Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22604 K.2023/2820

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.09.2020 tarihinde davacı şirkete ait davalı şirkete Kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın hasarlandığını beyanla belirsiz alacak olarak 15.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılamada talebini 80.264,36 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alkol nedeniyle talebin teminat dışı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık hakem heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alkollü sürücünün karıştığı kazada talebin teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; dosya kapsamında alınan heyet raporu ile sigortalı sürücü yanı sıra kazaya karışan diğer araç sürücüsünün de meydana gelen kazada kusurlu olduğu halde meydana gelen kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmiş gibi davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, kaza münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediğinden talebin teminat kapsamında olduğuna karar verilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

... yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 48 inci maddesi uyarınca alkollü sürücülerin araç sürmesinin yasak olduğunun belirlendiği, KTK Yönetmeliği'nin 97 nci maddesi uyarınca hususi araç sürücüleri için 0,50 promil üstü, diğer araç sürücüleri için 0,20 promil üstünün yasak olduğunun belirlendiğini, Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5. gereğince alkollü içki kullanmak suretiyle aracın kullanılması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı olduğu,

alınan raporda detaylı yapılan incelemede sigortalı araç sürücüsünün almış olduğu alkolün etkisiyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmesinin kazanın oluşumunda etkili olduğunun belirlendiği, bu sebeple davacı tarafın itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın karıştığı çift taraflı kaza sonucu meydana gelen hasar talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1403 ve 1446 ıncı maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Davaya konu olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 1409/1 inci maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2 nci fıkrası hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 nci maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Olay tarihinde geçerli olan Kasko Genel Şartları’nın A.5.10. maddesinde, "Zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb.) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bentlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılma" denilmek suretiyle maddede ifade olunan haller ile benzer haller dışında olay yerini terkin, zararın teminat dışı olmasına yol açacağı kabul edilmiştir. Bunun yanında; Kasko Genel Şartları’nın A.5.5 maddesine göre taşıtın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların kasko sigortası teminatı dışında kaldığı kabul edilmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz.YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 07.04.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 02.03.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda olay tarihinde düzenlenen kaza tespit tutanağında; sigortalı araç sürücüsüne kavşaklarda geçiş önceliğine uymaması nedeniyle asli, karşı araç sürücüsüne kavşağa yaklaşırken hızını azaltmaması nedeniyle tali kusur verilmiştir.

Hakem Heyetince alınan 08.12.2020 tarihli makine mühendisi ve nöroloji uzmanı heyet raporu ile; davacının maliki bulunduğu davalı şirkete kasko sigortalı araç sürücüsünün kaza anında 0,98 promil alkollü olduğu, kazanın meydana gelmesinde % 65 oranında, karşı araç sürücüsünün % 15 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek sürücünün almış olduğu alkolün güvenli sürme yeteneğini kaybetmesinin kazanın oluşumunda etkili olduğu belirlenmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince söz konusu rapor benimsenerek davanın reddine karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince de kazanın oluşumunda güvenli sürme yeteneğinin kayboluşunun etkili olduğu gerekçesiyle anılan yöne ilişkin itirazların reddine karar verilmiştir.

Kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu saptanmış ise de, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, sürücünün alkollü olması yalnız başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Kazanın salt alkolün etkisiyle oluşması ve başka etmenlerin bulunmaması gerekir.

Dosya kapsamından ve kaza tespit tutanağından, davacıya ait araç sürücüsünün tek başına kazaya sebebiyet vermediği, dava dışı sürücünün de ikinci derece (% 35) kusurlu davranışı ile olaya katılımının bulunduğu, dolayısıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği anlaşılmaktadır. Buna göre İtiraz Hakem Heyetince işin tazminat kapsamının belirlenip hüküm altına alınması gerekirken; talebin teminat dışı olduğunun kabulü ile başvurunun reddine karar verilmesi doğru olmadığından ... kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,