Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/20763 K.2024/7930

Taraflar arasındaki kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. TRT Çocuk kanalında yayınlanan "Maysa ve Bulut" isimli çizgi filmde yer alan bir sahne nedeniyle davalı milletvekili tarafından 05.08.2018 tarihinde Twitter hesabından "Kadının siluetinden tahrik olan TRT, eşekle ilişkiye giren çocuk içerikli çizgi film yayınlamaktan kaçınmamış. Hayatın gerçekleri olarak yorumluyor herhalde.

Skandalsız tek bir günü geçmeyen TRT, artık kendine çeki düzen vermeli!” şeklinde hukuka aykırı paylaşım yapıldığını, dava konusu çizgi film sahnesinin kirli bir zihnin ürünü olarak "hayvana tecavüz" olarak nitelendirilmesinin iftira niteliğinde olduğunu, müvekkili kurumun haksız şekilde linç girişimine maruz kaldığını, çizgi filmin montajsız tüm görüntüleri incelendiğinde bu durumun tespit edileceğini, davalı tarafından sarf edilen sözlerin müvekkili kurumun saygınlığını yok etmeye yönelik,

kişilik haklarına ağır saldırı niteliğinde olduğunu belirterek 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek yasal faizi ile beraber davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını, söz konusu sahnenin tüm Türkiye tarafından yanlış anlaşılmaya yol açabilecek nitelikte olmasından dolayı davacı kurumun eleştirildiğini, müvekkili tarafından yapılan dava konusu paylaşımın eleştiri ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu, kişilik haklarına saldırı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Maysa ve Bulut" adlı çizgi filmin 24.06.2018 tarihli bölümüne ait efektsiz kayıtlar incelendiğinde, oba sakini karakterin eliyle eşeğin arka ve karın bölgesinden ittirerek bulunduğu yerden götürmeye çalıştığı, herhangi bir cinsel ilişkinin olmadığının tespit edildiği ancak aynı sahnenin yayınlandığı haliyle ve yavaşlatılmadan izlenmesi halinde gerek hitap ettiği 02-12 yaş arasındaki çocuklar gerekse yetişkinler tarafından yanlış yorumlanmaya mahal verebilecek görüntüler içerdiği,

hatta gelişim çağındaki çocukların ruhsal sağlığına olumsuz etki edebilecek nitelikte olduğunun anlaşıldığı; milletvekili olan davalı tarafından da, bu sahneye ilişkin olarak birden fazla TV ve radyo kanalları ile yayın yapan ve bir Devlet kuruluşu olan, bu tür yayınları yaparken titiz ve dikkatli olması gereken davacı TRT kurumuna yönelik eleştiri niteliğinde paylaşım yapıldığı; yapılan paylaşımın, rahatsız edici olduğu kabul edilmekle, kişilik haklarına saldırı teşkil etmeyecek eleştiri ve değer yargısı niteliğinde olduğu;

hoşa gitmeyen, sarsıcı, hatta rahatsız edici olan dava konusu sözlerin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 10 uncu maddesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26 ncı maddesi uyarınca ifade ve düşünce özgürlüğü kapsamında korunması gerektiği, kişisel değer yargısı niteliğindeki bu ifadelerin eleştiri sınırlarında kaldığı, küçültücü ve hakaret niteliğinde olmayıp davacının kişilik haklarına saldırı amacı taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkeme gerekçesinin kendi içerisinde çelişkili olduğunu, dava konusu sahnenin cinsel saldırı olarak nitelendirilemeyeceği belirtilmesine rağmen çocuklar üzerinde olumsuz etkide bulunacağının belirtildiğini, bu konuda uzman pedagog bilirkişiden rapor alınması gerekirken mahkemenin uzmanlığı olmayan bir konuda yorumlama yapmasının hatalı olduğunu, yapılan paylaşımın müvekkilinin kurumsal kişiliğine zarar verdiğini, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davalının ifadelerinin eleştiği değil asılsız isnat niteliğinde olduğunu, kamuoyu nezdinde itibarının korunması gerektiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından yapılan paylaşımın titiz ve dikkatli olması gereken TRT kurumuna yönelik ağır eleştiri niteliğinde olduğu, söz konusu paylaşımın davacı kurumun kişilik haklarına saldırı teşkil etmediğini, ifade ve eleştiri özgürlüğü sınırlarının aşılmadığı, davanın reddi yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde; mahkeme gerekçesinin kendi içerisinde çelişkili olduğunu, dava konusu sahnenin cinsel saldırı olarak nitelendirilemeyeceği belirtilmesine rağmen çocuklar üzerinde olumsuz etkide bulunacağının belirtildiğini, bu konuda uzman pedagog bilirkişiden rapor alınması gerekirken mahkemenin uzmanlığı olmayan bir konuda yorumlama yapmasının hatalı olduğunu, yapılan paylaşımın müvekkilinin kurumsal kişiliğine zarar verdiğini, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davalının ifadelerinin eleştiği değil asılsız isnat niteliğinde olduğunu, kamuoyu nezdinde itibarının korunması gerektiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı tarafından 05.08.2018 tarihinde Twitter hesabından yapılan paylaşımın kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu iddiası ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 58 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25 inci maddeleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; dava konusu çizgi filmin ilgili sahnesi incelendiğinde, çizgi filmin gerek hitap ettiği 02-12 yaş arasındaki çocuklar gerekse yetişkinler tarafından yanlış yorumlanmaya mahal verebilecek görüntüler içerdiği, hatta gelişim çağındaki çocukların ruhsal sağlığına olumsuz etki edebilecek nitelikte olduğuna dair Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinin yerinde olduğu;

milletvekili olan davalı tarafından kamu görevi gereği bu konuda yapılan eleştirinin kişilik haklarına saldırı teşkil etmeyeceği.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 22 Nisan 2013 tarihli ve 48876/08 başvuru numaralı kararında “İfade özgürlüğünün, demokratik bir toplumun vazgeçilmez esasını ve bu toplumun gelişiminin ve her bireyin kendini gerçekleştirmesinin temel koşulunu oluşturduğunu, 10. maddenin 2. fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla ifade özgürlüğünün sadece kabul edilen, zararsız ya da farklı olan “bilgi” ya da “düşünceler” için değil ama ayrıca hoşa gitmeyen, sarsıcı ya da rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu, bunların, “demokratik toplumun” onlarsız olamayacağı çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gereği olduğunu,

10. maddede açıklandığı gibi bu özgürlüğe yapılan sınırlamaların her halde dar yorumlanması gerektiğini ve herhangi bir sınırlama gereksiniminin ikna edici bir biçimde ortaya koyulması gerektiğini...” ifade edildiğinin anlaşılmasına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR