinin gerekçelendirilmediğini ileri sürerek gerçek zarar hesabı yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı İSKİ vekili istinaf dilekçesinde; davaya sebebiyet veren işin anahtar teslimi yaptırıldığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, hasar ve zarardan yüklenicilerin sorumlu olduğunu, olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3-Davalılar ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd Şti. vekili istinaf dilekçesinde; hükmün onanmasını istediği, istinaf sebebi olarak ... firmasının adının karar içeriğinde maddi hata sonucu yanlış yazıldığını ileri sürerek maddi hatanın düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından; davalıların yaptığı çalışma sırasında davacıya ait binanın hasar gördüğü, hasar sebebiyle laboratuvar gelirlerinde kayıp oluştuğu, hasar gören bina nedeniyle zarar meydana geldiği, mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda binanın tadili için 3 ay süreye ihtiyaç bulunduğunun belirlendiği, laboratuvar zararı hesabının bu nedenle 3 aylık süre için hesaplandığı, bu hesaba yönelik itiraz dilekçesinde ayrıca zarar kalemleri yönünden itiraz edilmediği,

bina tadili için teknik bilirkişiler tarafından öngörülen 3 aylık süreye göre zarar hesabı yapılmasının kanuna aykırı olmadığı, davacının gerçekleşen maddi zararını usulüne uygun delillerle ispatlaması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına göre uygun olduğu, davalı İSKİ ile diğer davalılar arasında akdedilen sözleşmenin davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, davalı İSKİ'nin iş sahibi olarak davacıya karşı sorumlu olduğu tashih talebinin ilk derece mahkemesince değerlendirilip henüz karar verilmeden istinaf edilemeyeceği gerekçesiyle davalılar ...

İnş. ile ... İnşaat San. ve Tic A.Ş. vekilinin istinaf talebinin usulden reddine, davacı vekili ve davalı İSKİ vekillerinin istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı İSKİ Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili idarenin davaya konu maddi zararlarının delillerini ayrıntılı olarak dosyaya sunulduğunu, zarar hesabında kurum delil ve kayıtlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporları ile gerçeğe uymayan zarar hesapları yapıldığını, bilirkişi raporlarına itirazlarında raporun teknik kısmı bakımından itirazları olduğunun açıkça ifade edildiğini, bina tadili için teknik bilirkişiler tarafından öngörülen 3 aylık süreye göre zarar hesabı yapılmasını kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2- Davalı İSKİ Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde; dava açılmasına sebebiyet veren ve çalışmayı yapan idare müteahhidi "... İnş. San. ve Tic. A.Ş. + ... İnş. Taah. Hafr. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı arasında yapılan sözleşmenin 33.7 maddesi, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 9 uncu ve 27 nci maddeleri gereği yüklenicilerin yaptığı işlerle ilgili ortaya çıkabilecek her türlü kaza, hasar, şikayet, zarar ve ziyandan dolayı maddi, manevi, hukuki ve cezai olarak sorumlu olduklarını, aralarındaki sözleşme ... sözleşmesi olup idarenin kontrol, gözetim ve denetimi olmadığını, haksız fiil tarihinden itibaren faize karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalılarca yapılan atık-su tünel inşaati nedeniyle davacı üniversiteye ait İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Binalarında göçme ve çatlamalar oluşması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği kürsüsünden alınan 28.06.2016 tarihli bilirkişi heyet raporu ile İSKİ tarafından davalılar ... ve ... şirketlerine ihale edilen atıksu tüneli inşaatları tünel kazısının El ve E2 blok temel zeminlerinde farklı zemin oturmaları ve çökmeler meydana getirdiği,

neticesinde El ve E2 bloklarının taşıyıcı sistemlerinde yapısal ve yapısal olmayan hasarlar oluşmasına neden olduğu ve illiyet bağı olduğunun tespit edilmiş olmasına göre dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı İSKİ vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı İSKİ'ye yükletilmesine,

2547 ... Yasanın 56/b maddesi gereğince davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,