Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20447 K.2023/7848

Taraflar arasındaki rücuen tazminat talebine konu itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 08.04.2015 tarihinde Şırnak İli İdil İlçesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki davacıya zorunlu trafik sigortası ile sigortalı araç seyir halinde iken dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre yolun sol tarafından çıkıp banket dışındaki taş parçalarına çarparak devrilmesi sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde ..., ..., ... ve ... isimli yolcuların vefat ettiğini,

olay sonucunda aktüer bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 23.06.2015 tarihli raporda vefat eden ...'un mirasçılarından annesi ... için ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatı miktarının 7.712,21 TL olarak hesaplandığını, vefat eden ...'un mirasçılarından annesi ... için ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatı miktarının 7.712,21 TL olarak hesaplandığını, vefat eden ...'ın mirasçılarından eşi ... için 87.724,17 TL, kızı ... için 8.817,32 TL, oğlu ... için 9.744,70 TL, kızı ... için 14.761,03 TL olmak üzere ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatı miktarının toplam 121.047,22 TL olarak hesaplandığını,

vefat eden ...'ın mirasçılarından babası ... için ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının 20.065,85 TL olduğunu, tazminat bedellerinin 06.07.2015 tarihinde vekil Av. ... hesabına müvekkili şirket tarafından ödendiğini, trafik sigortası genel şartlarına göre ödemede bulunan sigortacı tazminatı gerektiren olay yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda bu maddelerin parlama,

tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise sigorta ettirene rücu edebileceğini, kazaya karışan aracın trafik kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere istiap haddini aşacak şekilde fazla yolcu bulunması neticesinde meydana gelen zarar ödenmiş olduğundan müvekkili şirketin sigortalıya rücu hakkı doğduğunu, bu nedenle davalı borçlunun borca ve faize itirazlarının iptaline ve icranın devamına, davalı borçlunun % 20 icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketince yapılan ödemelerle ilgili rücuya sebebiyet veren bir hususun bulunmadığını, Genel Şartlar B.4 maddesi e bendinde ''yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması'' rücu nedenleri arasında yer almış ise de Yargıtay kararlarına göre sırf yükleme sınırının aşılmış olmasının sigortalıya dönme hakkı vermediği ayrıca kazanın oluşu ile yükleme sınırının aşılması arasında nedensellik bağının kurulabilmesinin gerektiğinin belirtildiğini, yani kazanın yükleme sınırının aşılması yüzünden meydana gelmesi gerektiğini,

hasar dosyalarına konu kazada kazanın sebebinin istiap haddinin aşılması olmadığını, kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporu ile kazanın nedeni olarak KTK'nun 52/1-B maddesinin ihlali olarak belirtildiğini, kaza sırasında istiap haddinin aşılmadığını, bu hususta bilirkişi raporu aldırılmasını talep ettiklerini, bu nedenle haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aracın sürücüsü olan davalının yolcuların ölümüne sebebiyet verdiği, davacı ... şirketinin davaya konu tazminat ödemesi için Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.

4. maddesine göre ruhsatta malik olarak görünen ve sigorta sözleşmesinin tarafı davalıya karşı rücu hakkına sahip olduğu, sürücünün alması gereken önlemleri almadığından, kullanması gereken tertibatları kullanmadığı, çocuk bağlama sistemleri olmayan araçlarda 3 yaşın altındaki çocukların taşınmaması gerektiği; takla atan araçta yukarıda bahsedilen kullanılması mecburi gereçlerin kullanılmamasından dolayı kaza oluşumu esnasında yolcuların araçtan fırlamalarının kaçınılmaz olduğu ve ölümlerle ilgili nedensellik bağının kurulması gerektiği, sürücünün %100 ağır kusurlu olduğu,

davacı ... şirketinin rücu hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile. İdil İcra Müdürlüğünün 2016/80 takip sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte takibin devamına, takip konusu asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kazaya karışan aracın istiap haddini aşmadığını, mahkemece rücu sebebi sayılmayan bir gerekçe oluşturularak haksız ve hukuka aykırı bir karar verildiğini, rücu şartının oluşmadığını ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza yapan Renault 19 model otomobilin net ağırlığının 945 kg, azami yüklü ağırlığının 1420 kg olması nedeniyle istiap haddinin 475 kg olduğu, araca alınan ikisi bir yaşında çocuk olmak üzere altı kişinin azami ağırlığının 359 kg olması nedeniyle istiap haddinin aşılmadığı ve kazanın istiap haddinin aşılmasıyla ilgisinin bulunmadığı açıklanmasına rağmen, davacı tarafça dayanılmayan rücu nedenleri gerekçe gösterilerek davanın kabulünün hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf mahkemesi tarafından dosyada maddi hata yapılarak kararın ilk sayfasında dosya konusu tazminatın yalnızca 20.065,85 TL olduğunun yazıldığını, hüküm kısmında vekalet ücreti bu miktara bağlı olarak 4.080 TL olarak hesaplandığını ancak dava konusu miktarın dava dilekçesinden de açıkça görüldüğü üzere 162.526,66 TL olduğundan vekalet ücretinin bu tutar üzerinden nispi olarak hesaplanması gerekmektiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuan tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve 95 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4-e maddesi.

3. Değerlendirme: 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12 nci maddesinin (1) nolu bendinde "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir" düzenlemesi yapılmıştır.

Eldeki davada harca esas değer 162.526,66 TL olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 20.065,85 TL olarak kabul edilerek davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmişse de nispi vekalet ücretininin harca esas değer 162.526,66 TL esas alınarak belirlenmesi gerekirken eksik vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5. bendinde yer alan "4.080 TL " ibaresi çıkartılarak yerine "25.379 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın, İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine