Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20671 K.2023/3240

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücü, işleten firma, malik ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacıların oğlu ve kardeşi yaya ... ...’ye çarpması sonucu meydana gelen kazada desteğin vefat ettiğini belirterek davacı baba ... için 30.000,00 TL, davacı anne ... için 30.000,00 TL, davacı kardeş ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 90.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç tüm davalılardan,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için ayrı ayrı 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş. 22.12.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini davacı ... için 10.388,59 TL'ye, davacı ... için 11.294,85 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Aras Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, kazaya karışan aracın davalı şirkette fiilen çalışmadığını, kaza sırasında aracı kullanan ...'nin davalı şirket çalışanı olduğu iddiasının gerçek olmadığını, maddi tazminat talebinin net ve açık bir şekilde belirtilmesinin gerektiğini, kusur yönünden gerekli incelemenin yapılmasının gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hür Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa sulhen ödeme yapıldığını, kusur oranının Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenmesinin gerektiğini, davacı tarafın müvekkili açısından ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceğini, manevi tazminat talebinin poliçe teminatı dahilinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeni ile yapılan ceza yargılamasında davalının tali kusurlu olduğunun belirlendiğini, ancak davalının bir kusurunun bulunmadığını, istenen manevi tazminatın çok fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...; dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.04.2015 tarihli ve 2013/551 Esas, 2015/163 Karar sayılı kararı ile; manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı kardeş için 5.000,00 TL manevi tazminatın, maddi tazminat isteminin kabulü ile davacı baba için 10.388,59 TL, davacı anne için 11.294,85 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı sigorta şirketi vekili, davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 22.11.2018 tarihli ve 2015/14635 Esas, 2018/11138 Karar sayılı kararı ile.

"Mahkemece, trafik kaydına göre malik olmayan kişi ya da hükmi şahsiyetlerin gerçekte aracın işleteni olduğu hususunda ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğu hususu da göz önünde bulundurularak, davacı yanın bu yöndeki delillerinin sorulması, buna göre taraflar (araç kayıt maliki ve davalı şirket) arasında tanzim edilen sözleşme olup olmadığı, varsa sözleşme şartlarının ne olduğu, davalı ...’ün davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. adına taşımacılık yapıp yapmadığı, davalı aracının bu şirket adına ne şekilde çalıştığı, davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş.’nin işletenlik sıfatının bulunup bulunmadığı,

dolayısıyla davalının pasif husumet ehliyetinin varlığı hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli olmadığı" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.01.2021 tarihli ve 2019/33 Esas, 2021/36 Karar sayılı kararı ile; manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... , ... ve Aras Kargo A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile davacı ... için 10.388,59 TL, davacı ... için 11.294,85 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 10.04.2013 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 17.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kararın yasal olmadığını, talepleri ile uyuşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre iddialarının değerlendirilmediğini, belirlenen maddi tazminatın fahiş olduğunu, kendisini vekille temsil ettirmeyen ... lehine de vekalet ücreti takdir edildiğini, bu hususun açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamında bahsedilen davalı şirketin aracın işleteni olup olmadığı yönünden davacı tarafça herhangi bir delil sunulmamış olmasına rağmen davalı şirket hakkında pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken işleten sıfatıyla sorumluluğuna gidilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, müteveffanın 17 yaşında olduğu, hurdacılık yaptığı ve sabit bir gelirinin bulunmadığı,

Sivas Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından bildirilen gelir ile tanık beyanına itibar edilerek afaki rakam üzerinden hesaplama yapılan bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesinin hatalı olduğunu, destek tazminatı talep eden davacılar müteveffanın anne ve babası olduğu, kural olarak, yetişmiş çocukların, elverişli ekonomik durumda olsalar dahi anne ve babalarına bakma yükümlülükleri bulunmadığını, ancak fiili desteğin ispatı halinde maddi tazminata hükmedilmesi mümkün olduğunu, manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücü, işleten firma, malik olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacılar vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekilinin diğer temyizine gelince; bozma kararından sonra mahkemece davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. aleyhine bir durum oluşturacak şekilde kendisini vekille temsil ettirmeyen davalı ... lehine de vekalet ücreti takdir edilmesi doğru görülmemiştir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının, hüküm fıkrasının 11 ve 12 numaralı bentlerinde yer alan “ ... Akif Serkan Ekici” ibarelerinin her iki bentten de çıkarılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Aras Kargo Yurtiçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,