Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/18421 K.2024/358

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...

A.Ş.'nin davalı ...Entegre Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alacaklı olduğunu, davalı firmanın kredi geri ödemelerini yerine getirmemesi sebebiyle davacı banka tarafından davalı şirket ve kefili aleyhine Balıkesir 5. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3726 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, alacağın tahsil imkanının bulunmadığını, borçlu davalının alacaklı bankayı zarar kastı ve alacaklılardan mal kaçırmak gayesiyle taşınmazlarını borcun doğumundan sonra devrettiğini, maliki olduğu...Mah.

4340 ada 10 parsel zemin kat 1 nolu bağımsız bölümün tamamını 08.06.2015 tarihinde davalı ...'e devrettiğini belirterek bu devir işleminin İİK 278 ve devamı maddeleri uyarınca davacı banka yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın açıldığı tarihte kesin aciz belgesinin ibraz edilememesi halinde iptal davasının dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, borçluların mallarına haciz konulmadan yahut haklarında iflas kararı verilmeden önce malları üzerinde diledikleri tasarruflarda bulunabildiğini, müvekkili ...'in bu davada iyi niyetli üçüncü kişi durumunda olduğunu, müvekkilinin diğer davalı ile ilgisi bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; devir yapılan davalı ...'in davalı şirketle arasında organik bağ bulunduğu, dava tarihinden sonra taşınmazın ... tarafından ...'e devredildiği, davalının taşınmazın önceki maliklerinden olup şirketin borçlu olduğunu bilebilecek durumda olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile;... ili,...ilçesi,...mahallesi, 4340 ada, 10 parsel, zemin kat, 1 nolu bağımsız bölüm bodrum kat depolu iş yeri vasıflı taşınmazın Balıkesir 5. İcra müdürlüğünün 2015/3726 esas sayılı dosyasında davacı alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı şirket tarafından,

diğer davalı ...'e satışı suretiyle yaptığı temliki tasarrufların İİK'nın 283. maddesi uyarınca iptaline, ...'in dava dışı ...'e taşınmazın satışı nedeniyle 22.08.2018 tarihi itibariyle taşınmazın satış bedeli toplamı olan 818.218,51 TL'nin takip dosyasında davacı alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine, satış tarihi itibariyle faiz uygulanması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin taraf teşkili sağlamadan yargılama yaptığını, davalı müvekkilinin dava konusu taşınmazın eski maliki olduğunu, ancak bu durumun borçlu ile arasında organik bağ olabileceğini kanıtlamadığını, davalı müvekkilinin taşınmazın kök maliklerinden olduğunu, diğer 1/2 dava dışı hissedar ile birlikte 07.05.2015 tarihli Gayrimenkul Satış Sözleşmesine istinaden... ili,...ilçesi,...Mahallesinde bulunan 4340 ada, 10 parsel sayılı taşınmazdaki dava konusu 1 nolu bağımsız bölüm ile aynı parseldeki dava dışı 2 nolu bağımsız bölümü ...

Geri Dönüşüm Sistemleri San. Tic. AŞ.'ye sattıklarını, satış sonucu ...

Geri Dönüşüm şirketinin toplam 2.250,000,00 TL bedelli muhtelif bankalara ait 42 adet çek verdiğini, bu çeklerin içinde ...in ...'a verdiği çeklerin de bulunduğunu, bu hususun iki şirketin iş birliği içinde olduğunu gösterdiğini, çeklerin bazılarının karşılıksız çıktığının bankalarca tespit edildiğini, satış karşılığında alacağını alamayan davalının, borçlu ... şirketine başvurması üzerine taşınmazın şirket tarafından ...e devredildiğinin öğrenildiğini, taşınmazın önceki devirlerine ilişkin bedelleri gösterir tedavüllü akit tablolarının dosyada olduğunu, davacının kusurunun davalı müvekkiline yükletilemeyeceğini,

taşınmazın devir silsilesinde tek muvazaanın ... tarafından ...e devir aşamasında olabileceğini, borçlu ve kefilin itiraz etmeden takibin kesinleşmesinin sağlanmasını sağlayan borçlu ...şirketinin banka borcundan kendisini kurtarmak amacında olduğu ile müvekkili arasında organik bağ olmadığını gösterdiğini, kefile ait haciz tutanağının borçlu için aciz belgesi yerine geçemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu şirket ile davalı ...'nın organik bağ içinde bulunması taşınmazın önceki maliklerinden olmasına göre, şirketin borçlu olduğunu bilebilecek durumda olduğu,

alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla borçlu şirketten 08.06.2015 tarihinde tekrar satın alması ve taşınmazı dava açıldıktan sonra dava dışı dördüncü kişiye muvazaalı devrettiği, davacı tarafın taşınmazın dava sırasındaki devrine göre talebini davalı ...'ya yönelik nakdi tazminata karar verilmesi talebine göre mahkemece davanın İİK.'nun 283/2 maddesine göre üçüncü şahsın elinden çıkardığı değer nispetinde nakdi tazminatın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf talebinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Tasarrufun iptali davasını elinde geçici veya kesin aciz belgesi bulunan alacaklı açabilir. (İİK.m.277) Bu husus, dava şartı olup, hâkim görevi gereği yargılamanın her aşamasında doğrudan gözetmek zorundadır.

Somut olayda, dava dayanağı olan icra takip dosyasında İİK'nun 105. maddesinde belirtildiği şekilde borçlu davalı ...Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığı gibi İİK'nun 143.maddesinde belirtilen aciz belgesi de sunulmamıştır. Her ne kadar 20.07.2015 tarihinde davalı borçlu şirketin kredi sözleşmesinde belirtilen adresi olan... Organize Sanayi Bölgesi ...adresinde haciz yapılmış ise de, bu adreste ... Grup Peyzaj Plan İnş. Gayr.

Ve Turz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiği, bu şirketin faaliyet gösterdiğine ilişkin olarak vergi levhası ile kira sözleşmesinin sunulduğu, yani davalı borçlu şirketin bu adresle bir ilgisi kalmadığı, davalı borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı olan ... Mah. 4064 Ada 2 Parsel - 250. Sk.

No:26 - ...adresinde ise haciz yapılmadığı anlaşılmış olup, bu durumda, davalı borçlu şirketin aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'e iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,