Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21488 K.2023/3373

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ... hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'un manevi tazminat davasının davalılar Eshot Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kısmen kabulüne, maddi tazminat davasının davalılar Eshot Genel Müdürlüğü, ... ve Sosyal Güvenlik Kurumu yönünden kısmen kabulüne, davacı ...'un maddi tazminat davasının davalılar ... ve Eshot Genel Müdürlüğü yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Eshot Genel Müdürlüğü vekili ve dahili davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.05.2007 tarihinde davacı ...'un maliki, davacı ...'un sürücüsü olduğu araç ile davalı ESHOT Genel Müdürlüğü'nün işleteni, davalı ...'un sürücüsü olduğu ve davalı Güven Sigorta’ya (Groupama Sigorta) ... poliçesi ile sigortalı olan aracın çarpışması sonucu aracın hasarlandığını ve sürücünün yaralandığını belirterek, kaza nedeniyle yapılan 16.868,66 TL tedavi gideri, eğitimine devam edememekten kaynaklanan ve davacı ... tarafından ödenen 5.040,00 TL eğitim gideri ile 5.000,00 TL manevi tazminatın ve 13.000,00 TL araç hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Güven Sigorta vekili cevap dilekçesinde; kusur oranında ve poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediklerini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 14.03.2012 tarihli ve 2008/288 Esas, 2012/48 Karar sayılı kararıyla; davalı ...'un %65 oranında kusuru ile meydana getirdiği trafik kazasında davacı ...’a ait araçta oluşan hasar miktarından davalı Güven Sigorta A.Ş nin ödediği miktarın tenzili ile kusur oranına göre 2.450,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ESHOT Genel Müdürlüğünden müştereken müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,

davacı ... yaralanması nedeniyle tedavi giderlerinden dolayı bu davacının %35 kusur oranının tenzili ile bakiye 10.964,63 TL ile tedavi süresince eğitimden mahrum kaldığı dönem için ödenen fatura bedellerinden yine %35 kusur oranının tenzili ile bakiye 3.276,00 TL eğitim giderinin davalı ESHOT Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, davacı ...’un olay nedeniyle çektiği sıkıntı ve üzüntü nedeniyle takdiren 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ESHOT Genel Müdürlüğünden müştereken müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,

fazlaya ilişkin istemlerin reddine, davacı ...’un açtığı davanın aktif husumetten reddine, davalı ... hakkında açılan davanın konusu kalmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 10.06.2013 tarih, 2013/7926 E. 2013/8760 K. Sayılı ilamıyla; "...Mahkemece davacının eğitim gideri talebi kararın gerekçe kısmında tartışılmış olmasına rağmen bu talep ile ilgili karar hüküm fıkrasına geçirilmemiştir.

Davacı vekilinin talebine binaen ilgili talep tavzih ile hüküm fıkrasına eklenmişse de, 6100 s. HMK.nin 305/2. fıkrası uyarınca hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.

O halde tavzih talebinin kabulü ile hüküm fıkrasının davalı aleyhine değiştirilmesi isabetli olmamıştır..." "...Davacının eğitim gördüğü kurumdan alınan yazıda davacı ...'in bazı final sınavlara girmemekle beraber 1. sınıfa geçmeye hak kazandığı, ancak 2007-2008 eğitim yılında kendi isteğiyle programdan kayıt sildirdiği anlaşılmaktadır. O halde davacının yaralanma nedeniyle sene kaybı oluşmamış olup, eğitim gideri yönünden de herhangi bir zararı meydana gelmemiştir.

Davacının buna ilişkin talebinin tümden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de, davacı vekili dava dilekçesinde tedavi giderinin davalıların tamamından, eğitim giderine ilişkin talebin ise davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve Mesut'tan tahsilini istemiştir...

Bu durumda 2918 sayılı Yasanın 98.maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk "Sosyal Güvenlik Kurumu'na" geçtiğinden eldeki davada yasal hasmın "Sosyal Güvenlik Kurumu" olması gerekir.

Alınan bilirkişi raporunda tedavi giderlerinin özel sağlık kuruluşunda yapılan tedavilere ilişkin olduğu anlaşıldığından mahkemece "Sosyal Güvenlik Kurumu"nun davaya dahil edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile sadece ESHOT Genel Müdürlüğünden tahsile karar verilmesi doğru görülmemiştir ...

Dava açılırken talep edilen tazminatlara kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş olup, mahkemece kurulan hükümde faize hükmedilmemiştir. Faiz talebi ile ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de isabetli bulunmamıştır." gerekçesiyle kararın bozulmasına, taraf vekillerinin kusura, tazminat hesabına ve manevi tazminata ilişkin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.01.2016 tarihli, 2013/354 esas 2016/88 karar sayılı kararıyla; davacı ... hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'un manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 2.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine, davacı ...'un açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 2.450,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ESHOT Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine,

davacı ...'un eğitim giderleri ile ilgili maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'un tedavi gideri zararının tazminine ilişkin davasının kısmen kabulüne, 10.964,62 TL tedavi giderinin davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü, ... ve dahili davalı SGK'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihinden, davaya dahil edilen SGK'nın ise bu zararın 5.023,71 TL'lik kısmından ve davaya dahil edildiği 24.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faizi ile birlikte sorumlu olmasına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekili ve dahili davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Karar Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.12.2017 tarih, 2016/10905 E. 2017/11794 K. Sayılı ilamıyla; dahili davalı SGK ve davalı ESHOT vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "hüküm fıkrasının 5. bendinde;

davacı ...'un tedavi gideri zararının tazminine ilişkin davasının kısmen kabulüne, 10.964,62 TL tedavi giderinin davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü, ... ve dahili davalı SGK'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihinden, davaya dahil edilen SGK'nın ise bu zararın 5.023,71 TL'lik kısmından ve davaya dahil edildiği 24.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faizi ile birlikte sorumlu olmasına,” denilmek suretiyle davaya dahil edilen SGK Başkanlığının 10.964,62 TL tedavi giderinden diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu,

devamında ise, 5.023,71 TL'lik kısmından sorumlu tutulduğu, dolayısıyla hüküm fıkrasının 5. bendinde mübayenet oluşturulduğu infazda tereddüt yaratacak biçimde hüküm kurulduğu anlaşıldığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı ... hakkında mahkemece tesis edilen önceki karar kesinleştiğinden bu davacı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'un manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 2.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.05.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'un açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 2.450,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 12.05.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ESHOT Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacı ...'un eğitim giderleri ile ilgili maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'un tedavi gideri zararının tazminine ilişkin davasının kısmen kabulüne, 10.964,62 TL tedavi gideri tazminatının 5.023,71 TL'sinin davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü, ...'tan kaza tarihinden, dahili davalı SGK'dan davaya dahil edildiği,

24.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 5.940,91 TL'lik kısmının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ESHOT Genel Müdürlüğü ve ...'tan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekili ve dahili davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekili; tedavi giderlerinden sorumlu olmadıkları, davacının kusuru nedeniyle meydana gelen kazada davanın tümden reddi gerektiği, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu ve re'sen gözönünde bulundurulacak nedenlerle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Dahili Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; davanın reddi gerektiği, davalı kuruma başvuru olmadığından vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği ve re'sen gözönünde bulundurulacak nedenlerle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile sigortalayan sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle tedavi ve eğitim gideri, araç hasarına maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 ve 56 ıncı maddeleri (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41,46 ve 47 nci maddeleri), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90, 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davalıların kusura, manevi tazminata, vekalet ücretine ilişkin itirazlarının bozma kapsamı dışında kalarak reddedilip kesinleştiği, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili ve davalı ESHOT Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan harç alınmamasına,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ESHOT Genel Müdürlüğü'ne yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,