Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/21863 K.2023/337

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ... poliçesi ile sigortalı davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı 18.12.2018 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu davacı yolcunun yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatı 4.000,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 500,00 TL, geçici bakıcı gideri 500,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 04.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 42.075,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, geçici bakıcı ve geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile 30.627,71 TL bakiye daimi iş göremezlik tazminatı, 8.715,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 2.732,70 TL geçici bakıcı gideri talebinin 11.11.2020 tarihinden yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamaya esas alınan ücretin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamaya esas alınan ücretin hatalı olduğunu, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. İddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Çalışma gücünün kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin hak kazanacağı tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Kişinin herhangi bir işi yoksa, geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer davacının gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir.

Somut olayda, Hakem Heyetince hükme esas alınan 01.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davacının 2014-2018 yılları arası ortalama aylık brüt gelirinin ortalama 1.59 katı olduğu kabul edilerek aktif ve pasif dönem zarar hesabı yapılmış ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın davacı gelirinin somut delillere dayanmadığı yolundaki itirazının reddine karar verilmiştir.

Tazminat hesabına esas alınacak olan davacının gelir araştırması yeterli olmayıp eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Davacının gelirine ilişkin olarak yapılan araştırma yetersizdir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacının ne iş yaptığı tespit edildikten sonra bu işten ne kadar gelir elde ettiğinin tespiti için emsal ücret araştırması yapılması, varsa maaş bordrolarının talep edilmesi, SGK ve çalıştığı işyerinden gelire ve ödemelere ilişkin belgelerin getirtilmesi, kendi hesabına çalışıyorsa ilgili kuruluşlardan gerekli belgelerin sorulması, gerekirse yeniden aktüer raporu alınarak sonucuna göre (davalı lehine oluşan kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuran yararına bir taşıma olmadığından hatır indirimi uygulanmamış.

İtiraz Hakem Heyetince de dosya içerisinde davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli bir delil yer almadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi yapılması yerinde görülmemiş, davalı tarafın hatır indirimi yapılmasına yönelik itirazı reddedilmiştir. Dosya kapsamından davacı ile araç sürücüsünün arkadaş olduğu, olay günü davacının arıza yapan aracının yanına gittikleri sırada kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, olayda hatır taşıması olduğu kabul edilerek Daire uygulamasına göre tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

4. Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuru sahibi lehine vekalet ücretine karar verilirken 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30'uncu maddesinin 17'nci fıkrası ve 19.01.2016 tarihli, 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16'ıncı maddesinin 13'üncü fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine (maktu ücretin altında kalmamak kaydı ile) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tam nisbi vekalet ücretine karar verilmesi de doğru değildir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,