Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22614 K.2023/1729

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalılar vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

... kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.08.2018 tarihinde her iki davalıya ... poliçesi ile sigortalı davacının yolcu olduğu araç ile diğer aracın karıştığı kaza sonucu müvekkilinin yaralandığını, sigorta şirketlerince yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek sürekli iş göremezlik için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 5.000,00 TL (her bir davalıdan ayrı ayrı 2.500,00'er TL) tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından alacağın temlik edildiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıya yapılan ödemenin yeterli olduğunu, maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...kazaya karışan araç sürücülerinin %50'şer kusurlu olduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği; davacının sunduğu raporda, davacının maluliyet oranının %48 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; TRH Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle, davalı ... şirketlerinin ödemeleri düşülerek ve sürücülerin kusur oranına göre tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği" gerekçesiyle, davanın kabulü ile 263.107,76 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 150.465,76 TL'sinin 25.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı ...Ş.'den, 112.642,00 TL'nin 16.03.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ...Ş. ve Ak Sigorta A.Ş. vekilleri itiraz dilekçelerinde; ödemenin yeterli olduğunu, davacının alacağının temlik edildiğini, maluliyet raporunun ... Genel Şartlarına uygun düzenlenmediğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini ve vekalet ücretinin 1/5 olarak hesaplanması gerektiğini belirterek kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....Dosya içerisinde; maluliyet raporunun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun biçimde, uzman heyetçe düzenlendiği ve karara esas alınmasında usulsüzlük bulunmadığı; tazminat hesabının uygun olduğu ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği" gerekçesiyle, davalıların itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde; itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52, 54 üncü ve 183 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...Ş. vekili ve Ak Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, cismani zarardan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, temyiz dilekçesi ekinde örneği sunulan ve kazada yaralanan davacının 04.09.2018 tarihinde tahakkuk edecek tazminat bedellerinin %17 oranındaki tutarını Grup Merkez Hasar A.Ş.'ye devir ve temlik ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Hukuki bir işlem (tasarrufi işlem) olan alacağın temliki sonrasında alacak üçüncü kişiye intikal etmektedir. Bu andan itibaren üçüncü kişi, borçlu karşısında alacaklı sıfatını kazanmaktadır. Niteliği itibariyle alacağın temliki, alacaklının tasarruf işlemidir. Temlik, alacağın tamamı için yapılabileceği gibi (somut olaydaki gibi) bir kısmı için de yapılabilir. Tam temlikte alacağın aslı ve fer’ileri temlik alana geçmekte olup, alacaklı borç ilişkisinde taraf olmaktan çıkar.

Kısmi temlikte ise temlik edilen asıl alacak ve bu oranda fer’ilerinin temlik alana geçmesi söz konusudur. Temlik edilmeyen kısım itibariyle borçlunun temlik eden alacaklıya karşı sorumluluğu devam eder. Temlik alan, temliki ve alacağın varlığını ispat ederek borçludan talepte bulunur. Temlik ile birlikte temlik alan, alacağın aslı ve fer’ileriyle birlikte, alacağa bağlı rüçhan haklarını da iktisap eder.

Dolayısıyla temliğe konu alacak itibariyle dava ve takip hakkı da temlik alana geçer. Alacağın temlikinde esasen borç değişmez, sadece onu talep edecek taraf değişmiş olur.

Somut olayda, alacağın temliki ile mevcut alacağın (kısmi temlikte temlik edilen miktarın) alacaklısının yerine yeni bir alacaklının geçeceği düşünülmeksizin, İtiraz Hakem Heyetince, hem alacağın temlikinin hem de devredilen alacak miktarı olan alacağın %17’ lik kısmı için bir değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, yukarıdaki açıklamalar ışığında, alacağın (kısmi) temliki göz önünde tutularak, temlik konusu ile davacının alacağının %17’lik kısmı için aktif husumet ehliyeti konusunda bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların, haksız fiil; 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ila 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihinden sonra ise Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 25.06.2019 tarihli raporunda başvurucunun meydana gelen kaza sebebi ile % 48 oranında malul kaldığı bildirilmiştir. Hükme esas alınan raporun hangi yönetmeliğe göre alındığı belli değildir. Anılan rapora karşı davalılarca; davacının muayene edilmeden rapor düzenlenmesinin hatalı olduğu, tespit edilen arazın kaza ile arasında illiyet bağının olup olmadığının araştırılması gerektiği ve diğer yönlerden itiraz edilmiştir.

Kazanın 17.08.2018 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında, kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alınarak rapor düzenlenmesi gerekirken hatalı raporla karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenle; davacıda oluşan maluliyet oranının tespitine yönelik olarak belirtilen Yönetmelik'e uygun ve temyiz edenin sıfatına göre kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle maluliyet raporu alınması, sonrasında gerekirse aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak karar verilmesi gerektiğinden ... kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4. ... ... tarafından, kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir. Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13. maddeleri uyarınca, tarafların vekille temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olduğu öngörülmüştür.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için ilgili mevzuat göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında belirlenmesi, söz konusu miktarın maktu vekalet ücretinin altında kalması hâlinde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekili ve Ak Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekili ve Ak Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalılara iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,