Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20484 K.2023/5488

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi üzerine, bu defa Yargıtay(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Bayramlar San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 2006-2008 dönemine ilişkin olarak 02.11.2012 tarihi itibariyle toplam 49.500,00 TL borcu bulunduğunu, bu borcun tahsili amacıyla iş veren şirket aleyhine icra takipleri başlatıldığını, davalılardan ...'ın borçlu Bayramlar San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin ortaklar kurulu üyesi ve ortağı olduğunu, davacı kurumun alacaklarına ilişkin ödeme emirlerini 18.09.2012 tarihinde tebliğ almasına rağmen ödeme yapmadığını, ancak 02.10.2012 tarihinde Sakarya ili, Erenler ilçesi, 1183 sayılı parselde yer alan 1, 2, 3 nolu bağımsız bölüm niteliğindeki taşınmazlarını diğer davalı ...'e satarak onun adına tapuda tescilini sağladığını, davacı kurumun prim alacağını tahsil imkanını engellemek amacıyla bu satış işleminin yapıldığını belirterek muvazaalı satış işleminin iptali ile Sakarya ili, Erenler ilçesi, 1183 sayılı parselde yer alan 1, 2,

3 nolu bağımsız bölüm niteliğindeki taşınmazların davalı ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...; satış işlemini dokuzuncu ayın yirmi yedisinde yaptığını, kurumun takip işleminden haberdar olmadığını, takip işleminin kendisine sonradan tebliğ edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Sakarya İş Mahkemesinin 05.11.2013 tarihli ve 2013/225 Esas, 2013/839 Karar sayılı kararı ile; davalının ödeme emirlerini tebliğ aldığı tarihten yaklaşık 9 gün sonra davacı kurum olan SGK'nın alacağının tahsilini engellemek amacıyla taşınmazları davalı ...'e sattığı, bu şekilde yapılan satışın alacaklının takibini sonuçsuz bırakmak amacıyla yapılmış muvazaalı satış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Sakarya İli Erenler İlçesi Çiflik Mevkii 11830 nolu parselde bulunan 1-2-3 nolu bağımsız bölümlerin davalı ... tarafından davalı ...'e yapılan 27.09.2012 tarihli satış işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 28.10.2014 tarihli ve 2014/2382 Esas, 2014/20774 Karar sayılı ilamı ile;

"...

Dava; Sosyal Güvenlik Kurumu borçlusu davalı ... ile diğer davalı 3.kişi arasında yapılan satış işleminin, Kurum alacağının tahsiline imkân bırakmamak amacıyla yapıldığı iddiasıyla 6183 sayılı Yasanın 29 ve 30. maddelerine göre iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı biçimde davanın kabulüne karar vermiştir.

6183 sayılı Yasanın 24.maddesinde; aynı Yasanın 27,28, 29 ve 30. maddelerinde yazılı tasarruf ve işlemlerin iptaline yönelik davaların genel mahkemelerde açılacağı öngörülmüştür. Mahkemece, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddi yerine, esasa ilişkin olarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ...’ın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. " gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı SGK Başkanlığı’nın davalıların borçları sorumluluğunda kuruma borçlu olduklarına ilişkin belge göndermedikleri gerekçesiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bu defa Yargıtay(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.10.2019 tarihli ve 2016/19598 Esas, 2019/8855 Karar sayılı ilamı ile;

"...

Somut olaya gelince, dava ön koşulları mevcut olduğundan 6183 sayılı yasanın 27, 28, 29, 30.maddelerdeki iptal koşularının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gereklidir. Davacı kurumun, temyiz dilekçesinin ekinde sunduğu 08/08/2016 tarihli kuruma ait cevabi yazıda, dava dilekçesinde sadece adı geçen 2 4331 01 01 1000712 054 01 90 sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinin %10 ortağı olan davalı ...’ın kuruma 03/08/2016 tarih itibari ile 68.720,44 TL borcu bulunduğu görülmektedir.

O halde mahkemece, esasa girilerek toplanacak delillere göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozularak yeniden dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;davalının ödeme emirlerini tebliğ aldığı tarihten yaklaşık 9 gün sonra davacı kurum olan SGK'nın alacağının tahsilini engellemek amacıyla taşınmazları davalı ...'e sattığı, bu şekilde yapılan satışın alacaklının takibini sonuçsuz bırakmak amacıyla yapılmış muvazaalı satış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Sakarya İli Erenler İlçesi Çiflik Mevkii 11830 nolu parselde bulunan 1-2-3 nolu bağımsız bölümlerin davalı ... tarafından davalı ...'e yapılan 27.09.2012 tarihli satış işleminin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin davacı kuruma borcu bulunmadığını, Sakarya İş Mahkemesinde açılan 2012/787 esas ve 2012/790 dava dosyalarının celp edilip incelenmesinin gerekli olduğunu, davacı kurum aleyhine zarar vermek kastı olmadığını, Yerel Mahkemece bu hususta hiçbir araştırma dahi yapılmadan evrak üzerinden karar verildiğini, muvazaa olayını doğrulayacak hiçbir somut gerekçeye yer verilmediğini, hükmedilen vekalet ücretinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 6183 sayılı Kanun'un 102.maddesinde "amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilemezse zamanaşımına uğrar." hükmünün düzenlendiğini, davalı ...'ın müvekkiline ihtiyaç içinde olduğunu beyan etmesi akabinde bu yerleri satın aldığını, muvazaa ilişkisini doğrulayacak dosya içerisinde hiçbir delil olmadığını, müvekkilinin iptale konu edilen taşınmazı satın alabilecek gücü olduğunu, aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6183 sayılı Yasa’nın 24 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 24 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemece bozma ilamına uyularak karar verildiği belirtilmiş ise de dosya kapsamından bozma gerekleri yerine getirilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Hükmüne uyulan bozma ilamında. 08.08.2016 tarihli kuruma ait cevabi yazıda, dava dilekçesinde sadece adı geçen 2 4331 01 01 1000712 054 01 90 sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinin %10 ortağı olan davalı ...’ın kuruma 03.08.2016 tarih itibari ile 68.720,44 TL borcu bulunduğunun görüldüğü,

o halde mahkemece, esasa girilerek toplanacak delillere göre karar verilmesi gereğine değinilmesine karşın mahkemece, esasa ilişkin hiç bir inceleme yapmadan ve delil gösterilmeden davalının ödeme emirlerini tebliğ aldığı tarihten yaklaşık 9 gün sonra davacı kurum olan SGK'nın alacağının tahsilini engellemek amacıyla taşınmazları davalı ...'e sattığı, bu şekilde yapılan satışın alacaklının takibini sonuçsuz bırakmak amacıyla yapılmış muvazaalı satış olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 24 ve devamı maddeleri gereğince açılan tasarrufun iptali davalarında, 6183 sayılı Yasa’nın 28/2 maddesine göre kendi verdiği malın akdin yapıldığı sıradaki değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler bağış niteliğinde olup iptali gerekmektedir. Yine aynı Yasanın 30. maddesine göre de kamu alacaklarının bir kısmını veya tamamının tahsiline olanak bırakmamak amacı ile borçlu tarafından bir taraflı tasarruflar ile borçlunun maksadını bilen veya bilmesi gereken kimseler ile yaptığı tasarrufların tarihleri ne olursa olsun geçersiz olacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; 6183 sayılı Yasa'nın 24 ve devamı maddeleri gereğince, davalılar arasında yapılan tasarruflar arasında mislini aşan bedel farkı bulunup bulunmadığının, yine davalı 3.kişinin davalı borçlunun maksadını bilen veya bilmesi gereken kişilerden olup olmadığı konusunda aralarında herhangi bir akrabalık, arkadaşlık, iş ortaklığı gibi bir durumun varlığının araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

2.Kabule göre de; tasarrufun iptali davalarında dava değerini, takibe konu alacak miktarı ile iptali istenilen tasarruf bedelinden hangisi az ise o bedel oluşturmaktadır. Somut olayda, davacının davalı borçludan tasarruf tarihi itibariyle alacağının ne kadar olduğunun bilirkişi aracılığı ile tespit edilmesi ve bu miktar ile tasarruf konusu taşınmazların bilirkişi raporu ile tespit edilen gerçek değerlerinin karşılaştırılması ve daha düşük olan değer üzerinden harca hükmedilmesi gerekirken karşılaştırma yapılmadan taşınmazların gerçek değeri üzerinden harcın belirlenmesi de doğru değildir.

3.Yine kabule göre; 136 sayılı Avukatlık Kanunun 168. maddesinde değişiklik yapan 5904 sayılı Yasanın 35. maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir” hükmü gereğince maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nispi vekalet ücreti takdir edilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ... ve davalı ...'e iadesine,